منتشر شده در ۲۵ آبان ۱۴۰۵ ساعت ۱۰:۴۲
عکاس
علیرضا پاداش
بایک BJ30e دیار خودرو یکی از کراس اوورهای جدیدی است که توان بالایی تولید می کند. اما این توان بالا از کجا تامین می شود؟
یکی از نکات جالب توجه در مورد بایک BJ30e دیار خودرو، قدرت قابل توجه قوای محرکه آن است. این کراساوور چینی در نسخهای که برای بازار ایران در نظر گرفته شده، به یک پیشرانه هیبریدی مجهز است که میتواند در مجموع حدود ۴۰۳ اسب بخار قدرت و ۶۸۵ نیوتنمتر گشتاور تولید کند؛ اعدادی که حتی در میان بسیاری از کراساوورهای بنزینی بازار نیز قابل توجه هستند. اما نکته مهم اینجاست که چنین خروجیای صرفاً از یک موتور بنزینی پرقدرت به دست نمیآید و حاصل همکاری یک پیشرانه توربوشارژ با دو موتور الکتریکی است. در ادامه نگاهی به ساختار فنی و نحوه عملکرد این مجموعه در بایک BJ30e دیار خودرو خواهیم داشت.
ترکیب موتور بنزینی و دو موتور الکتریکی
در بخش بنزینی، بایک BJ30e از یک پیشرانه ۱.۵ لیتری چهار سیلندر توربوشارژ استفاده میکند. این موتور به تنهایی توانایی تولید حدود ۱۵۵ اسب بخار قدرت و ۲۳۵ نیوتنمتر گشتاور را دارد. هرچند این ارقام برای یک پیشرانه ۱.۵ لیتری توربو مناسب هستند، اما بخش اصلی توان فنی BJ30e از مجموعه موتورهای الکتریکی آن تأمین میشود.
در محور جلو، یک موتور الکتریکی با توان حدود ۱۷۴ اسب بخار و گشتاور ۳۱۵ نیوتنمتر قرار گرفته است. در کنار آن، محور عقب نیز به یک موتور الکتریکی مستقل مجهز شده که میتواند ۷۴ اسب بخار قدرت و ۱۳۵ نیوتنمتر گشتاور تولید کند. به این ترتیب، قوای محرکه بایک BJ30e از سه منبع مختلف نیرو میگیرد و در شرایط مورد نیاز، خروجی ترکیبی آن به حدود ۴۰۳ اسب بخار قدرت و ۶۸۵ نیوتنمتر گشتاور میرسد.
البته باید توجه داشت که قدرت ترکیبی سیستم هیبریدی الزاماً از جمع ساده حداکثر توان هر سه موتور به دست نمیآید؛ زیرا نحوه همکاری اجزای مجموعه، محدودیتهای سیستم انتقال قدرت و شرایط کاری موتورهای برقی و بنزینی در خروجی نهایی تأثیرگذار هستند.
گیربکس DHT و سیستم چهارچرخ محرک
انتقال قدرت در بایک BJ30e از طریق گیربکس اختصاصی DHT انجام میشود. این مجموعه که برای استفاده در خودروهای هیبریدی طراحی شده، وظیفه مدیریت ارتباط میان پیشرانه بنزینی و موتورهای الکتریکی را بر عهده دارد. برخلاف گیربکسهای اتوماتیک متداول که بیشتر با هدف انتقال نیروی موتور احتراقی توسعه پیدا کردهاند، در سیستم DHT نحوه مشارکت موتورهای مختلف در حرکت خودرو نیز اهمیت زیادی دارد.
از طرف دیگر، قرارگیری موتورهای الکتریکی روی هر دو محور، امکان انتقال نیرو به چهار چرخ را فراهم کرده است. در این ساختار، موتور الکتریکی جلو وظیفه تأمین نیروی محور جلو را بر عهده دارد و موتور مستقل عقب نیز میتواند چرخهای عقب را به حرکت درآورد. بنابراین برای انتقال نیرو به محور عقب، نیازی به استفاده از میلگاردان متداول در بسیاری از خودروهای چهارچرخ محرک نیست.
این ساختار علاوه بر فراهم کردن قابلیت چهارچرخ محرک، دست طراحان را برای مدیریت هوشمند توزیع نیرو میان محورها باز میگذارد. به بیان سادهتر، سیستم میتواند متناسب با شرایط رانندگی و میزان نیاز به کشش، از موتورهای الکتریکی برای تأمین نیروی مورد نیاز استفاده کند.
عملکرد فنی بایک BJ30e در رانندگی
ترکیب سه منبع تولید نیرو باعث شده است بایک BJ30e روی کاغذ خودرویی پرشتاب باشد. بر اساس اطلاعات منتشرشده برای این مدل، شتاب صفر تا صد کیلومتر بر ساعت آن در حدود ۶.۶ تا ۷ ثانیه اعلام شده است. البته عملکرد واقعی خودرو به عواملی مانند شرایط مسیر، وضعیت شارژ باتری، دمای محیط و نحوه رانندگی وابستگی دارد.
یکی از مزیتهای اصلی چنین ساختاری، دسترسی سریع به گشتاور موتورهای الکتریکی است. برخلاف موتورهای بنزینی که برای رسیدن به حداکثر توان و گشتاور به دور موتور مشخصی نیاز دارند، موتورهای برقی میتوانند از همان ابتدای حرکت گشتاور قابل توجهی تولید کنند. این ویژگی در شروع حرکت، سبقتگیری و عبور از مسیرهای سربالایی میتواند تأثیر محسوسی داشته باشد.
از سوی دیگر، وجود موتور الکتریکی روی محور عقب به این خودرو اجازه میدهد در مسیرهای لغزنده یا هنگام نیاز به کشش بیشتر، از قابلیت انتقال نیرو به هر چهار چرخ استفاده کند. البته نباید فراموش کرد که توان بالای قوای محرکه بهتنهایی به معنای توانایی یکسان با شاسیبلندهای آفرودی مجهز به شاسی مستقل نیست و ساختار سیستم تعلیق، نوع تایرها و سیستم انتقال قدرت نیز در این زمینه نقش مهمی دارند.
آیا قوای محرکه هیبریدی BJ30e یک مزیت برای بازار ایران است؟
در مجموع، مجموعه فنی بایک BJ30e را میتوان یکی از مهمترین نقاط تمایز این خودرو در بازار ایران دانست. ترکیب پیشرانه ۱.۵ لیتری توربوشارژ با دو موتور برقی، خروجی قابل توجهی را در اختیار راننده قرار میدهد و در کنار سیستم چهارچرخ محرک، قابلیتهای حرکتی متنوعی ایجاد میکند.
با این حال، پیچیدگی بیشتر سیستم هیبریدی در مقایسه با خودروهای بنزینی متداول، موضوعی است که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد. دسترسی به قطعات تخصصی، تجهیزات عیبیابی و تعمیرکاران آشنا با سامانههای هیبریدی، در هزینه نگهداری و تجربه مالکیت چنین خودرویی اهمیت زیادی دارد.
بنابراین، بایک BJ30e دیار خودرو فقط به دلیل عدد ۴۰۳ اسب بخار محصولی متفاوت نیست؛ بلکه ساختار انتقال قدرت و نحوه همکاری موتورهای بنزینی و الکتریکی آن، بخش مهمی از هویت فنی این کراساوور را شکل میدهد. باید دید این مجموعه پیچیده در شرایط واقعی بازار ایران، علاوه بر عملکرد فنی مناسب، از نظر دوام، هزینه نگهداری و خدمات پس از فروش نیز میتواند رضایت خریداران را جلب کند یا خیر.





