محمود نواصر؛ بازار: در تلاقی کارون و اروند، جایی که گرمای جنوب نفس را سنگین میکند و نخلها شاهد جریان زندگیاند، کارونا متولد شد؛ الهام گرفته از تلاطم رودخانه، ساختهشده برای حرکت؛ حرکتی برای تجربه جنوب روی آب.
کارونا روایت یک تجربه بومی است که به زبان طراحی صنعتی ترجمه شده است. کارونا امتداد همان روزهایی است که پسران نوجوان در کارون شنا میکردند و رویای ساختن چیزی بزرگتر را در سر داشتند؛ رویایی که امروز در قالب یک محصول تفریحی آبی، رنگ واقعیت به خود گرفته است.
این محصول حاصل تلاش برای پیوند تجربه بومی، دانش فنی و ظرفیتهای تولید داخلی است؛ طرحی که با هدف کاهش وابستگی به نمونههای وارداتی و پاسخگویی به نیاز بازار تجهیزات تفریحی آبی شکل گرفته و میتواند در صورت برخورداری از حمایتهای مالی و زیرساختی به یکی از ظرفیتهای جدید تولید و توسعه گردشگری آبی در منطقه آزاد اروند تبدیل شود.
در همین زمینه، با «عادل صخی پور» مدیر شرکت بیان سازه ساحل اروند و طراح و سازنده کارونا، درباره ایده شکلگیری این محصول، فرآیند طراحی و بومیسازی، ظرفیت تولید، بازارهای هدف و موانع تجاریسازی آن گفتوگو کردهایم.
از یک تجربه بومی تا شکلگیری ایده تولید داخلی
ایده اولیه طراحی کارونا از کجا شکل گرفت و چه نیازی را در بازار شناسایی کردید؟
ایده اصلی این طرح، تولید داخلی محصولات تفریحی آبی متناسب با نیاز بازار کشور و جایگزینی تدریجی نمونههای وارداتی است. این ایده بر پایه ترکیب تجربه اجرایی، بومیسازی طراحی و استفاده از مواد اولیه و نیروی انسانی داخلی شکل گرفت.
این طرح شامل تجهیزات تفریحی آبی از جمله دوچرخههای آبی و محصولات مشابه است که برای استفاده در فضاهای آبی آرام نظیر سواحل آرام دریا، رودخانهها، اسکلههای تفریحی، دریاچهها و مجموعههای گردشگری طراحی و تولید میشوند.
این محصولات عمدتاً در مراکز تفریحی، مناطق گردشگری، مجموعههای اقامتی و فضاهای ساحلی با هدف ایجاد سرگرمی، افزایش جذابیت محیط و جذب گردشگران مورد استفاده قرار میگیرند. بهرهبرداری از این محصولات ساده است و طیف گستردهای از کاربران در ردههای سنی مختلف میتوانند از آنها استفاده کنند.
چه تفاوت فنی و کاربردی میان کارونا و نمونههای مشابه داخلی و خارجی وجود دارد؟
ایده اصلی طرح، تولید داخلی محصولات تفریحی آبی متناسب با نیاز بازار داخلی و جایگزینی تدریجی نمونههای وارداتی است. این ایده بر پایه ترکیب تجربه اجرایی، بومیسازی طراحی و استفاده از مواد اولیه و نیروی انسانی داخلی شکل گرفته است.
رویکرد اصلی ما در این محصول، اتکا به توان طراحی و ساخت داخل و ایجاد امکان تولید متناسب با شرایط و نیاز بازار کشور است. البته نوآوری طرح را باید بیشتر در بومیسازی و بهینهسازی فرآیند طراحی و تولید جستوجو کرد.
