بر اساس آمار و برآوردهای موجود، بیش از ۸۰ درصد موتورسیکلت های فعال در ایران فاقد بیمه نامه شخص ثالث (اغلب اسناد معتبر) هستند. آماری که نشان می دهد بخش قابل توجهی از ترافیک شهری و بین شهری با ریسک بالایی برای رانندگان، عابران پیاده و سایر کاربران همراه است.
چالش های بیمه در بخش موتورسیکلت
کارشناسان معتقدند موتورسیکلت ها به دلیل ماهیت فیزیکی خود سهم بالایی در تصادفات منجر به جرح و فوت دارند. این در حالی است که ضریب نفوذ پایین بیمه شخص ثالث در این بخش باعث شده است که در بسیاری از تصادفات آسیب دیدگان نتوانند غرامت مناسبی دریافت کنند و هزینه های درمان و جهیزیه مستقیماً بر دوش خانواده ها یا نهادهای دولتی تحمیل شود.
فقدان بیمه علاوه بر عواقب مالی، پیامدهای حقوقی متعددی نیز به همراه دارد. از افزایش پرونده های قضایی تا طولانی شدن روند رسیدگی به حوادث و اختلافات ناشی از آن.
پرویز خسروشاهی – رئیس کل بیمه مرکزی ایران درباره این موضوع به ایسنا گفت: طبق آخرین برآوردها حدود ۸۰ درصد موتورسیکلت ها فاقد بیمه شخص ثالث هستند که یکی از دلایل این موضوع عدم تناسب ذهنی قیمت موتورسیکلت با حق بیمه است در حالی که میزان تلفات جانی در تصادفات خودرو و موتورسیکلت تفاوتی ندارد.
ورود بانوان موتورسوار؛ فرصت یا تهدید؟
اعطای گواهینامه موتورسیکلت به زنان از منظر اجتماعی اقدامی در راستای گسترش دسترسی برابر به حمل و نقل تلقی می شود. اما در صورت تداوم وضعیت فعلی بیمه، می تواند منجر به افزایش تعداد موتورسواران بدون پوشش بیمه شود. در عین حال می توان این تحول را فرصتی برای بازنگری در بیمه نامه ها دانست. به عنوان مثال همزمانی افزایش تقاضا برای صدور گواهینامه با اصلاح مقررات بیمه می تواند به بهبود وضعیت موجود و افزایش ضریب نفوذ بیمه شخص ثالث در بین موتورسواران کمک کند.
مهدی قمصریان – مدیرعامل صندوق خسارت بدنی – در این خصوص توضیح داد: متاسفانه اکثر موتورسواران ما یا بیمه نامه ندارند و یا شرایط لازم برای داشتن بیمه نامه را ندارند. یکی از این شرایط داشتن مدرک است. در صورت عدم وجود گواهی بیمه نامه صادر نمی شود و در چنین شرایطی حتی اگر بیمه هزینه خسارت را پرداخت کند در نتیجه مبلغ پرداختی را به طور کامل از شخص مقصر دریافت و پس می گیرد. این شرایط الان برای زنان هم وجود دارد.
وی ادامه داد: برای اینکه بانوان ما بدون مشکل بیمه نامه شخص ثالث برای موتورسیکلت داشته باشند، خوشبختانه شرایطی در خصوص صدور گواهینامه فراهم شده است و دیگر هیچ بهانه ای برای عدم خرید بیمه نامه شخص ثالث وجود ندارد. ضمناً باید در نظر داشت که صدور بیمه نامه شخص ثالث برای کلیه وسایل نقلیه موتوری (زمینی) الزامی است.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
به طور کلی افزایش موتورسواران بدون بیمه تنها یک موضوع فردی نیست. این موضوع می تواند فشار مالی بیشتری را بر نظام سلامت کشور وارد کند، احساس ناامنی در معابر شهری را افزایش دهد، هزینه تصادفات را به طور غیرمستقیم به کل جامعه منتقل کند و همچنین بازدارندگی لازم برای کاهش رفتارهای پرخطر رانندگی را تضعیف کند.
راه حل پیشنهادی بیمه مرکزی
رئیس کل بیمه مرکزی درباره راهکار پیشنهادی خود برای بهبود وضعیت بیمه شخص ثالث در بین موتورسواران توضیح داد: به نظر من حرکت به سمت بیمه راننده محور و اعمال تبعیض قیمتی بین رانندگان پرخطر و کم خطر می تواند نقش موثری در افزایش پوشش بیمه ای موتورسیکلت داشته باشد.
شایان ذکر است؛ مدیریت پیامدهای افزایش تعداد موتورسواران بدون همکاری همزمان پلیس، صنعت بیمه، نیروی انتظامی و رسانه ها امکان پذیر نیست. در غیر این صورت موضوع بیمه شخص ثالث موتورسیکلت می تواند به یکی از جدی ترین چالش های ایمنی و عدالت اجتماعی در حوزه ترافیک کشور تبدیل شود.
