اشکودا چگونه به یکی از پرفروش ترین خودروسازان اروپا تبدیل شد؟

منتشر شده در ۰۶ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۵:۴۵

اشکودا اکتاویا، سوپرب و کاروک سه خودرو از این برند هستند که در ایران فروش مناسبی ثبت کردند؛ در ادامه به بررسی این موضوع می پردازیم که اشکودا چگونه به یکی از پرفروش ترین خودروسازان اروپا تبدیل شد؟

به گزارش آخرین خودرو؛ شاید بتوان آغاز دوباره واردات خودرو در اواخر سال ۱۴۰۲ را نقطه عطفی برای بازار خودرو ایران دانست. در این دوره، برخلاف سال های گذشته، تنها محصولات برندهای سنتی خودروسازی وارد کشور نشدند و در کنار آن ها، نشان های جدید، نوظهور و حتی برندهای کمتر شناخته شده نیز فرصت حضور در بازار ایران را پیدا کردند. یکی از این برندها، اشکودا بود که توسط پارس ساتر هوشمند به بازار کشور معرفی شد. این شرکت با بررسی شرایط بازار و نیازسنجی انجام شده، ورود یک برند اروپایی را در شرایط جدید واردات، دارای ظرفیت مناسب ارزیابی کرد. در نتیجه، مدل های اکتاویا، سوپرب و کاروک به عنوان نخستین محصولات این برند وارد بازار ایران شدند. اشکودا با اتکا به سابقه حضور در گروه فولکس واگن، توانست در مدت کوتاهی توجه بخشی از خریداران را به خود جلب کند. در این مطلب، بررسی می کنیم که اشکودا چگونه به یکی از پرفروش ترین خودروسازان اروپا تبدیل شد.

قدیمی تر از بسیاری از خودروسازان مشهور جهان

وقتی صحبت از قدیمی ترین خودروسازان اروپا می شود، نام هایی مانند مرسدس بنز، پژو یا فیات بیشتر به ذهن می رسند، اما اشکودا نیز یکی از باسابقه ترین برندهای صنعت خودرو محسوب می شود. ریشه این شرکت به سال ۱۸۹۵ باز می گردد؛ زمانی که «واتسلاو لاورین» و «واتسلاو کلمنت» فعالیت خود را با تولید دوچرخه در شهر ملادا بولسلاو جمهوری چک آغاز کردند. چند سال بعد، این شرکت به تولید موتورسیکلت و سپس خودرو روی آورد و در سال ۱۹۰۵ نخستین خودروی خود را معرفی کرد.

این سابقه باعث شده اشکودا از برندهایی مانند BMW که در سال ۱۹۱۶ تاسیس شد و فولکس واگن که فعالیت خود را از ۱۹۳۷ آغاز کرد، قدیمی تر باشد. البته قدمت بالا به تنهایی موفقیت یک برند را تضمین نمی کند. اشکودا نیز در طول بیش از ۱۳۰ سال فعالیت خود، دوره های سختی از جمله جنگ های جهانی، اقتصاد برنامه ریزی شده دوران بلوک شرق و بحران های مالی را پشت سر گذاشته است. همین موضوع باعث شد این برند تا دهه ۱۹۹۰ فاصله قابل توجهی با خودروسازان مطرح اروپایی داشته باشد.

پیوستن به فولکس واگن؛ تصمیمی که آینده اشکودا را تغییر داد

مهم ترین نقطه عطف تاریخ اشکودا را باید همکاری با گروه فولکس واگن دانست. این همکاری در سال ۱۹۹۱ آغاز شد. زمانی فولکس واگن بخشی از سهام اشکودا را خریداری کرد و در نهایت تا سال ۲۰۰۰ به مالک کامل این شرکت تبدیل شد. در آن زمان، تولید سالانه اشکودا کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه بود و محصولات این شرکت بیشتر در کشورهای اروپای شرقی عرضه می شدند. اما ورود فولکس واگن تنها به معنای سرمایه گذاری مالی نبود. فناوری های جدید، استانداردهای سخت گیرانه کنترل کیفیت، خطوط تولید مدرن و دسترسی به شبکه جهانی تامین قطعات، اشکودا را وارد مرحله جدیدی از توسعه کرد.

نتیجه این تغییرات تنها در چند سال قابل مشاهده بود. کیفیت محصولات افزایش پیدا کرد، صادرات گسترش یافت و اشکودا توانست به تدریج وارد بازارهای اروپای غربی شود. البته این همکاری یک پیامد دیگر نیز داشت. برخی منتقدان معتقد بودند اشکودا به مرور هویت مستقل خود را از دست داده و بیش از حد به فناوری های فولکس واگن وابسته شده است.

اشتراک فنی با فولکس واگن؛ رمز کاهش هزینه ها

یکی از مهم ترین دلایل موفقیت اشکودا، استفاده گسترده از پلتفرم ها و فناوری های مشترک گروه فولکس واگن است. امروزه خودروهایی مانند اکتاویا، سوپرب و کودیاک از معماری هایی استفاده می کنند که در محصولاتی مانند فولکس واگن گلف، پاسات، تیگوان، سئات و حتی برخی مدل های آئودی نیز دیده می شوند.

