ین ژاپن به پایین ترین حد در ۴۰ سال گذشته رسیده است، اما دلیل کاهش آن فراتر از تفاوت نرخ بهره با ایالات متحده است و به دلیل نگرانی در مورد سیاست پولی ژاپن است.
به گزارش اکوایران، ین ژاپن برای اولین بار از سال ۱۹۸۶ از ۱۶۲ ین در هر دلار عبور کرد. این حادثه بار دیگر نگرانی ها را در مورد آینده اقتصاد ژاپن و سیاست های پولی این کشور برانگیخته است. شاید در نگاه اول تصور شود که دلیل اصلی سقوط ین تفاوت نرخ بهره آمریکا و ژاپن است، اما ماجرا بسیار پیچیده تر از این است.
بازار اکنون نگران است که بانک مرکزی ژاپن از تحولات اقتصادی در مقابله با تورم عقب مانده است. موضوعی که اقتصاددانان از آن به عنوان (پشت منحنی) یاد می کنند. به عبارت دیگر سرمایه گذاران بر این باورند که سرعت واکنش بانک مرکزی به افزایش تورم کمتر از آن چیزی است که شرایط اقتصادی ایجاب می کند و همین موضوع فشار بر ارزش ین را تشدید کرده است.
چگونه جنگ ایران فشار بر ین را افزایش داد؟
یکی از مهم ترین عواملی که در هفته های اخیر چشم انداز بازار را تغییر داد، جنگ ایران و افزایش قیمت نفت بود.
ژاپن تقریباً تمام انرژی مورد نیاز خود را وارد می کند و بیشتر نفت آن از خاورمیانه تامین می شود. بنابراین هرگونه تنش در منطقه به طور مستقیم هزینه واردات انرژی را افزایش خواهد داد.
افزایش قیمت نفت تنها به معنای افزایش قیمت سوخت نیست. همچنین تورم وارداتی ژاپن را تقویت می کند. در چنین شرایطی، بازار انتظار داشت که بانک ژاپن برای جلوگیری از تثبیت تورم، نرخ بهره را سریعتر افزایش دهد.
اما واکنش محتاطانه بانک مرکزی سرمایه گذاران را به این نتیجه رساند که این موسسه ممکن است از تحولات اقتصادی در مهار تورم عقب بماند. موضوعی که فشار فروش بر ین را افزایش داد.
چرا افزایش نرخ بهره نتوانست از ین حمایت کند؟
بانک مرکزی ژاپن در اواسط ژوئن نرخ بهره را به حدود ۱ درصد افزایش داد که بالاترین سطح از سال ۱۹۹۵ بود.
اما بازار به این تصمیم واکنش مثبتی نشان نداد.
دلیل این امر این است که سرمایه گذاران به تصمیم امروز بانک مرکزی نگاه نمی کنند، بلکه در مسیر آینده سیاست های پولی قیمت گذاری می کنند.
معامله گران در حال حاضر انتظار دارند بانک ژاپن تا آغاز سال آینده نرخ بهره را تنها یک ۰.۲۵ درصد دیگر افزایش دهد. در مقابل، انتظار می رود فدرال رزرو آمریکا سیاست پولی انقباضی خود را حفظ کند و حتی نرخ بهره را یک یا دو پله دیگر افزایش دهد.
در نتیجه، شکاف بازدهی بین داراییهای دلاری و داراییهای مبتنی بر ین همچنان گسترده خواهد بود. عاملی که انگیزه سرمایه گذاران را برای خرید دلار و فروش ین حفظ می کند.
سیاست مالی دولت ژاپن نیز بر این نگرانی ها افزوده است
نکته مهم دیگر نگرانی بازار از سیاست های مالی دولت ژاپن است.
دولت ژاپن اخیراً برنامه ای برای سرمایه گذاری تقریباً اعلام کرد ۲.۳ تریلیون دلار طی ۱۴ سال آینده رونمایی کرده است. برنامه ای که هدف آن تقویت رشد اقتصادی و افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی است.
با این حال، جزئیات محدود این طرح باعث نگرانی برخی از تحلیلگران از افزایش کسری بودجه و سیاست های مالی انبساطی شده است.
از دیدگاه بازار، اگر دولت همزمان با اجرای محرک های مالی، اقتصاد را تحریک کند، اما بانک مرکزی با همان سرعت سیاست های پولی را تشدید نکند، فشارهای تورمی می تواند برای مدت طولانی تری ادامه یابد.
این نگرانی یکی از دلایل تضعیف بیشتر ین در هفته های اخیر بوده است.
رونق بازار سهام ژاپن؛ عاملی غیرمنتظره برای فشار بر ین
شاید در نگاه اول تصور شود که رشد بورس باید از ارزش پول ملی حمایت کند، اما این بار شرایط متفاوت است.
شاخص نیکی در ماه های اخیر با استقبال گسترده سرمایه گذاران خارجی به ویژه در سهام شرکت های فعال در حوزه هوش مصنوعی و نیمه هادی ها رکوردهای جدیدی را به ثبت رسانده است.
اما بسیاری از این سرمایه گذاران به طور همزمان ریسک نوسانات ارز را پوشش داده اند. این فرآیند که از طریق فروش ین در بازار ارز یا قراردادهای مشتقه انجام می شود، عملاً فشار فروش بیشتری را بر پول ملی ژاپن وارد کرده است.
به همین دلیل برخلاف تصور عموم، ورود سرمایه خارجی به بازار سهام ژاپن به تضعیف ین در کوتاه مدت کمک کرده است.
آیا دولت ژاپن دوباره در بازار ارز مداخله خواهد کرد؟
عبور نرخ دلار از بالای ۱۶۲ ین، احتمال مداخله مجدد دولت ژاپن را افزایش داده است.
مقامات ژاپنی بارها تاکید کرده اند که در صورت لزوم برای مقابله با نوسانات شدید در بازار ارز اقدام خواهند کرد. با این حال، تجربه در سال های گذشته نشان داده است که مداخلات ارزی معمولاً تنها برای مدت کوتاهی از ین حمایت می کند.
تا زمانی که بازار بر این باور است که بانک ژاپن در افزایش نرخ بهره از تورم عقب خواهد ماند و شکاف نرخ بهره با ایالات متحده همچنان زیاد خواهد بود، مداخلات ارزی به تنهایی نمی تواند روند نزولی ین را متوقف کند.
