در گذشته نه چندان دور، هر نسل از یک خودروی جدیدی که معرفی می شد، نزدیک به یک دهه روی خط تولید باقی می ماند. پس از مدتی و رسیدن به سال های میانی، خودروسازان با ارائه نسخه فیس لیفت تلاش می کردند از لحاظ ظاهری نسل موجود را بروز و مشتری پسند نگه دارند. اما با ظهور خودروسازان بزرگ و کوچک چینی، روند توسعه و معرفی مدل های جدید فوق العاده پرشتاب تر شده؛ طوری که برندهای ژاپنی، اروپایی و آمریکایی از این نظر گویی دارای سرعت حلزونی هستند! به نظر می رسد سرعت بالا حالا کار دست خودروسازان چینی داده و پای نهادهای نظارتی را به ماجرا باز کرده است.
به گزارش آخرین خودرو، به تازگی چند نهاد چینی در بررسی های خود به یک نکته عجیب پی برده اند. آنها متوجه شده اند که برخی خودروهای تولیدی توسط بی وای دی و جیلی با مشخصات اعلامی در اسناد رسمی مطابقت کامل ندارند. برای مثال، فاصله محوری بعضی از خودروها خارج از محدوده مجاز بوده، مصرف سوخت برخی از آنها هم از ارقام رسمی بالاتر بوده و حتی تعدادی از مدل ها بدون دفترچه راهنمای مالک به بازار عرضه شده اند.
این یافته ها تنها چند روز پس از آغاز یک برنامه گسترده و یک ساله بازرسی سراسری در صنعت خودرو چین منتشر شده اند؛ برنامه ای که چهار وزارتخانه و نهاد دولتی، از جمله وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین، آن را با هدف بررسی کیفیت تولید و ایمنی خودروها آغاز کرده اند. بر اساس این برنامه، بازرسی های سرزده از کارخانه های خودروسازی به بخشی از روال جدید نظارتی تبدیل شده است.
سرعت بالای خودروسازی چین زیر ذره بین
میانگین زمان توسعه و ورود یک مدل کاملاً تازه به بازار چین اکنون به حدود ۲ سال کاهش یافته است. برای مقایسه، بسیاری از خودروسازان با سابقه خارجی که همچنان دارای چرخه های سنتی هستند، معمولاً برای رساندن یک محصول جدید به نمایشگاه ها و بازار بین ۳ تا ۵ سال زمان صرف می کنند.
اما ظاهراً خودروسازان چینی حتی به این سرعت نیز راضی نیستند. شرکت IAT Automobile Technology و انجمن خودروسازان چین پیشنهاد کرده اند زمان توسعه خودروهای جدید با استفاده از فناوری هوش مصنوعی، به تنها ۱۸ ماه کاهش پیدا کند؛ عددی که در صورت تحقق، چرخه توسعه محصولات خودروسازان غربی را در مقایسه با صنعت خودروی چین بسیار آرام و لاک پشتی نشان خواهد داد.
با این حال، نهادهای نظارتی چین چندان از این ایده استقبال نمی کنند. بر اساس گزارش های منتشر شده، مقامات چینی اکنون به طور جدی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا سرعت بسیار بالای توسعه و عرضه خودروهای جدید با انجام آزمایش های دقیق و سختگیرانه سازگار است یا خیر. به همین دلیل، تلاش صنعت خودرو چین برای کوتاه کردن زمان توسعه محصولات به کمتر از ۲ سال با یک آزمون جدی مواجه شده است.
چرا دولت چین الان وارد ماجرا شده است؟
زمان آغاز این سختگیری های نظارتی اتفاقی نیست. صنعت خودروی چین در حال حاضر با مشکل ظرفیت تولید بسیار بالا و جنگ شدید قیمتی دست و پنجه نرم می کند؛ از این رو، رقابت سنگین میان خودروسازان سبب شده حاشیه سود بسیاری از شرکت ها تحت فشار قرار بگیرد. مقامات چینی معتقدند این موضوع ممکن است برخی خودروسازان را به سمت کوتاه کردن یا حذف بخشی از مراحل آزمایش و اعتبارسنجی خودروها سوق دهد. به عبارت دیگر، نگرانی نهادهای نظارتی این نیست که مشکلات مشاهده شده فقط چند اشتباه پراکنده و اتفاقی باشند. بلکه آنها نگران آن هستند که فشار برای تولید سریع تر و ارزان تر خودرو، کیفیت و مراحل آزمایش محصولات جدید را قربانی کند.
