لغو ۶۰ روزه تحریم ها چقدر از خسارات «جنگ رمضان» را پوشش می دهد؟

مهمترین اخبار سیاسی و اقتصادی چند روز گذشته مربوط به تصمیم ایالات متحده آمریکا برای لغو تحریم های نفتی ایران به مدت ۶۰ روز است. این تصمیم ممکن است مسیرهای بانکی برای ورود به کشور را به قبل از تحریم ها برنگرداند، اما می تواند کانال اقتصادی مهمی برای کاهش فشار اقتصادی ایجاد کند.

روز گذشته موسسه Tanker Trekkers از فروش ۳۶ میلیون بشکه نفت ایران در یک هفته خبر داد. رقمی که پتانسیل فعلی صادرات نفت ایران را حدود ۵ میلیون بشکه در روز برآورد می کند. رقمی که حدود ۲ میلیون بشکه بیشتر از تولید روزانه نفت ایران است. بنابراین می توان گفت ایران آمادگی کامل برای فروش ذخایر نفتی خود را در آب و زمین دارد و در هفته گذشته از این ذخایر برای کسب درآمد استفاده کرده است.

با کنار هم قرار دادن این اخبار می توان به برآوردی از درآمد نفتی آینده در ۶۰ روز آینده رسید. محاسبات اکو ایران نشان می دهد که این تصمیم آمریکا در سناریوی میانی نزدیک به ۱۷ میلیارد دلار درآمد نفتی برای ایران به همراه خواهد داشت. رقمی که می تواند حدود ۶۰ درصد خسارات جنگ رمضان را پوشش دهد.

سناریوهای حجم و قیمت نفت

محاسبات سناریوی اکوایران به دو قسمت تقسیم می شود. قسمت اول مربوط به میزان فروش نفت در روز و قسمت دوم مربوط به قیمت فروش نفت است.

قسمت اول؛ سناریوهای فروش نفت

۱. سناریوی اول مربوط به فروش نفت ایران قبل از جنگ است. در این سناریو تقریبا ۱.۹ میلیون بشکه نفت در روز فروخته خواهد شد.

۲. سناریوی دوم حالت میانی است. در این سناریو فرض بر این است که تقاضا برای نفت ایران در مدت مذکور افزایش چندانی نداشته باشد، بنابراین میزان فروش نفت ۳ میلیون بشکه در روز رسیدن

۳. سناریوی سوم فروش تمام ذخایر نفتی در خشکی و آب ایران ظرف ۶۰ روز است. بر اساس داده های موسسه کپلر، حجم کل ذخایر نفت ایران به حدود ۲۵۰ میلیون بشکه می رسد. رقمی که اگر در این مدت به طور کامل به بازار فروخته شود، صادرات به حدود ۴.۱ میلیون بشکه در روز ایجاد می کند

۴. سناریوی چهارم تمام ظرفیت صادرات نفت ایران را هدف قرار می دهد. بر اساس این سناریو، اگر تمام ذخایر به همراه کل تولید مازاد نفت (که قبل از جنگ نیز صادر می شد) به فروش برسد، روزانه ۶ میلیون بشکه نفت ایران در بازارهای جهانی عرضه می شود.

بخش دوم؛ سناریوهای قیمت نفت

۱. سناریوی اول قیمت نفت قبل از جنگ است. طبق آمار، قیمت نفت در آن زمان حدود ۶۵ دلار بود.

۲. سناریوی دوم وضعیت میانی است. در این صورت وضعیت توافق ایران و آمریکا تقویت نشده است، اما در عین حال بازارها نسبت به آینده توافق بدبین نیستند. در این شرایط این احتمال وجود دارد که هر بشکه نفت حدود ۶۹ دلار در هر بشکه معامله شود.

۳. سناریوی سوم قیمت فعلی نفت است. در این سناریو فرض بر این است که بازار نفت خوش بینانه تر از وضعیت فعلی نخواهد بود و قیمت در محدوده ۷۳ دلار باقی خواهد ماند.

