لایحه بودجه ۱۴۰۵ به عنوان یکی از مهمترین اسناد مالی کشور از منظر سیاست های حمایتی و مبارزه با فقر مورد توجه ویژه قرار گرفته است. بر اساس گزارش «بودجه مستضعفان» مرکز پژوهش های مجلس، کل اعتبارات حمایتی مورد انتظار حدود ۱۰۹۰ هزار میلیارد تومان معادل ۱۸.۵ درصد بودجه عمومی است که نسبت به سال قبل حدود ۱۸ درصد رشد داشته است. اما سهم عمده این اعتبارات به حمایت همه جانبه اختصاص دارد و بخش هدف تنها ۳۵ درصد از کل منابع را تشکیل می دهد.
این روند در جریان بررسی بودجه در مجلس و اجرای سیاست جایگزینی ارز ترجیحی کالاهای اساسی با کالاهای عمومی تقویت شد. به طوری که سهم حمایت های هدفمند به حدود ۱۲ درصد کاهش یافت و ریسک پراکندگی منابع بین کل جمعیت افزایش یافت.
این امر نگرانی های جدی در مورد اثربخشی حمایت و کاهش پایدار فقر ایجاد می کند، زیرا تجربه سال های گذشته نشان داده است که سیاست های غیرهدفمند تأثیر محدودی بر کاهش فقر دارد.
در عین حال یارانه نقدی، یارانه نان، مستمری خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی و برخی حمایتهای ویژه رشد چشمگیری داشته و نشان از تمرکز دولت بر گروههای فقیر و نیازمند دارد.
در این گزارش تاکید شده است که برای تحقق اهداف حمایتی، اصلاح نظام حمایتی به سمت برنامههای هدفمند و چندلایه با منابع پایدار به ویژه در حوزه کودکان، تغذیه، سلامت و مستمری خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی ضروری است. این مسیر هم می تواند کارایی بودجه را افزایش دهد و هم در خدمت کاهش پایدار فقر باشد.
