در دومین روز از همایش «چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»، پویا پیرحسینلو، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل اروانکلود، هشدار داد که مهمترین آسیب ناشی از حملات اخیر به زیرساخت های بانکی، از بین رفتن اعتماد عمومی به اقتصاد دیجیتال بوده است. به گفته وی، احیای اعتماد مستلزم اصلاحات ساختاری در معماری سیستم های بانکی و تغییر در امنیت سایبری است.
وی با اشاره به تجربه حملات سایبری و اختلالات گسترده در یک سال گذشته گفت: زمانی که یک بحران رخ می دهد دیگر فرصتی برای طراحی راهکارهای اساسی وجود ندارد. آمادگی برای مقابله با بحران باید قبل از وقوع آن ایجاد شود زیرا در غیر این صورت هزینه های اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگین خواهد بود.
پیرحسینلو با بیان اینکه بانکداری یکی از آسیبپذیرترین بخشهای اقتصاد دیجیتال در بحرانهای اخیر بوده است، افزود: اگرچه اختلال در اینترنت بر فعالیتهای اقتصادی تأثیر بسزایی دارد، اما مشکل به قطع اینترنت محدود نمیشود. در دسترس نبودن سامانه ها، اختلال در خدمات و توقف خدمات بانکی، زنجیره فعالیت های اقتصادی را با مشکل مواجه کرده و در نهایت اعتماد کاربران را از بین می برد.
مدیرعامل آروان کلاد در ادامه به برخی روایات درباره منشاء حملات سایبری به بانک ها پرداخت و گفت: در برخی موارد حملات به وجود «درهای پشتی» در تجهیزات سخت افزاری خارجی نسبت داده شده است، اما چنین تحلیلی به جای توضیح فنی، نوعی سلب مسئولیت تلقی می شود. به گفته وی، تاکنون گزارش موثق و قابل اعتمادی منتشر نشده است که نشان دهد شرکت های معتبر تولید کننده تجهیزات شبکه عمداً در محصولات خود بک درب نصب کرده اند.
وی با تفکیک مفاهیم “درپشتی”، “آسیب پذیری روز صفر” و “حمله زنجیره تامین” توضیح داد که این سه مفهوم را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت. به گفته وی، آسیب پذیری های روز صفر نقاط ضعفی هستند که هنوز به صورت عمومی افشا نشده اند و ممکن است توسط مهاجمان مورد سوء استفاده قرار گیرند، اما این با نصب عمدی درب پشتی توسط سازنده تفاوت اساسی دارد.
پیرحسینلو تاکید کرد: هیچ سند معتبری درباره حملات سایبری رخ داده در ایران وجود ندارد که نشان دهد این حملات از طریق درهای پشتی سخت افزاری یا آسیب پذیری های ناشناخته انجام شده است. به گفته وی، به جای نسبت دادن حملات به عوامل خارجی، باید بررسی شود که آیا تمام الزامات و استانداردهای شناخته شده امنیت سایبری در سازمان ها رعایت شده است یا خیر.
وی در این زمینه به مثال یکی از بانک های آسیب دیده اشاره کرد و گفت: بررسی ها نشان می دهد مهاجمان از یک آسیب پذیری شناخته شده یا یک روزه برای نفوذ استفاده کرده اند. نقطه ضعفی که اطلاعات آن قبلا منتشر شده بود و امکان رفع آن وجود داشت.
بنیانگذار آروان کلاد معماری سیستم های بانکی را یکی از مهم ترین حلقه های مفقوده تاب آوری در کشور دانست و افزود: بسیاری از بانک های دنیا اطلاعات و خدمات خود را تنها در یک مرکز داده ذخیره نمی کنند، بلکه از معماری های چند AZ و چند منطقه ای استفاده می کنند تا در صورت بروز حادثه یا حمله، خدمات بدون وقفه ادامه یابد.
وی تصریح کرد: در معماری چند منطقه ای، داده ها به طور همزمان در مراکز داده واقع در شهرهای مختلف ذخیره و پردازش می شوند و علاوه بر این، نسخه های پشتیبان تغییرناپذیر و سیستم های ایزوله نیز برای حفظ اطلاعات در نظر گرفته می شود. به گفته وی، سال هاست که این استانداردها در سیستم بانکی دنیا مورد استفاده قرار می گیرد و فناوری رایانش ابری امکان اجرای آنها را با هزینه کمتر و سهولت بیشتر فراهم کرده است.
پیرحسینلو با اشاره به روند جهانی استفاده بانک ها از خدمات ابری گفت: در بسیاری از کشورهای توسعه یافته بانک ها به تدریج خدمات خود را به زیرساخت های ابری منتقل کرده اند. فرآیندی که از خدمات جانبی شروع می شود و در نهایت به سیستم های اصلی بانکی می رسد.
وی در پایان تاکید کرد: اگر بانک های ایرانی تا پنج تا ۱۰ سال آینده برنامه مشخصی برای تحول دیجیتال و ارتقای تاب آوری زیرساخت های خود نداشته باشند، روز به روز فاصله آنها با سیستم بانکی دنیا بیشتر می شود. به گفته وی، معماری چندمنطقه ای، استفاده از فناوری های ابری و بازنگری در برخی محدودیت های امنیتی غیرضروری از جمله مهم ترین اقداماتی است که می تواند تاب آوری شبکه بانکی و اعتماد عمومی را به اقتصاد دیجیتال تقویت کند.