در صنعت خودرو، کوتاه کردن زمان تست شاید روی نمودارهای مدیریتی زیبا به نظر برسد، اما وقتی پای ایمنی و کیفیت محصول در میان باشد، چند میلی متر یا چند لیتر اختلاف هم می تواند دردسرهای بزرگی ایجاد کند.
نهادهای نظارتی دقیقاً چه چیزهایی را بررسی می کنند؟
طرح نظارتی جدید که در تاریخ ۲۷ آگوست آغاز شده، حدود ۱۰۰ خودروساز داخلی چین را ملزم می کند تا پیش از پایان سال ۲۰۲۶ گزارش هایی درباره کیفیت، قابلیت اطمینان و دوام محصولات خود به مقامات محلی ارائه نمایند. همچنین خودروسازان موظف هستند به محض شناسایی هرگونه نقص در محصولات خود، نسبت به ثبت و اجرای فراخوان های داوطلبانه اقدام کنند.
بازرسان در این طرح، نمونه هایی از خودروها و قطعات را مستقیماً از کارخانه ها و نمایندگی ها جمع آوری خواهند کرد. سپس پیکربندی سخت افزاری و نرم افزاری خودروها پلمب و ثبت شده و نمونه ها برای انجام آزمایش های مختلف ارسال می شوند. این آزمایش ها شامل موارد زیر هستند:
تست های تصادف
آزمایش های ساختاری
بررسی ایمنی و عملکرد پک باتری
بررسی امنیت سایبری
بررسی امنیت داده ها
به این ترتیب، دامنه بازرسی ها تنها به کیفیت مونتاژ یا قطعات مکانیکی محدود نشده و خودروهای مدرن، به خصوص مدل های برقی و هوشمند، از نظر نرم افزاری و امنیت داده نیز زیر ذره بین قرار خواهند گرفت.
نظارت بیشتر بر جیلی و بی وای دی
پرونده های رسمی وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین نشان می دهند که دلیل این حساسیت ها کاملاً مشخص است. در یکی از موارد، نسخه داخلی جیلی EX2 که در بازار چین با نام شینگ یوان (Xingyuan) عرضه می شود، در فاصله محوری دارای اختلاف خارج از محدوده مجاز یک درصدی بوده است. یک دستگاه بی وای دی چین L DM-i هم در حالت حفظ شارژ باتری، مصرف سوختی بیشتر از رقم اعلام شده ثبت کرده است. علاوه بر این، برخی خودروهای بررسی شده اساساً فاقد دفترچه راهنمای کاربر بوده اند. در تعدادی دیگر نیز تجهیزات مربوط به خروج اضطراری از طریق پنجره ها و سامانه های محافظت در برابر ضربه جانبی نتوانسته اند الزامات مورد انتظار را به طور کامل برآورده کنند.
این موارد شاید در نگاه اول جزئی به نظر برسند، اما برای یک خودروساز بزرگ که سالانه صدها هزار یا میلیون ها خودرو تولید می کند، هرگونه عدم تطابق میان محصول واقعی و مشخصات تأیید شده می تواند به یک مسئله مهم نظارتی و اعتباری تبدیل شود.
احتمال دو برابر شدن مسافت تست خودروهای برقی در چین
نهادهای نظارتی چین در حال بررسی یک تغییر مهم دیگر نیز هستند. بر اساس اطلاعات منتشر شده، احتمال دارد مسافت آزمایش های جاده ای اجباری برای خودروهای برقی جدید به ۳۰,۰۰۰ کیلومتر افزایش پیدا کند. در صورت اجرایی شدن، فرایند اعتبارسنجی و آزمایش مدل های برقی جدید به میزان قابل توجهی طولانی تر خواهد شد.
