رئیس سازمان امور مالیاتی کشور در تشریح عملکرد این سازمان در سال گذشته از رشد ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی در چهار ماهه نخست امسال، افزایش ۱۵۳ درصدی بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده به فعالان اقتصادی و گسترش مبارزه هوشمندانه با فرار مالیاتی خبر داد.
سید محمدهادی سبحانیان، مدیرعامل سازمان امور مالیاتی کشور در نشست خبری با خبرنگاران با اشاره به شرایط خاص سال گذشته و ماه های نخست امسال، اظهار داشت: اقتصاد ایران طی یک سال گذشته با حوادث متعددی از جمله تحولات سیاسی، بلاتکلیفی های اقتصادی و جنگ مواجه بوده است. وضعیتی که می توانست در وصول درآمدهای مالیاتی اختلال ایجاد کند اما سازمان امور مالیاتی تلاش کرد بین تامین منابع دولتی و حمایت از فعالیت های اقتصادی تعادل ایجاد کند.
مدیرکل امور مالیاتی کشور با اشاره به عملکرد این سازمان در سال گذشته گفت: سازمان امور مالیاتی در سال گذشته توانسته است ۹۳ درصد درآمدهای مالیاتی مورد انتظار را محقق کند و اگر بخشی از عوارض مالیاتی در اسفندماه به تعویق نمی افتاد، به منظور همراهی فعالان اقتصادی، میزان تحقق درآمدها افزایش می یافت.
تعویق مالیات در روزهای جنگ
سبحانیان با اشاره به جنگ تحمیلی و تاثیرات آن بر فضای اقتصادی کشور گفت: در روزهایی که کشور درگیر جنگ بود، تمامی وظایفی که قرار بود در آن مدت انجام شود از سوی سازمان امور مالیاتی به تعویق افتاد.
به گفته وی، مهلت ارسال الکترونیکی صورتحساب، تسلیم اظهارنامه، پرداخت مالیات، تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق و سایر عوارض قانونی تمدید شد تا فعالان اقتصادی بتوانند بدون نگرانی از جرایم مالیاتی فعالیت خود را مدیریت کنند.
مدیرعامل سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: این تصمیم تنها محدود به تمدید مهلت ها نشد، بلکه اختیارات تفویض شده به مدیران استانی نیز افزایش یافت تا هر استانی با توجه به شرایط خود تصمیم گیری کند. به خصوص استان هایی که بیشترین آسیب را از جنگ متحمل شدند.
درآمدهای مالیاتی؛ رشد ۴۶ درصدی در چهار ماه
سبانیان با ارائه آمار عملکرد چهار ماهه امسال گفت: در چهار ماهه اول سال گذشته حدود ۳۹۶ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شد که این رقم در مدت مشابه سال جاری به حدود ۵۷۷ هزار میلیارد تومان رسیده است. رقمی که نشان دهنده رشد حدود ۴۶ درصدی درآمدهای مالیاتی است.
وی با بیان اینکه این رشد در شرایطی محقق شد که بخش مهمی از عوارض مالیاتی به تعویق افتاده بود، افزود: در چهار ماهه نخست سال گذشته حدود ۲۱.۸ درصد از کل درآمد مالیاتی مصوب سال وصول شد، در حالی که این نسبت در چهار ماهه نخست امسال حدود ۲۰.۵ درصد است. موضوعی که نشان می دهد تعویق عوارض مالیاتی زمان وصول درآمد را جابجا کرده اما مانع تحقق درآمدهای دولت نشده است.
مدیرعامل سازمان امور مالیاتی همچنین رشد درآمدهای مالیاتی در چهار ماهه نخست سال گذشته را نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ حدود ۳۲ درصد عنوان کرد، اما امسال این نرخ رشد به حدود ۴۶ درصد رسیده است.
مدیرکل امور مالیاتی سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: افزایش درآمدهای مالیاتی در حالی اتفاق افتاد که این سازمان نه تنها فشار مضاعفی به مودیان وارد نکرد، بلکه در بسیاری از موارد با تمدید مهلت ها، افزایش اختیارات مدیران استانی و تسریع در بازپرداخت مالیات، سعی در همکاری بیشتر با فعالان اقتصادی داشت.
