منتشر شده در ۱۷ تیر ۱۴۰۵ ساعت ۱۷:۵۷
قیمت خودرو در بازار آزاد ایران احتمالاً از شنبه آینده تحت تأثیر تنشهای سیاسی، اختلال بانکی و تقاضای انباشته، وارد مسیر افزایشی میشود.
سیگنالهای بازار از رشد قیمت خودرو حکایت دارند
به گزارش آخرین خودرو، بازار خودرو ایران در حالی خود را برای آغاز معاملات روز شنبه ۲۱ تیرماه آماده میکند که مجموعهای از عوامل اقتصادی، روانی و اجرایی، احتمال افزایش قیمتها را نسبت به سناریوهای دیگر پررنگتر کرده است. تنش نظامی میان ایران و آمریکا در روزهای گذشته و تبادل حملات موشکی میان دو کشور، بازارهای مالی را تحت تأثیر قرار داده و فضای انتظاری جدیدی را در میان فعالان اقتصادی ایجاد کرده است. اگرچه در ادامه اخباری درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات نیز منتشر شد، اما واکنش بازارها نشان داد که این اخبار هنوز نتوانسته است اثر روانی ناشی از تحولات اخیر را خنثی کند. در واقع، بررسی رفتار بازار ارز، طلا و خودرو در روزهای اخیر نشان میدهد که حتی انتشار اخبار مربوط به مذاکره نیز نتوانسته به کاهش محسوس قیمتها منجر شود. دلار، طلا و خودرو همچنان در سطوح قیمتی بالا باقی ماندهاند و این موضوع نشان میدهد که فعالان بازار بیش از آنکه به اخبار مذاکرات توجه کنند، ریسکهای ناشی از شرایط سیاسی و امنیتی را در محاسبات خود لحاظ میکنند. بر همین اساس، به نظر میرسد جو روانی حاکم بر نخستین روز کاری بازار پس از حدود یک هفته تعطیلی، ماهیتی افزایشی داشته باشد و همین موضوع بتواند به رشد قیمت خودرو در بازار آزاد منجر شود.
جو روانی بازار پس از تنشهای سیاسی به نفع افزایش قیمت خودرو
یکی از مهمترین محرکهای بازار خودرو در ایران، انتظارات روانی فعالان بازار است. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هر زمان سطح نااطمینانی در فضای سیاسی و اقتصادی افزایش یافته، بازار خودرو نیز واکنشی سریعتر از بسیاری از بازارهای دیگر از خود نشان داده است. شرایط فعلی نیز از این قاعده مستثنی نیست و نگرانی از تداوم تنشها یا وقوع اتفاقات جدید، میتواند خریداران و فروشندگان را به سمت پذیرش قیمتهای بالاتر سوق دهد. از سوی دیگر، بخشی از فعالان بازار معتقدند قیمت بسیاری از خودروهای داخلی و مونتاژی طی ماههای اخیر از ارزش دلاری و معادل جهانی خود عقب مانده است. هرچند این فاصله هنوز به اندازه دورههای جهش سنگین بازار نیست، اما اختلاف ایجاد شده به اندازهای هست که بتوان آن را به عنوان یک ظرفیت بالقوه برای رشد قیمتها در نظر گرفت. به بیان دیگر، بسیاری از خودروها اکنون همانند فنری فشرده عمل میکنند که آمادگی آزاد شدن و حرکت به سمت قیمتهای بالاتر را دارد.
عقبماندگی قیمت خودرو از ارزش دلاری و اثر آن بر بازار
در شرایطی که نرخ ارز طی ماههای اخیر روندی صعودی، هرچند با شیبی ملایم، داشته است، بخشی از خودروهای بازار هنوز نتوانستهاند خود را با این افزایش هماهنگ کنند. همین موضوع موجب شده است که بسیاری از معاملهگران بازار، قیمتهای فعلی را موقتی ارزیابی کنند و انتظار اصلاح رو به بالای آن را داشته باشند. این مسئله به ویژه در خودروهای مونتاژی بیشتر به چشم میخورد؛ چراکه قیمت این محصولات وابستگی بیشتری به نرخ ارز و هزینههای واردات قطعات دارد. در نتیجه، هرگونه تغییر در انتظارات ارزی یا شرایط سیاسی میتواند با سرعت بیشتری بر این بخش از بازار اثر بگذارد و به عنوان محرکی برای افزایش قیمت خودرو عمل کند.