این اشتراک فنی چند مزیت مهم دارد. نخست اینکه هزینه تحقیق و توسعه میان چند برند تقسیم می شود و در نتیجه قیمت نهایی خودرو کاهش پیدا می کند. دوم اینکه بسیاری از فناوری هایی که ابتدا روی محصولات فولکس واگن توسعه پیدا می کنند، با فاصله زمانی کوتاهی در اختیار اشکودا نیز قرار می گیرند. البته این سیاست همیشه بدون ایراد نبوده است. شباهت فنی زیاد میان محصولات اشکودا و فولکس واگن باعث شده برخی مشتریان تفاوت این دو برند را تنها در طراحی ظاهری یا تجهیزات رفاهی بدانند. همین مسئله گاهی هویت مستقل اشکودا را تحت تاثیر قرار داده است.

صادرات به بیش از ۱۰۰ کشور؛ از یک برند محلی تا بازیگری جهانی

اشکودا امروز دیگر یک خودروساز محلی اروپای شرقی نیست. این برند محصولات خود را به بیش از ۱۰۰ کشور صادر می کند و علاوه بر جمهوری چک، در کشورهایی مانند هند، اسلواکی، اوکراین و چین نیز خطوط تولید یا مونتاژ دارد. بر اساس آمار رسمی، اشکودا در سال ۲۰۲۴ بیش از ۹۲۶ هزار دستگاه خودرو به مشتریان تحویل داد که نسبت به سال قبل رشد قابل توجهی را نشان می دهد. اروپا همچنان بزرگ ترین بازار این شرکت محسوب می شود، اما در سال های اخیر بازارهایی مانند هند و ویتنام نیز اهمیت بیشتری برای اشکودا پیدا کرده اند.

فلسفه Simply Clever؛ جزئیاتی که تفاوت ایجاد کردند

یکی از ویژگی هایی که اشکودا را از بسیاری از رقبا متمایز کرده، فلسفه طراحی Simply Clever است. برخلاف بسیاری از خودروسازان که تمرکز خود را بر فناوری های پیچیده یا امکانات لوکس می گذارند، اشکودا تلاش کرده با ارائه راهکارهای ساده اما کاربردی، استفاده روزمره از خودرو را آسان تر کند. امروزه بیش از ۵۰ راهکار Simply Clever در محصولات مختلف این برند دیده می شود. چتر مخفی داخل در، قیف مخصوص مخزن شیشه شور، یخ گیر داخل در باک، سطل زباله کوچک روی رودری، محافظ لبه درها، نگهدارنده تلفن همراه و قلاب های متعدد داخل صندوق بار تنها بخشی از این ایده ها هستند.

از یک خودروساز اقتصادی تا یکی از پرفروش ترین برندهای اروپا

نگاهی به آمار فروش اشکودا نشان می دهد این برند طی سه دهه گذشته مسیر متفاوتی را طی کرده است. در حالی که تولید سالانه شرکت در ابتدای دهه ۱۹۹۰ کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه بود، امروز این رقم به حدود یک میلیون دستگاه در سال نزدیک شده است. همچنین مدل اکتاویا از زمان معرفی نسل اول در سال ۱۹۹۶ تاکنون بیش از ۷ میلیون دستگاه فروش داشته و همچنان پرفروش ترین محصول تاریخ اشکودا محسوب می شود.

آمار فروش؛ اشکودا چگونه دوباره به مسیر رشد بازگشت؟

نگاهی به آمار فروش جهانی اشکودا در سال های اخیر نشان می دهد این برند پس از عبور از بحران کمبود تراشه و اختلال در زنجیره تامین، بار دیگر روندی صعودی را تجربه کرده است. اشکودا در سال ۲۰۲۲ مجموعا ۷۳۱ هزار و ۳۰۰ دستگاه خودرو به مشتریان تحویل داد. این رقم در سال ۲۰۲۳ با رشد حدود ۱۸.۵ درصدی به ۸۶۶ هزار و ۸۰۰ دستگاه رسید. روند صعودی فروش در ۲۰۲۴ نیز ادامه داشت و تحویل خودروها به ۹۲۶ هزار و ۶۰۰ دستگاه افزایش یافت؛ رقمی که بالاترین فروش این برند از سال ۲۰۲۰ محسوب می شود.

روند رشد اشکودا در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه پیدا کرده است. این شرکت تنها در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵ موفق به تحویل ۵۰۹ هزار و ۴۰۰ دستگاه خودرو شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۳.۶ درصد افزایش را نشان می دهد. این عملکرد باعث شد اشکودا در نیمه نخست سال، به سومین برند پرفروش اروپا تبدیل شود؛ جایگاهی که نشان می دهد این خودروساز اهل جمهوری چک همچنان یکی از موفق ترین برندهای گروه فولکس واگن در بازار اروپا به شمار می رود. البته بخش قابل توجهی از فروش اشکودا همچنان به بازار اروپا وابسته است و کاهش تقاضا یا رکود اقتصادی در این منطقه می تواند تاثیر مستقیمی بر عملکرد این برند داشته باشد.