چرا پایه پولی رشد کرد؟ روایت بانک مرکزی از تامین مالی زمان جنگ

وحید ماجد، قائم مقام بانک مرکزی در نشست خبری سی و سومین همایش سالانه سیاست‌های پولی و ارزی با عنوان «الزامات سازگاری سیاست‌های مالی و تجاری با سیاست‌های پولی و ارزی در حفظ ارزش پول ملی و مهار تورم» در پاسخ به سوال خبرنگار اکوایران مبنی بر افزایش چشمگیر نرخ پولی و افزایش نرخ ارز از سوی خبرنگار اکوایران. ساز و کار حمایتی که بانک مرکزی بعد از جنگ ۱۲ روزه قول حمایت از تولید را داده است چیست؟ وی بیان کرد: رشد پایه پولی در مقاطعی به سطوح بی سابقه ای می رسید، اما این موضوع باید در چارچوب رویدادهای خاص اقتصادی و سیاسی کشور مورد تحلیل قرار گیرد.

به گفته وی، وقوع جنگ ۱۲ روزه و پیامدهای آن فشار زیادی بر بخش تولید و اقتصاد کشور وارد کرد و همزمان فعالان اقتصادی، رسانه ها و کارشناسان خواستار حمایت دولت و بانک مرکزی از بنگاه های اقتصادی شدند.

وی افزود: در آن دوره سیاست هایی از جمله تعویق اخذ مالیات، بخشودگی یا استقراض برخی بدهی ها و ارائه تسهیلات حمایتی برای کاهش فشار بر تولیدکنندگان در دستور کار قرار گرفت. طبیعی بود که اجرای چنین سیاست هایی بخشی از منابع پیش بینی شده دولت را تحت تأثیر قرار می داد و نیاز به حمایت های مالی بیشتر را ایجاد می کرد.

قائم مقام بانک مرکزی با اشاره به حمایت های این نهاد تصریح کرد: بخشی از این حمایت ها از طریق تامین منابع مورد نیاز دولت و بخش های اقتصادی بوده است. همچنین در اجرای طرح کالابرگ و برخی برنامه های حمایتی منابعی از محل صندوق توسعه ملی در اختیار بانک مرکزی قرار گرفت که نیاز به تزریق معادل ریالی به اقتصاد داشت.

مجید تاکید کرد: افزایش پایه پولی در این شرایط به معنای کنار گذاشتن سیاست پولی نیست. به گفته وی، بانک مرکزی همزمان با تامین مالی لازم برای اقتصاد، یک سری اقدامات کنترلی را برای جلوگیری از تشدید آثار تورم در دستور کار قرار داد.

وی در این خصوص گفت: اگر بانک مرکزی به صورت فعال بخشی از نقدینگی ایجاد شده را جمع آوری نمی کرد، نرخ تورم و رشد متغیرهای پولی می توانست بسیار بیشتر از سطوح فعلی باشد. افزایش ضریب سپرده قانونی بانک ها و اعمال سیاست های جذب نقدینگی از جمله اقداماتی بود که با هدف خنثی سازی آثار تورمی این حمایت ها انجام شد.

قائم مقام بانک مرکزی با اشاره به دشواری ارزیابی این گونه سیاست ها افزود: بسیاری از اقدامات سیاست گذار پولی در پیشگیری از بحران های بزرگتر جلوه می کند و آثار آن را در آمارهای متعارف نمی توان دید. به همین دلیل بخشی از موفقیت سیاست های پولی را می توان در جلوگیری از شکل گیری سناریوهای نامطلوب اقتصادی ارزیابی کرد.