اکوایران: گزارش شاپرک نشان می دهد که قدرت خرید و مصرف خانوارهای ایرانی از سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است و این افت در سال جاری به دنبال جنگ ۱۲ روزه تشدید شده است، به طوری که هم تعداد خرید و هم ارزش واقعی هر تراکنش کاهش یافته است.
شاپرک در تازه ترین گزارش خود وضعیت پرداخت ها و تراکنش های مالی را تا آذرماه سال جاری به روز کرده است. روند این شاخص نشان می دهد که پس از جنگ ۱۲ روزه ارزش واقعی معاملات و تعداد آنها کاهش یافته است. این آمار پس از شهریور ماه مجدداً افزایش یافت تا اینکه رشد ارزش واقعی آن به ۲.۸ درصد و رشد معاملات در آذرماه به ۴ درصد رسید.
لازم به ذکر است که آمار محاسبه شده توسط اکو ایران بر اساس ارزش واقعی معاملات شاپرک (به قیمت های پایه فروردین ۱۴۰۲) می باشد. به این ترتیب اثر تورم از ارقام شاپرک حذف شده و تقاضای واقعی خانوارها در کشور را نشان می دهد. همچنین با ایجاد این آمارها می توان به ارزش هر معامله واقعی در اقتصاد پی برد و تحلیل کرد.
بررسی روند رشد نقطه ای ارزش واقعی هر معامله حاکی از افت شدید ۷ ماهه اول سال ۱۴۰۳ و ۴ ماهه امسال است. این آمار نشان می دهد که در سال ۱۴۰۳ میزان تقاضای خانوارها مناسب نبوده است. ارزش خرید هر معامله به شدت کاهش یافته و تنها در ماه های پایانی سال جاری ارزش خرید خانوارها تقویت شده است. این در صورتی است که تعداد معاملات خانوار در سال ۱۴۰۳ رشد بیش از ۵ درصدی را تجربه کرده است.
یعنی در سال ۱۴۰۳ تعداد خریدهای مردم نسبت به سال ۱۴۰۲ افزایش چشمگیری داشته اما ارزش هر خرید کاهش یافته است.
اما وضعیت در سال ۱۴۰۴ متفاوت است. امسال رشد تعداد معاملات به زیر ۵ درصد کاهش یافت و در تیر و مرداد منفی بود. این کاهش در رشد تعداد معاملات به خوبی نشان دهنده کاهش شتاب تقاضا و درخواست خرید از سوی مصرف کنندگان است. در همین مدت ارزش واقعی هر معامله تنها در سه ماه شهریور، مهر و آذر رشد قابل توجهی داشته است. در ۴ ماهه امسال این رشد منفی شده و ارزش واقعی هر تراکنش از ۲.۳ درصد به ۶.۱ درصد کاهش یافته است.
یکی از مهمترین دلایل وضعیت نامناسب معیشتی در سال جاری جنگ ۱۲ روزه بود. تاثیر نااطمینانی های سیاسی و اقتصادی در این مدت به حدی بوده که طی چند ماه متوالی مصرف خانوارها را تهدید کرده است.
به طور کلی می توان گفت که وضعیت معیشتی خانوار در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است، اما این کاهش بیشتر در سطح ارزش هر معامله و حرکت خانوارها به سمت کالاهای ارزان تر بوده است. سپس وضعیت معیشتی در این سال نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است که هم بر تقاضای خرید کالا و هم بر ارزش هر کالا تأثیر گذاشته است.
طبق آمار شاپرک، خانوارهای ایرانی در سال جاری قدرت خرید خود را از دست داده اند و به نسبت قدرت خرید از دست رفته، مصرف خود را کاهش داده اند.
