مصطفی محمدزاده؛ بازار_ بحث قیمت بنزین، بدون توجه به مسئله مصرف بالای خودروها، یکسویه و ناقص است. اگر قرار است قیمت سوخت به سمت قیمتهای منطقهای و فوب خلیج فارس حرکت کند، ابتدا باید پرسید آیا خودروهایی که در اختیار مردم قرار میگیرد نیز با همان استاندارد، کیفیت، ایمنی و مصرف سوخت جهانی عرضه میشود؟
یکی از مشکلات جدی ناوگان خودرویی کشور، مصرف بالای خودروهای داخلی است. بر اساس آمارهای مطرحشده، خودروهای ایرانی بهطور متوسط حدود ۴ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر بیشتر از خودروهای کممصرف خارجی بنزین مصرف میکنند. اگر پیمایش متوسط روزانه خودرو را حدود ۴۰ کیلومتر در نظر بگیریم، این اختلاف به معنای مصرف حدود ۱.۶ لیتر بنزین اضافه در روز برای هر خودرو است.
حالا اگر این عدد را در حدود ۲۵ میلیون خودروی موجود در کشور ضرب کنیم، با عددی نزدیک به ۴۰ میلیون لیتر مصرف اضافه در روز مواجه میشویم؛ مصرفی که بخش قابلتوجهی از آن نه ناشی از نیاز واقعی مردم، بلکه نتیجه فناوری قدیمی، راندمان پایین و کیفیت نامناسب خودروهاست.
اگر ناوگان فرسوده و پرمصرف کشور بهتدریج با خودروهای کممصرف و ایمن مطابق استانداردهای جهانی جایگزین شود، میتوان انتظار داشت مصرف روزانه بنزین به شکل قابلتوجهی کاهش پیدا کند. در سناریوی مطرحشده، این کاهش میتواند مصرف روزانه را از حدود ۱۰۰ میلیون لیتر به نزدیک ۶۰ میلیون لیتر برساند؛ یعنی صرفهجویی سالانه در حدود ۱۴.۶ میلیارد لیتر.
اما مسئله فقط بنزین نیست. خودرو مستقیماً با جان مردم ارتباط دارد. سالانه هزاران نفر در تصادفات رانندگی کشور جان خود را از دست میدهند و ایمنی پایین برخی خودروهای داخلی، در کنار عوامل متعدد دیگری مانند وضعیت جادهها، فرهنگ رانندگی و امدادرسانی، یکی از موضوعاتی است که نمیتوان از کنار آن به سادگی عبور کرد.
بنابراین اگر قرار است درباره اصلاح مصرف سوخت و واقعیسازی قیمت بنزین صحبت کنیم، باید همزمان درباره «واقعیسازی کیفیت خودرو» نیز حرف بزنیم. نمیتوان خودرو را با فناوری، مصرف و استانداردی متفاوت از جهان به مردم فروخت و بعد هزینه ناکارآمدی آن را با افزایش قیمت سوخت از جیب مردم جبران کرد.
مسئله اصلی شاید این باشد: اگر بنزین باید با معیار فوب خلیج فارس قیمتگذاری شود، چرا خودرو نباید با معیار کیفیت، ایمنی و مصرف جهانی تولید و عرضه شود؟
اصلاح الگوی مصرف سوخت، فقط با گران کردن بنزین اتفاق نمیافتد؛ بخشی از راهحل، حذف تدریجی خودروهای پرمصرف و ناایمن، نوسازی ناوگان و ایجاد امکان واقعی برای مردم جهت انتخاب خودروهای کممصرف و ایمن است.
در غیر این صورت، به جای حل مسئله، تنها هزینه آن را از یک جیب مردم به جیب دیگر منتقل کردهایم؛ یکبار با خرید خودروی پرمصرف و بار دیگر با پرداخت هزینه بنزین آن.
منبع:تحلیل بازار
