دولت با تغییر ضوابط واجد شرایط بودن و تکیه بر دادههای مالیاتی و بانکی، آمادگی دارد طی فرآیند جدید بازنگری در عشر، برخی خانوارها را از فهرست دریافت یارانه نقدی حذف کند.
به گزارش اکو ایران به نقل از خبرآنلاین، در حالی که ارزش واقعی یارانه ۴۰۰ هزار تومانی در برابر تورم ۵۷ درصدی سال جاری تقریباً به صفر رسیده است، اکنون چالش جدید و جدی برای خانوارها پدید آمده است: «خطر قطع یارانه». با تغییر ضوابط دریافت یارانه و تکیه بر بانک های اطلاعاتی که با چالش «کیفیت و دقت» مواجه هستند، بسیاری از خانواده ها نگران هستند که بر خلاف تصور خود از فهرست واجدین شرایط حذف شوند.
تورم بی رحم؛ وقتی یارانه دیگر «یارانه» نیست.
از اردیبهشت ۱۴۰۱ تا امروز میزان یارانه نقدی بدون تغییر باقی مانده است. اما واقعیت اقتصادی چیز دیگری می گوید. با توجه به اینکه تورم عمومی در برخی ماه ها به ۵۷.۷ درصد رسیده است، ارزش خرید این میزان به شدت کاهش یافته است. اگرچه دولت با پرداخت بن یک میلیون تومانی سعی کرده بخشی از بودجه خانوار را پوشش دهد، اما فاصله مبلغ یارانه با نرخ واقعی تورم نشان می دهد که این مبالغ دیگر قادر به حمایت از سفره خانواده های آسیب پذیر نیست.
یکی از بزرگترین آسیبپذیریهای سیاستهای حمایتی فعلی، اتکای سازمان هدف به دادههای وزارت رفاه است که کارشناسان کیفیت آن را زیر سوال بردهاند. یعقوب اندیشه معاون وزیر رفاه با اذعان به وجود چالشهای جدی در کیفیت دادهها، به دو نقطه ضعف اساسی اشاره کرد:
ابهام در تراکنش های بانکی: مشخص نیست که آیا حجم بالای تراکنش یک فرد لزوماً به معنای قدرت مالی بالاست یا خیر. بسیاری از معاملات ممکن است شامل پرداخت اجاره، خریدهای تجاری یا حتی خریدهای مرتبط با تجارت باشد که به نام شخص ثبت شده است.
بحران اطلاعات املاک: در بین ۶۰ میلیون ملک در کشور، تنها حدود ۱۳ میلیون ملک دارای اسناد تک برگی و اطلاعات شفاف هستند. این بدان معناست که بخش بزرگی از دارایی های املاک کشور به درستی در بانک های اطلاعاتی ثبت نشده است.
معیارهای جدید حذف یارانه نقدی
از فوریه ۱۴۰۴ قوانین بازی تغییر می کند. دولت اعلام کرده است بر اساس اطلاعات سازمان امور مالیاتی افرادی که دارای شرایط زیر باشند از فهرست یارانه حذف خواهند شد:
خانواده های تک نفره با درآمد بالای ۳۰ میلیون تومان.
خانوارهای دو نفره با درآمد بالای ۳۶ میلیون تومان.
صاحبان املاک به ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان.
صاحبان خودروهای بیش از ۵ میلیارد تومان.
نکته بحثبرانگیز اینجاست که تعیین این سقفها بدون توجه به نرخ تورم عمومی میتواند باعث شود تعداد زیادی از خانوارهایی که در واقعیت «متوسط» هستند به اشتباه به عنوان «ثروتمند» طبقهبندی شوند و از حمایت محروم شوند.
پرتاب به دهک های بالا دریافت یارانه; اشتباهات گذشته و ترس از آینده
تجربه سال گذشته نشان داد که سیستم اعشاری می تواند بسیار ظالمانه باشد. بسیاری از خانوارهایی که دارایی آنها (مانند خودرو یا خانه) در محدوده متوسط قرار داشت، به دلیل اشتباه در محاسبه یا تغییر شاخص ها، ناگهان از دهک های پایین به دهک های هشتم تا دهم «پرتاب» شدند و یارانه آنها قطع شد.
در حال حاضر از جمعیت ۸۶ میلیونی کشور، حدود ۱۳ میلیون نفر یارانه دریافت نمی کنند. اما سوال اصلی این است که آیا کسانی که مجموع دارایی هایشان (خودرو و مسکن) زیر ۱۰ میلیارد تومان است اما به دلیل نقص در داده های درآمدی در دهک های بالا قرار می گیرند، باز هم قربانی این روند خواهند شد؟
استثناهای امن؛ چه کسانی از حذف یارانه در امان هستند؟
در میان این نگرانی ها احمد میدری وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی نقطه روشنی را ترسیم کرده است. وی تاکید کرد: حذف یارانه برای گروه های زیر به هیچ عنوان امکان پذیر نخواهد بود.
بیماران خاص
افراد دارای معلولیت
متقاضیان بهزیستی و کمیته امداد
دولت قول داده است با دریافت کد ملی این گروه ها از چرخه حذف یارانه ها مصون بماند.