افزایش قیمت محصولات مونتاژی و سایپا به عنوان سیگنال بازار
یکی دیگر از عواملی که میتواند به رشد قیمتها در بازار آزاد منجر شود، افزایش قیمت رسمی برخی محصولات خودروسازان و مونتاژکاران است. در روزهای اخیر اخباری درباره افزایش قیمت محصولات برخی شرکتهای مونتاژی از جمله تیگارد موتور منتشر شده و در برخی موارد ارقام افزایش قیمت به حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است. همزمان، خبر افزایش قیمت محصولات سایپا نیز طی حدود یک هفته گذشته به صورت گسترده در رسانهها و فضای بازار در حال انتشار است. هرچند هنوز همه جزئیات این افزایش قیمتها نهایی نشده، اما تجربه بازار خودرو نشان داده است که انتشار چنین اخباری معمولاً نقش سیگنال قیمتی را برای بازار آزاد ایفا میکند و باعث افزایش انتظارات تورمی و رشد قیمتها در معاملات میشود.
اختلال بانکی و شکلگیری تقاضای انباشته در بازار خودرو
عامل مهم دیگر، اختلال گسترده و چند هفتهای در نظام بانکی کشور است که بخش مهمی از معاملات بازار را با مشکل مواجه کرده است. بسیاری از خریداران و فروشندگان پیش از آغاز این اختلالات اقدام به معامله کرده بودند، اما مشکلات موجود در فرآیند انتقال وجه و تسویه حساب باعث شده است که بخش قابل توجهی از این معاملات همچنان بلاتکلیف باقی بماند. از سوی دیگر، تعداد معاملات جدید نیز به شدت کاهش یافته و بسیاری از خریداران تنها به صورت تدریجی و مرحلهای اقدام به پرداخت وجه میکنند. این موضوع نوعی رکود ناخواسته را به بازار تحمیل کرده است. علاوه بر این، بخشی از طرحهای فروش شرکتهای خودروسازی نیز به دلیل همین مشکلات بانکی با تأخیر مواجه شده و در نتیجه، نیاز و تقاضای انباشتهای در بازار شکل گرفته است که میتواند در روزهای آینده خود را به صورت افزایش تقاضا نشان دهد.
ورود نقدینگی آماده خرید به بازار و احتمال تثبیت قیمتهای جدید
در طول هفتههای اخیر، بسیاری از افرادی که قصد خرید خودرو داشتهاند، منابع مالی خود را به منظور حفظ قدرت خرید و امکان انجام معامله، به صورت روزانه میان بانکها و حسابهای مختلف جابهجا کردهاند تا در نخستین فرصت بتوانند خرید خود را نهایی کنند. این گروه از خریداران ممکن است از روز شنبه وارد بازار شوند و حتی با قیمتهای جدید نیز اقدام به خرید کنند. در چنین شرایطی، پذیرش قیمتهای بالاتر از سوی خریداران میتواند به تثبیت سطوح جدید قیمتی در بازار کمک کند و سرعت رشد قیمت خودرو را افزایش دهد.
نقش دلار، تتر و وضعیت شبکه بانکی در معاملات هفته آینده
بررسی میانگین قیمت دلار در بازههای هفتگی، ماهانه و ششماهه نشان میدهد که روند کلی این بازار همچنان صعودی بوده است. هرچند شدت افزایش در ماههای گذشته چندان زیاد نبوده، اما در هفته اخیر شیب رشد قیمت ارز نسبت به بازههای قبلی بیشتر شده است. بازار تتر نیز شرایط مشابهی را تجربه میکند و همین موضوع معمولاً به عنوان یکی از شاخصهای مهم انتظارات تورمی در بازار خودرو شناخته میشود. در کنار این موضوع، حجم تقاضای انباشته ناشی از تعطیلی حدود یک هفتهای بازار و همچنین اختلالات بانکی، موجب شده است که حجم معاملات به شدت کاهش پیدا کند و بخشی از خریداران، خرید خود را به هفته آینده موکول کنند.
با این حال، وضعیت شبکه بانکی در روز شنبه میتواند نقش تعیین کنندهای در شدت نوسانات بازار داشته باشد. اگر اختلالات بانکی تا آن زمان برطرف شود، احتمال افزایش و تثبیت قیمتهای جدید به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت. اما اگر مشکلات بانکی ادامه پیدا کند و همزمان تنش جدیدی نیز رخ ندهد، احتمالاً بازار با شیبی ملایمتر مسیر صعودی خود را طی خواهد کرد. در مجموع، هرچند این سناریو برای مصرف کنندگان و متقاضیان خرید خودرو چندان مطلوب نیست، اما مجموعه متغیرهای موجود نشان میدهد که انتظار غالب از بازار آزاد خودرو در هفته آینده، افزایش قیمت خودرو و حرکت بازار به سمت سطوح بالاتر قیمتی خواهد بود.