برای طراحی و ساخت نخستین نمونه چقدر زمان و هزینه صرف کردید؟
طراحی و ساخت نخستین نمونه را از سال ۱۴۰۰ آغاز کردم و این فرآیند در سال ۱۴۰۵ به پایان رسید. در واقع، حدود پنج سال برای رسیدن به نمونه اولیه زمان صرف شد که یکی از دلایل اصلی طولانی شدن این مسیر، نبود حمایت جدی بود.
با وجود محدودیتها و مشکلات موجود، تلاش کردم مراحل طراحی و ساخت را با اتکا به توان اجرایی و ظرفیتهای داخلی پیش ببرم.
چه میزان از دانش فنی، قطعات و مواد اولیه مورد استفاده در کارونا بومیسازی شده است؟
از طراحی بدنه و نوع کاربرد کامپوزیت فایبرگلاس گرفته تا طراحی پدال و پروانه، تمام این بخشها با اتکا به دانش و توان فنی داخلی بومیسازی شدهاند.
رویکرد ما این بوده است که فرآیند طراحی و ساخت محصول به ظرفیتهای داخلی متکی باشد و بتوانیم از مواد اولیه موجود در منطقه و توان نیروی انسانی بومی استفاده کنیم.
ظرفیت تولید و نقش کارونا در توسعه گردشگری آبی
کارونا چه ظرفیتها و قابلیتهایی برای توسعه گردشگری آبی دارد؟
محصول تولیدی شرکت با تکیه بر دانش فنی و توان اجرایی داخلی، استفاده از مواد اولیه موجود در منطقه و بهرهگیری از نیروی انسانی بومی طراحی و ساخته شده است.
تولید این محصول علاوه بر کاهش وابستگی به نمونههای وارداتی، میتواند موجب توسعه فعالیتهای گردشگری آبی، ایجاد فرصتهای شغلی، افزایش ارزش افزوده منطقهای و تقویت ظرفیت تولیدی صنایع دریایی و کامپوزیتی در محدوده منطقه آزاد اروند شود
با توجه به ظرفیتهای طبیعی اروند و وجود رودخانهها، سواحل و فضاهای آبی مستعد گردشگری، توسعه تجهیزات تفریحی بومی میتواند به متنوعسازی خدمات گردشگری و افزایش جذابیت مقاصد گردشگری منطقه کمک کند.
آیا محصول شما استانداردها و تأییدیههای لازم برای استفاده عمومی و تجاری را دریافت کرده است؟
شرکت بیان سازه ساحل اروند زیر نظر پارک علم و فناوری و مرکز رشد خرمشهر و استان خوزستان فعالیت میکند و از مجموعه مذکور تأییدیه دارد.
در صورت تأمین سرمایه، ظرفیت تولید ماهانه و سالانه کارونا چقدر خواهد بود؟
با توجه به میزان سفارش و تأمین سرمایه مورد نیاز، امکان جذب تعداد قابل توجهی نیروی انسانی بومی و توسعه ظرفیت تولید وجود دارد.
برآورد ما این است که در صورت فراهم شدن شرایط لازم، میتوانیم ماهانه ۲۰ دستگاه یا حتی بیشتر تولید کنیم. تحقق این ظرفیت علاوه بر تأمین نیاز بازار، زمینه اشتغالزایی و تقویت توان تولیدی منطقه را فراهم خواهد کرد.
بازار داخلی و فرصت صادرات به کشورهای همسایه
بازار هدف این محصول کجاست و چه برآوردی از میزان تقاضای داخلی و خارجی آن دارید؟
بازار هدف این طرح شامل مجموعههای گردشگری، شهرداریها، سازمانهای متولی گردشگری، بخش خصوصی فعال در حوزه تفریحات آبی و بهرهبرداران سواحل، رودخانهها و دریاچهها است.
با توجه به رشد فعالیتهای گردشگری داخلی و افزایش توجه به تفریحات سالم و خانوادگی، تقاضا برای تجهیزات تفریحی آبی در سالهای اخیر روندی افزایشی داشته است.
