منتشر شده در ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۲:۰۷
کولر نگرفتن در برخی سفرهای اسنپ و تپسی در گرمای شدید تابستان، فقط مشکل یک راننده نیست؛ این موضوع به فشار اقتصادی، فرسودگی خودرو، کیفیت خدمات و ضعف نظارت گره خورده است.
وقتی کولر دیگر آپشن نیست
در کلان شهرها، سفر بدون کولر در دمای بالای ۴۰ درجه و ترافیک سنگین برای مسافر واقعا سخت است. با این حال، برخی کاربران از سفرهایی گفته اند که راننده پس از قبول درخواست اعلام کرده کولر خودرو خراب است یا حاضر نیست آن را روشن کند. در بعضی موارد، راننده از مسافر خواسته سفر را لغو کند. تکرار این اتفاق باعث می شود مسافر چند بار درخواست خودرو بدهد و لغو کند. حتی در برخی تجربه ها، مسافر پس از چند لغو با هشدار پلتفرم درباره تعداد لغوهای خود روبه رو شده است.اینجا یک سوال مهم مطرح می شود:
اگر دلیل لغو، نبود کولر در خودروی پذیرفته شده است، چرا هزینه این مشکل باید به مسافر منتقل شود؟
راننده هم زیر فشار هزینه هاست
نمی توان این مسئله را فقط با مقصر دانستن راننده توضیح داد. هزینه خودرو، قطعات، تعمیرات، روغن، لاستیک، سوخت و استهلاک بالا رفته و درآمد بسیاری از رانندگان با این هزینه ها همخوانی ندارد. روشن نکردن کولر هم می تواند یکی از راه های کاهش هزینه باشد. استفاده از کولر مصرف سوخت را افزایش می دهد و خرابی سیستم تهویه نیز هزینه تعمیر به همراه دارد. بنابراین مسافر یک انتظار منطقی دارد و راننده هم با یک فشار اقتصادی واقعی روبه رو است. اگر هزینه حفظ کیفیت خدمات در مدل اقتصادی سفر دیده نشود، بخشی از این فشار در نهایت به مسافر منتقل می شود.
کولر فقط نشانه یک مشکل بزرگ تر است
ماجرای کولر را باید در کنار فرسودگی ناوگان و دشواری نوسازی خودرو دید. افزایش قیمت خودرو و قطعات، جایگزین کردن خودروهای قدیمی را برای بسیاری از رانندگان دشوار کرده است. از طرف دیگر، وقتی خودروهای فرسوده به اندازه کافی از چرخه خارج نمی شوند، همان خودروها سال های بیشتری در حمل و نقل مسافر باقی می مانند. در چنین شرایطی، تعمیر و نگهداری خودرو نیز سخت تر می شود و کیفیت خدمات می تواند کاهش پیدا کند. به همین دلیل، کولر فقط یک نمونه از مشکلی بزرگ تر است؛ فشاری که اقتصاد به کیفیت حمل و نقل وارد می کند.
مسئولیت اجتماعی پلتفرم ها
اسنپ و تپسی فقط یک واسطه میان راننده و مسافر نیستند. این پلتفرم ها امروز بخشی از حمل و نقل شهری را بر عهده دارند و به همین دلیل، مسئولیت آنها فقط به ثبت سفر و دریافت کمیسیون محدود نمی شود. وقتی بخش قابل توجهی از جابه جایی شهروندان از طریق این خدمات انجام می شود، حفظ حداقل کیفیت سفر هم بخشی از مسئولیت اجتماعی پلتفرم است. این مسئولیت می تواند از ایجاد تسهیلات برای تعمیر خودرو و کولر شروع شود و تا همکاری برای نوسازی خودروهای فرسوده ادامه پیدا کند. از طرف دیگر، اگر مسافر به دلیل نبود کولر مجبور به لغو سفر شود، نباید این لغو مانند یک لغو عادی محاسبه شود. پلتفرم می تواند با سازوکاری مشخص، مسئولیت این نوع لغو را از مسافر بردارد و اجازه ندهد هزینه ضعف کیفیت به کاربر منتقل شود. مسئولیت اجتماعی در اینجا به معنی تحمیل هزینه بیشتر به پلتفرم نیست؛ یعنی پلتفرم باید بخشی از مسئله ای را که در مقیاس شهری ایجاد کرده، در حل آن هم نقش داشته باشد.