به گفته سبانیان، اکنون زیرساخت هایی که در سال های گذشته در حوزه هوشمندسازی و داده محوری ایجاد شده است، امکان اخذ مالیات را بدون تکیه بر روش های سنتی و پرهزینه فراهم کرده است. مسیری که قرار است طی ماه های آینده با اجرای پروژه های هوشمند جدید ادامه یابد.
جهش بازپرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی
افزایش چشمگیر بازپرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی از مهمترین نکات سخنان رئیس کل سازمان امور مالیاتی بود.
سبحانیان اعلام کرد: در چهار ماهه نخست سال گذشته حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان مالیات و عوارض ارزش افزوده به فعالان اقتصادی بازگردانده شد که این رقم در چهار ماهه امسال به حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان رسیده است.
به گفته وی، بازپرداخت مالیات در چهار ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۵۳ درصد افزایش و بیش از دو و نیم برابر افزایش یافته است.
وی این تحول را حاصل اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان دانست و گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای این قانون تسریع و تسهیل بازپرداخت مالیات فعالان اقتصادی است.
مبارزه با فرار مالیاتی با هوشمندسازی فرآیندها
مدیرعامل سازمان امور مالیاتی در دومین بخش از نشست خبری خود به مهم ترین تغییر رویکرد نظام مالیاتی پرداخت و از آن با عنوان «گذر از حسابرسی بر اساس عوامل انسانی و حرکت به سمت اداره مالیاتی داده محور» یاد کرد.
سید محمدهادی سبانیان با تاکید بر اینکه افزایش درآمدهای مالیاتی نباید به عنوان افزایش فشار بر مودیان تلقی شود، گفت: راهبرد سازمان شناسایی دقیق فرار مالیاتی از طریق تحلیل داده ها و الگوریتم های هوشمند است. به گونه ای که مودیان شفاف کمترین اصطکاک را با نظام مالیاتی داشته باشند و تمرکز سازمان بر شناسایی رفتارهای پرخطر و تخلفات سازمان یافته باشد.
وی اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان را مهمترین زیرساخت این توسعه دانست و گفت: این قانون نه تنها ابزاری برای اخذ مالیات است، بلکه امکان کشف درآمدهای پنهان، اصلاح اطلاعات مودیان و شناسایی الگوهای غیرعادی را نیز فراهم کرده است.
سبحانیان همچنین بیان کرد: نظام مالیاتی با فعالانی مواجه شد که برای پرداخت مالیات کمتر به دولت، درآمد خود را از طریق پرداخت سایر مشاغل جمع آوری می کردند.
مدیرکل امور مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به اینکه یکی از مهمترین مصادیق کشف شده در این زمینه مربوط به حوزه فعالیت های پزشکی بوده است، گفت: بررسی های سیستماتیک نشان می دهد ۳ هزار و ۶۸۶ نفر در نظام مالیاتی خود را «پزشکان عمومی» معرفی کرده اند، این در حالی است که مجوز فعالیت این افراد نشان می دهد که این افراد دارای تخصص، فوق تخصص، مدرک دکتری دندانپزشکی، فلوشیپ حرفه ای یا حرفه ای هستند.
به گفته سبحانیان، تفاوت نوع فعالیت بر ضرایب مالیاتی نیز تاثیرگذار است و به همین دلیل این مغایرت ها شناسایی و برای اصلاح ثبت نام در سامانه مالیاتی برای صاحبان پرونده ارسال شده است.
وی تاکید کرد: هدف سازمان برخورد با جامعه پزشکی نیست و پزشکان یکی از سرمایه های کشور محسوب می شوند، اما نمی توان نسبت به هیچ تخلفی بی تفاوت بود و باید حقوق عامه را استیفا کرد.
مدیرکل امور مالیاتی سازمان امور مالیاتی همچنین از شناسایی ۱۷۶ هزار دستگاه کارتخوان در حوزه میوه و تره بار خبر داد که صاحبان آنها رفتار اقتصادی خرده فروشی داشتند اما از دستگاه های کارتخوان عمده فروشی استفاده می کردند ضمن تشریح مصادیق مبارزه با فرار مالیاتی.
وی در توضیح این مثال گفت: ضریب سود فعالیت عمده فروشی با خرده فروشی تفاوت معناداری دارد و برخی از مودیان با استفاده از کارتخوان های غیرمرتبط سعی در پرداخت مالیات کمتری داشتند. موضوعی که اکنون از طریق تحلیل داده ها و تطبیق رفتار اقتصادی قابل شناسایی است.