در حال حاضر بخش قابل توجهی از نیاز بازار از طریق محصولات وارداتی یا تولیدات محدود داخلی تأمین میشود که معمولاً با قیمت بالا یا کیفیت و خدمات پس از فروش نامناسب همراه هستند. این شرایط فرصت مناسبی برای ورود تولیدکنندگان داخلی با قیمت رقابتی و کیفیت قابل قبول ایجاد کرده است
مشتریان این طرح عمدتاً به دنبال محصولاتی هستند که ایمن و بادوام باشند، هزینه نگهداری پایینی داشته باشند و خدمات پشتیبانی و تأمین قطعات آنها در داخل کشور در دسترس باشد.
در کنار بازار داخلی، کشورهای همسایه از جمله عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز میتوانند از بازارهای هدف این محصول باشند. نزدیکی جغرافیایی منطقه آزاد اروند به بازارهای کشورهای همسایه، ظرفیت مناسبی برای توسعه بازار و صادرات این نوع تجهیزات فراهم میکند.
آیا تاکنون مذاکراتی با سرمایهگذاران، شرکتهای گردشگری یا مجموعههای صنعتی برای تجاریسازی محصول انجام دادهاید؟
با توجه به تحولات و شرایط اخیر تحمیل شده به کشور، بخش گردشگری آسیب جدی دیده است. به همین دلیل، تاکنون مذاکرات مشخصی برای تجاریسازی و جذب سرمایهگذار در این زمینه انجام نشده است.
با این حال، توسعه تولید و ورود محصول به بازار نیازمند ایجاد ارتباط مؤثر با مجموعههای گردشگری، سرمایهگذاران و دستگاههای متولی است.
مهمترین موانع پیش روی توسعه خط تولید و ورود گسترده کارونا به بازار چیست؟
یکی از مهمترین نیازهای این طرح، حمایت دستگاههای مرتبط با حوزه تولید و گردشگری به ویژه در زمینه تأمین تسهیلات است.
برای توسعه خط تولید و رسیدن به ظرفیت تولید انبوه، تأمین سرمایه و فراهم شدن حمایتهای لازم اهمیت زیادی دارد. بدون این حمایتها، توسعه ظرفیت تولید و جذب نیروی انسانی بومی با محدودیت مواجه خواهد شد.
حمایت نهادی؛ حلقه مفقوده تجاریسازی محصول
از دولت، سازمان منطقه آزاد اروند و دستگاههای متولی صنعت و گردشگری چه حمایت مشخصی برای توسعه این طرح انتظار دارید؟
از سازمان منطقه آزاد اروند انتظار حمایت جدی دارم. حمایت معنوی و حمایت تسهیلاتی باید به عنوان یک اصل و در چارچوب وظایف و مأموریتهایی که در دستور کار این سازمان قرار دارد، اجرایی شود.
این طرح ظرفیت آن را دارد که علاوه بر ایجاد ارزش افزوده اقتصادی، به توسعه گردشگری آبی و اشتغالزایی در منطقه کمک کند؛ بنابراین انتظار میرود دستگاههای متولی با حمایت عملی، زمینه توسعه و تجاریسازی آن را فراهم کنند.
آیا چشمانداز شما تبدیل کارونا به یک برند ایرانی و صادرات آن به کشورهای همسایه و حاشیه خلیج فارس است؟
نوآوری این طرح بیشتر در ترکیب، بومیسازی و بهینهسازی فرآیندها و محصول تعریف میشود، نه در اختراع یک فناوری کاملاً جدید.
از مهمترین زمینههای نوآوری طرح میتوان به بومیسازی طراحی و ساخت محصولات تفریحی آبی متناسب با شرایط اقلیمی، آب و هوایی و نوع کاربری مناطق جنوبی کشور اشاره کرد؛ موضوعی که میتواند هزینههای نگهداری و تعمیرات را کاهش دهد
همچنین استفاده از مواد اولیه داخلی و نیروی انسانی بومی، موجب کاهش قیمت تمامشده و افزایش قدرت رقابت با محصولات مشابه خارجی میشود.