درآمد نفتی ایران در دوره ۶۰ روزه لغو تحریم ها چقدر خواهد بود؟

در مجموع ۱۲ نتیجه متفاوت از سناریوهای ذکر شده به دست آمد که بدبینانه ترین آنها درآمد نفتی ایران را معادل ۷ میلیارد و ۴۱۰ میلیون دلار برآورد کرده است. در این صورت قیمت نفت ۶۵ دلار (همانند قبل از جنگ) و فروش روزانه نفت ایران ۱.۹ میلیون بشکه خواهد بود.

خوش‌بینانه‌ترین وضعیت، وضعیت استثنایی را برای ایران ایجاد خواهد کرد. درآمد ۲۶ میلیارد و ۲۸۰ میلیون دلاری. در این صورت عرضه نفت ایران به اوج خود یعنی ۶ میلیون بشکه در روز می رسد و قیمت نفت در سطح فعلی حدود ۷۳ دلار باقی می ماند.

سناریوی احتمالی از دیدگاه اکو ایران یک موقعیت میانی است. در این سناریو، بر اساس داده های نفتکش ترکرز، صادرات نفت ایران به کمتر از ۴ میلیون بشکه نخواهد رسید. زیرا ۶۰ روز آینده فرصت استثنایی برای فروش حداکثری نفت بدون محدودیت است و سیاستگذار از این فرصت استفاده خواهد کرد. در این میان، نقش متقاضیان نفت نیز مهم است. به هر دلیلی ممکن است تقاضا برای نفت ایران در حد حداکثری خود نباشد. با این تفاسیر فرض بر این است که سناریوی فروش روزانه ۴.۱ میلیون بشکه نفت رخ دهد.

با عرضه حداکثری نفت ایران در بازار جهانی، قیمت نفت کاهش می یابد اما این کاهش به اندازه بازگشت به شرایط قبل از جنگ نخواهد بود. پیش فرض اکوایران این است که بازارها نسبت به شرایط فعلی بدبین نیستند و توافقات طرفین در اوج خوش بینی انجام نمی شود. در این شرایط قیمت نفت احتمالا در محدوده ۶۹ دلار قرار خواهد گرفت.

بنابراین می توان گفت محتمل ترین سناریو از دیدگاه اکوایران، فروش ۴.۱ میلیون بشکه ای به قیمت ۶۹ دلار است. سناریویی که درآمد ایران از لغو تحریم های نفتی را معادل ۱۶ میلیارد و ۹۷۴ میلیون دلار می داند.

درآمد ۶۰ روزه نفت چقدر خسارات جنگ را پوشش می دهد؟

۳۰ اردیبهشت ماه سال جاری، میشم ظاهریان، عضو کمیسیون اقتصادی شورای اسلامی، درباره خسارات مستقیم جنگ رمضان گفت: بر اساس جلسات دو هفته اخیر با نهادهای مختلف، خسارت جنگ بین ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار برآورد شده است که قطعاً بخش انرژی ما ۱۴ میلیارد دلار است که ۸ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار آن گاز است که ۸ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار آن گاز است. تانک ها و محصولات آسیب دیده اند و در زمینه نظامی بین ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار متغیر است رقم رسمی دولت ۲۸ میلیارد دلار است که گزارش آن به رهبر انقلاب داده شده است. البته دستگاه ها غیرانتفاعی را محاسبه می کنند که ۹۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار ارائه می دهد که خیلی درست نیست.

اگر رقم ۲۸ میلیارد دلاری دولت را مبنای خسارات جنگ رمضان بدانیم:

در سناریوی بدبینانه، درآمدهای نفتی می تواند ۲۶ درصد از خسارات جنگ را پوشش دهد. از سوی دیگر، در سناریوی خوشبینانه، درآمدهای نفتی ۹۴ درصد از خسارات جنگ را جبران خواهد کرد.

به گزارش اکو ایران، سناریوی احتمالی این است که درآمد نفتی معادل ۶۱ درصد از کل خسارات جنگ باشد. به عبارت دیگر، اگر نفت طبق سناریوی اکو ایران صادر شود، پس از ۶۰ روز، حدود ۶۱ درصد از خسارات جنگ از درآمدهای نفتی تامین می شود.