سبحانیان همچنین از شناسایی ۸۶۱ فعال بازار طلا خبر داد که علیرغم انجام فعالیت های معمول فروش طلا از دستگاه کارتخوان مرتبط با فعالیت طلافروشی استفاده می کردند.
به گفته وی، تفاوت ماهیت این فعالیت ها باعث تفاوت در نحوه محاسبه مالیات می شود و استفاده نادرست از دریافت های مالیاتی یکی از مصادیق فرار مالیاتی است.
مدیرعامل سازمان امور مالیاتی در ادامه از شناسایی ۴ هزار و ۳۸۴ دستگاه کارتخوان غیرتجاری نیز خبر داد که عملاً برای فعالیت های اقتصادی و تجاری مورد استفاده قرار می گرفتند.
وی افزود: این موارد نیز پس از بررسی های سیستماتیک استخراج و مراحل اصلاح یا برخورد با آنها آغاز شده است.
سبحانیان با اشاره به چند نمونه دیگر از مغایرت های ثبتی گفت: در بررسی های انجام شده مواردی در حوزه آرایشگاه های زنانه نیز مشاهده شد که رتبه ثبت شده آرایشگاه با مجوز یا فعالیت واقعی آنها مطابقت نداشت.
وی تاکید کرد: در تمامی این موارد ابتدا به مودی اطلاع رسانی می شود و به وی فرصت اصلاح اطلاعات داده می شود و تنها در صورت مشاهده تخلف، اقدامات بعدی انجام می شود.
مالیات مشاغل در حال اجراست
سبحانیان در ادامه جلسه از آماده سازی زیرساخت های اجرای قانون سفته بازی و احتکار خبر داد.
وی گفت: بیشتر آیین نامه اجرایی این قانون در سازمان امور مالیاتی تدوین شده و بخشی برای تصویب به هیات دولت ارسال شده است.
به گفته مدیرعامل سازمان، همزمان زیرساخت های نرم افزاری این قانون در حال تکمیل است تا پس از نهایی شدن آیین نامه، امکان اجرای کامل آن فراهم شود.
“پوشه اقتصادی ایران”; پایگاه داده های جدید اقتصادی
سبحانیان همچنین از توسعه «پرتفوی اقتصادی ایرانیان» در سامانه سازمان امور مالیاتی خبر داد.
وی تصریح کرد: در این سامانه اطلاعات اقتصادی هر فرد به تدریج در پوشه غیرتجاری تجمیع می شود. از جمله مشخصات هویتی، اعضای خانواده، حساب های بانکی، تسهیلات، منابع درآمد، املاک، خودروها و سایر اطلاعات اقتصادی که بر اساس قوانین در اختیار سازمان قرار می گیرد.
مدیرکل امور مالیاتی سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: هدف از ایجاد این پایگاه تنها وصول مالیات نیست، بلکه ایجاد زیرساخت ها برای حکمرانی مبتنی بر داده، مبارزه با پولشویی، افزایش شفافیت اقتصادی و ارتقای کیفیت تصمیم گیری در کشور است.
وی با اشاره به تاکید رئیس جمهور بر تکمیل بانک های اطلاعاتی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات های مستقیم و استفاده از داده های اقتصادی در حکمرانی داده محور، گفت: اجرای کامل قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، بانک اطلاعات مالیاتی ماده ۱۶۹ قانون مالیات های مستقیم و قانون مالیات بر مشاغل، بانک های اطلاعاتی را تکمیل می کند. سیستمی که به گفته مسئولان سازمان، قرار است سهم حسابرسی سنتی را کاهش دهد و تحلیل و رسیدگی مبتنی بر ریسک را جایگزین آن کند.
سبحانیان بار دیگر تاکید کرد: سازمان امور مالیاتی مسیر آینده خود را در افزایش شفافیت، کاهش اصطکاک با مودیان قانونمند و تمرکز بر شناسایی فرارهای مالیاتی از طریق داده و فناوری مشخص کرده است. مسیری که هم می تواند درآمدهای پایدار دولت را تقویت کند و هم عدالت مالیاتی را ارتقا دهد.