بهینهسازی ساختار محصول، بهبود طراحی بدنه و افزایش دوام، ایمنی و پایداری سازهها با حفظ وزن مناسب و کارایی مطلوب از دیگر محورهای این طرح است.
یکی دیگر از ظرفیتهای آن، انعطافپذیری در تولید بر اساس سفارش مشتری است؛ به گونهای که امکان سفارشیسازی ابعاد، رنگ، امکانات جانبی و مشخصات فنی محصول متناسب با نیاز بهرهبرداران و مراکز گردشگری وجود دارد.
در نهایت، تبدیل دانش فنی و مهارتهای اجرایی به محصول نهایی، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش ارزش افزوده از طریق تولید داخلی، از اهداف اصلی این طرح به شمار میرود.
توسعه این ظرفیت میتواند زمینه شکلگیری یک محصول ایرانی رقابتپذیر و حضور تدریجی آن در بازارهای منطقهای را فراهم کند.
کارونا در انتظار عبور از نمونه اولیه به تولید تجاری
کارونا را میتوان تلاشی برای پیوند ظرفیتهای بومی جنوب با نیازهای جدید صنعت گردشگری دانست؛ محصولی که از تجربه زیسته در کنار رودخانههای کارون و اروند آغاز شده و اکنون در قالب یک طرح تولیدی در شرکت بیان سازه ساحل اروند دنبال میشود.
با این حال، فاصله میان طراحی و ساخت نمونه اولیه تا ورود پایدار به بازار، همچنان یکی از چالشهای اصلی این طرح است. پنج سال زمان برای تکمیل نمونه نخست، نبود حمایت جدی، انجام نشدن مذاکرات تجاری و نیاز به تأمین سرمایه برای توسعه خط تولید، نشان میدهد که برخورداری از توان فنی بهتنهایی برای موفقیت یک محصول صنعتی کافی نیست.
از سوی دیگر، ظرفیت اعلامشده تولید ماهانه ۲۰ دستگاه، امکان استفاده از نیروی انسانی بومی، دسترسی به مواد اولیه منطقهای و نزدیکی به بازارهای عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس، فرصتهایی هستند که میتوانند مبنای شکلگیری یک کسب و کار تولیدی در حوزه تجهیزات تفریحی آبی قرار گیرند.
برای منطقه آزاد اروند که از ظرفیتهای گسترده رودخانهای، ساحلی و گردشگری برخوردار است، حمایت از چنین طرحهایی نباید صرفاً به پشتیبانی از یک تولیدکننده محدود شود و در واقع میتواند بخشی از راهبرد توسعه زنجیره ارزش گردشگری آبی، صنایع دریایی و تولید تجهیزات مورد نیاز این صنعت باشد.
در این مسیر، سازمان منطقه آزاد اروند میتواند با ایجاد پیوند میان تولیدکننده، مجموعههای گردشگری، سرمایهگذاران و بهرهبرداران فضاهای آبی، زمینه ورود محصول به بازار را فراهم کند. اختصاص تسهیلات هدفمند، حمایت از بازاریابی و فراهم کردن بستر اجرای آزمایشی محصول در مجموعههای گردشگری نیز میتواند به ارزیابی ظرفیت تجاری آن کمک کند.
کارونا امروز در نقطهای قرار دارد که عبور از مرحله ساخت نمونه اولیه و رسیدن به تولید اقتصادی، بیش از هر چیز به حمایت مؤثر، ارزیابی فنی و اتصال به بازار نیازمند است. اگر این حلقهها تکمیل شوند، تجربهای که از رودخانههای جنوب الهام گرفته، میتواند به فرصتی برای تولید، اشتغال و توسعه گردشگری آبی در اروند تبدیل شود.
منبع:تحلیل بازار