چنین تصمیمی با هدف خودروسازانی که می خواهند چرخه توسعه خودرو را به ۱۸ ماه کاهش دهند در تضاد قرار می گیرد. طبیعتاً هرچه تست های جاده ای و اعتبارسنجی محصولات طولانی تر و سختگیرانه تر شوند، عرضه سریع یک خودرو جدید نیز دشوارتر می شود. در نتیجه، صنعت خودرو چین ممکن است وارد مرحله تازه ای گردد؛ مرحله ای که در آن سرعت توسعه دیگر تنها معیار موفقیت نخواهد بود و کیفیت، دوام و ایمنی باید همگام با سرعت رشد کنند.
موضوع فقط به بازار چین محدود نیست
مشکلات مربوط به کیفیت و تطابق خودرو با استانداردهای رسمی قرار نیست محدود به بازار چین باشد. برندهایی مانند بی وای دی و جیلی به طور ویژه روی رشد صادرات حساب باز کرده اند تا بتوانند بخشی از فشار ناشی از جنگ قیمتی بازار داخلی را جبران کنند. نکته تأمل برانگیز اینکه هر خودروسازی که با موارد عدم تطابق یا مشکلات نظارتی مواجه شود، سابقه بد خود را به بازارهای خارجی نیز منتقل خواهد کرد.
این موضوع وقتی مهم تر می شود که بدانیم در بسیاری از بازارهای جهانی، از همین حالا نوعی تردید نسبت به خودروهای ارزان قیمت و سریع تولید شده چینی وجود دارد. بنابراین، هر گزارش مربوط به نقص کیفی، تفاوت مشخصات واقعی با اطلاعات ثبت شده یا ضعف در فرایند کنترل کیفیت می تواند به نگرانی مشتریان و نهادهای نظارتی در خارج از چین دامن بزند. برای خودروسازانی مانند بی وای دی و جیلی که به سرعت در حال گسترش حضور جهانی خود هستند، هر گونه لطمه به اعتبار برند و کیفیت محصولات بسیار گران تمام می شود.
آیا عصر عرضه فوق سریع خودروهای چینی به پایان رسیده است؟
سختگیری جدید دولت چین می تواند نقطه عطف مهمی برای صنعت خودروی این کشور باشد. چین در سالهای اخیر با سرعت بسیار بالا توانسته فاصله خود را با بسیاری از خودروسازان سنتی جهان کاهش دهد و حتی در حوزه خودروهای برقی و فناوری باتری موفق شده پیشی بگیرد. اما اکنون چالش اصلی از «ساخت سریع تر» به «ساخت سریع و بدون خطا» تغییر کرده است. احتمال دارد برخی خودروسازان برای تطبیق با قوانین جدید، سرعت عرضه مدل های تازه را کاهش دهند و هزینه بیشتری برای آزمایش، کنترل کیفیت و اعتبارسنجی محصولات صرف کنند. در مقابل، برخی شرکت ها ممکن است تلاش کنند سرعت فعلی خود را حفظ کنند اما سرمایه گذاری بیشتری در بخش مهندسی، تست و تطابق با استانداردها انجام دهند. فراخوان های آینده، نتایج تست های بین المللی و موفقیت یا شکست برندهای چینی در دریافت تأییدیه بازارهای صادراتی، می تواند خیلی زود مشخص کند کدام شرکت ها توانسته اند خود را با این شرایط جدید سازگار کنند. اگر فشار نهادهای نظارتی چین ادامه داشته باشد، رقابت میان خودروسازان چینی وارد مرحله ای حساس تر خواهد شد؛ جایی که دیگر تنها سریع تر رسیدن به بازار کافی نیست، بلکه باید محصولاتی سالم، ایمن و مطابق همان چیزی که روی برگه مشخصات نوشته شده، به دست مشتریان رساند!