چرا کولر باید خدمت ویژه باشد؟
ارائه خدماتی مانند اکوپلاس می تواند بخشی از این مشکل را حل کند، اما یک سوال مهم باقی می ماند: آیا کولر در تابستان باید فقط برای سفرهای گران تر در نظر گرفته شود؟ در دمای بالای ۴۰ درجه، کولر برای بسیاری از سفرهای شهری دیگر یک امکان لوکس نیست و به حداقل شرایط قابل قبول سفر نزدیک می شود. البته الزام راننده به روشن کردن کولر بدون توجه به هزینه آن هم راه حل کاملی نیست. اگر قرار است کولر برای همه سفرها الزامی باشد، هزینه آن باید در قیمت گذاری دیده شود تا تمام هزینه این استاندارد روی دوش راننده نباشد.
چرا مسافر باید سفر را لغو کند؟
یکی از مشکلات مهم، نحوه برخورد با لغو سفر است. وقتی راننده پس از قبول درخواست می گوید کولر ندارد یا آن را روشن نمی کند، مسافر عملا دو انتخاب دارد؛ یا سفر را در شرایط نامناسب ادامه دهد یا درخواست را لغو کند. اگر این اتفاق چند بار تکرار شود، مسافر ممکن است بابت تعداد لغوها هشدار دریافت کند. در حالی که دلیل لغو، کیفیت خودرو بوده است. پلتفرم می تواند این مشکل را از ابتدا مدیریت کند؛ برای مثال با ایجاد گزینه مشخص «کولر روشن» تا درخواست فقط برای خودروهایی ارسال شود که این شرایط را دارند. در این صورت، تماس با راننده و لغوهای متوالی نیز کمتر می شود.
نهادهای ناظر کجا هستند؟
مسئولیت فقط بر عهده راننده و پلتفرم نیست. اگر تاکسی های اینترنتی بخشی از حمل و نقل شهری هستند، باید حداقل استاندارد مشخصی برای خودرو و خدمات آنها وجود داشته باشد و نظارت بر اجرای آن هم جدی باشد. باید روشن باشد خودرویی که مسافر جابه جا می کند چه شرایط فنی و رفاهی باید داشته باشد و چه نهادی مسئول کنترل این شرایط است. اگر استاندارد وجود دارد، اجرای آن چگونه بررسی می شود؟ اگر وجود ندارد، چرا بخشی از حمل و نقل شهری بدون تعریف حداقل کیفیت فعالیت می کند؟
حمل و نقل عمومی بدون کیفیت
این موضوع زمانی مهم تر می شود که از مردم خواسته می شود استفاده از خودروی شخصی را کاهش دهند و بیشتر از حمل و نقل عمومی و خدمات اشتراکی استفاده کنند. نمی توان از مردم خواست خودروی شخصی را کنار بگذارند، اما کیفیت جایگزین آن یعنی حمل و نقل عمومیو نیمه عمومی نه تنها تضمین نشود؛ بلکه هر روز هم کاهش پیدا کند. مسافری که در گرمای شدید چند بار برای پیدا کردن خودروی دارای کولر تلاش می کند، طبیعی است که در مورد جایگزین کردن خودروی شخصی با حمل و نقل اشتراکی تردید داشته باشد.
پشت معضل کولر، اقتصاد قرار دارد
کولر نگرفتن اسنپ و تپسی در ظاهر یک اختلاف میان راننده و مسافر است، اما پشت آن زنجیره ای از مشکلات قرار دارد؛ افزایش هزینه ها، فشار اقتصادی راننده، فرسودگی خودرو، دشواری نوسازی و نبود سازوکار روشن برای حفظ کیفیت خدمات. مسافر حق دارد در گرمای شدید یک سفر قابل قبول داشته باشد و راننده هم نباید برای ارائه این خدمت تمام هزینه را از درآمد خود پرداخت کند. پلتفرم ها باید برای حفظ کیفیت، مشوق و سازوکار مشخص داشته باشند و نهادهای ناظر نیز باید استاندارد و نحوه نظارت بر آن را روشن کنند.در نهایت، سوال اصلی فقط این نیست که چرا کولر اسنپ و تپسی روشن نمی شود؛ سوال این است که:
وقتی فشار اقتصادی کیفیت حمل و نقل را کاهش می دهد، چه کسی مسئول جلوگیری از سقوط استانداردهاست؟
