جمعیت یارانه بگیران در دهک های متوسط همزمان با تغییر ساختار خانوارها ثابت ماند.
به گزارش اکو ایران به نقل از تسنیم، بررسی آخرین آمار سپرده یارانه ای دهک های چهارم تا نهم نشان می دهد که در تیرماه اگرچه ترکیب خانوارهای واجد شرایط تغییرات قابل توجهی داشته است، اما تعداد کل افراد تحت پوشش تقریباً بدون تغییر باقی مانده است؛ اما در این میان تعداد خانوارهای تحت پوشش تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. موضوعی که از نگاه کارشناسان می تواند نشانه ای از جدایی خانوارها و به روز رسانی دقیقتر پایگاه اطلاع رسانی بهزیستی ایرانیان باشد.
بر اساس ارقام ثبت شده، بار مالی دولت برای پرداخت یارانه متوسط عشر در تیرماه به ۱۳۵ هزار و ۴۹۴ میلیارد ریال رسیده است. رقمی که نسبت به خردادماه تنها حدود ۴ میلیارد ریال و رقم ۱۳۵ هزار و ۴۹۰ میلیارد ریال افزایش نشان می دهد. این ثبات نسبی در میزان منابع پرداختی در حالی ثبت شده است که ساختار خانوارهای یارانه ای دستخوش تغییر قابل توجهی شده است.
در خرداد ماه تعداد سرپرستان خانوار مشمول دریافت یارانه در دهک های چهارم تا نهم ۱۵ میلیون و ۶۳۹ هزار و ۱۳۲ نفر بود، اما در تیرماه این رقم با افزایش ۱۶ هزار و ۷۲۷ نفری به ۱۵ میلیون و ۶۵۵ هزار و ۸۵۹ نفر رسید. در مقابل تعداد کل افراد تحت پوشش تنها با ۳۸۳ نفر افزایش از ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۶۱ نفر به ۴۵ میلیون و ۱۷۵ هزار و ۴۴۴ نفر رسید.
این در حالی است که میانگین جمعیت هر خانوار در ایران حدود ۲.۵ نفر است. به عبارت دیگر، اگر همه این خانوارها اخیراً به یارانه بگیران اضافه می شدند و قبل از آن یارانه دریافت نمی کردند، باید ۴۱ هزار و ۸۱۷ نفر به یارانه بگیران اضافه می شد.
این شکاف معنادار بین رشد تعداد سرپرستان خانوار و افزایش بسیار محدود تعداد افراد نشان می دهد که در فاصله یک ماهه برخی خانوارها به واحدهای کوچکتر تقسیم شده و یا اطلاعات مربوط به وضعیت خانوارها در سامانه های رفاهی اصلاح شده است. به عبارت دیگر تعداد «پرونده های خانگی» افزایش یافته، اما جمعیت نهایی مشمول یارانه عملا ثابت مانده است.
به عنوان مثال به نظر می رسد برخی از خانوارها فرزندان خود را از والدین خود جدا کرده اند و به این ترتیب شاهد افزایش تعداد خانوارها بدون تغییرات زیادی در تعداد افراد یارانه ای بوده ایم.
جدایی خانوارها؛ نشانه به روز رسانی داده ها
این وضعیت از منظر سیاست رفاهی نشان از حرکت نظام یارانه ای به سمت نظارت دقیق تر بر تغییرات جمعیتی و خانوادگی است. تفکیک خانوارها به ویژه در مواردی مانند جدایی فرزندان از سرپرست قبلی یا تشکیل خانوارهای مستقل می تواند باعث افزایش تعداد سرپرستان شود، بدون اینکه لزوماً کل جمعیت یارانه بگیران تغییر کند.
پیوند یارانه با شبکه بانکی
یکی از نکات مهم در این فرآیند، اتصال پرداخت یارانه به شبکه بانکی و کسر خودکار اقساط وام بانکی از حساب سرپرستان خانوار است. اقدامی که از نگاه دولت علاوه بر افزایش شفافیت مالی به جلوگیری از انباشت بدهی های غیرجاری و انحراف منابع عمومی کمک می کند. در این مدل، جریان پرداختها تنها به سپردههای نقدی محدود نمیشود، بلکه با دادههای بانکی و تعهدات مالی خانوار نیز مرتبط است.
به این ترتیب ثبات در کل مبلغ پرداختی یارانه ها و در عین حال رشد محسوس تعداد سرپرستان خانوار در این بازه زمانی نشان می دهد که بهزیستی کشور بیش از آنکه با افزایش جمعیت واجد شرایط مواجه شود، در روند بازآرایی ساختار پرونده های خانواده است. این روند را می توان یکی از شاخص های مهم در تحلیل سیاست های حمایتی دولت در ماه های آینده دانست.
