رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۴ وارد فاز نگران کننده ای شده است، آخرین آمار بانک مرکزی نشان می دهد که حجم اقتصاد کشور در دو فصل نخست امسال نه تنها نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد نکرده است، بلکه در بهار سال ۱۴۰۴ از این هم کوچکتر بوده است. اتفاقی که مستقیماً منجر به کاهش رفاه و قدرت خرید خانوارها می شود.
بر اساس این داده ها، رشد اقتصادی که در بهار ۱۴۰۳ حدود ۲.۹ درصد بود، در بهار امسال به منفی ۲ درصد رسیده است. کاهش شدید رشد در بخشهای «کشاورزی» و «صنایع و معادن» نقش اصلی را در این کاهش داشت. به طوری که رشد این بخش ها به ترتیب به منفی ۲.۵ و منفی ۶.۵ درصد رسیده است. حتی بخش نفت که موتور اصلی رشد در سالهای اخیر بوده، از ۷.۵ درصد به ۰.۱ درصد کاهش یافته و رشد بخش خدمات نیز به نصف کاهش یافته است. گفته می شود شوک های سیاسی و امنیتی از جمله جنگ ۱۲ روزه خرداد یکی از عوامل تاثیرگذار در این افت بوده است.
در تابستان ۱۴۰۴، اگرچه رشد اقتصادی مثبت تخمین زده می شد، اما این رشد تنها ۰.۵ درصد بود. در حالی که تابستان گذشته، اقتصاد ۲.۶ درصد رشد کرد. در این فصل، کشاورزی و صنعت در وضعیت منفی باقی مانده است و تنها بخش خدمات توانسته رشد محدودی را حفظ کند.
این تصویر آماری با داده های مرکز آمار همخوانی دارد و پیامی روشن دارد: اقتصاد ایران با رشد ضعیف و ناپایدار خود قادر به بازگرداندن رونق از دست رفته نیست. در شرایطی که تورم بالا، فقر رو به افزایش و مشارکت اقتصادی پایین است، رشد اقتصادی اندک، حتی اگر منفی نباشد، درمان بحران نیست.
راه خروج روشن اما دشوار است. ثبات اقتصادی، اصلاح سیاست ها و کاهش فشار تحریم ها. بدون رشد اقتصادی پایدار، مسیر رفاه و بهبود معیشت دور از دسترس باقی خواهد ماند.
