به گزارش خبرنگار بازار، محمدمهدی برادران در همایش تخصصی «تولید بدون کارخانه» که در سالن همایشهای اتاق بازرگانی اهواز برگزار شد، با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی سرمایهگذاری در بخش صنعت اظهار کرد: در شرایطی که بخشی از واحدهای صنعتی کشور با ظرفیت کمتر از توان واقعی خود فعالیت میکنند، توسعه کسبوکارهای تولیدی الزاماً به احداث کارخانههای جدید و صرف هزینههای سنگین زیرساختی وابسته نیست.
وی افزود: تولید بدون کارخانه یک الگوی صرفاً نظری نیست، بلکه ساختاری مشخص و پشتوانه قانونی دارد. دستورالعمل اجرایی این شیوه در دوره مسئولیت وی در وزارت صنعت، معدن و تجارت تدوین و ابلاغ شد تا فعالان اقتصادی بتوانند با استفاده از ظرفیت واحدهای موجود، بدون سرمایهگذاری مستقیم در احداث کارخانه، وارد عرصه تولید شوند.
برادران با اشاره به فاصله خوزستان از ظرفیتهای اجرایی این الگو گفت: از سال ۱۴۰۰ تاکنون بیش از ۱۰۰ واحد تولید بدون کارخانه در تهران ثبت شده و توانستهاند پروانه بهرهبرداری صنعتی و حقوق قانونی مرتبط با آن را دریافت کنند؛ در حالی که خوزستان با وجود برخورداری از ظرفیتهای گسترده صنعتی، هنوز به دلیل ضعف در فرهنگسازی و آموزش منطقهای، از این فرصت به اندازه کافی استفاده نکرده است.
معاون سابق صنایع عمومی وزارت صمت با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به سرمایهگذاری صنعتی بیان کرد: یکی از خطاهای رایج در توسعه کسبوکار، صرف بخش عمده سرمایه برای ساخت سوله، خرید ماشینآلات و ایجاد زیرساختهایی است که ممکن است پیش از رسیدن محصول به بازار، منابع مالی بنگاه را مستهلک کند.
وی ادامه داد: در الگوی تولید بدون کارخانه، سرمایه میتواند به جای هزینهکرد در زیرساختهای تکراری، به بخشهایی مانند سرمایه در گردش، طراحی محصول، توسعه برند، بازاریابی و شناسایی بازارهای هدف اختصاص یابد؛ حوزههایی که نقش تعیینکنندهتری در رقابتپذیری و سودآوری محصول دارند.
برادران با اشاره به مفهوم «مودا» در مدیریت و تولید، آن را به معنای اتلاف منابع دانست و گفت: بنگاههای اقتصادی باید از فعالیتهایی که ارزش افزوده متناسبی ایجاد نمیکنند، فاصله بگیرند و منابع خود را به بخشهایی هدایت کنند که قدرت خلق ارزش و مزیت رقابتی دارند.
وی همچنین با تشریح مفهوم «منحنی لبخند» اظهار کرد: بخش قابل توجهی از ارزش افزوده در ابتدای زنجیره، یعنی طراحی، تحقیق و توسعه و خلق برند، و در انتهای آن، یعنی بازاریابی، فروش و خدمات پس از فروش، ایجاد میشود؛ در حالی که سهم ارزشآفرینی در بخش ساخت و مونتاژ در بسیاری از صنایع محدودتر است.
به گفته برادران، تولید بدون کارخانه این امکان را فراهم میکند که فعال اقتصادی بر بخشهای ارزشآفرین زنجیره تمرکز کند و عملیات ساخت محصول را به کارخانههایی بسپارد که ظرفیت تولیدی بلااستفاده دارند.
وی با اشاره به ظرفیتهای صنعتی و اقتصادی خوزستان در حوزه فولاد، پتروشیمی و کشاورزی اظهار کرد: این استان از زیرساختهای مهمی برخوردار است، اما ادامه صادرات مواد اولیه و محصولات پایه بدون توسعه صنایع پاییندستی، به معنای استفادهنکردن از بخش مهمی از ظرفیت ایجاد ارزش افزوده در داخل استان است.
برادران افزود: توسعه زنجیرههای پاییندستی فولاد، صنایع پلیمری و تکمیلی پتروشیمی و همچنین صنایع تبدیلی محصولات کشاورزی مانند خرما و گندم باید در اولویت برنامههای اقتصادی خوزستان قرار گیرد.
وی با اشاره به محدودیتهای ناشی از تحریمها و دشواری صادرات برخی مواد خام گفت: این شرایط میتواند به فرصتی برای تعمیق ساخت داخل، توسعه تولید تجهیزات و قطعات یدکی و جایگزینی واردات تبدیل شود؛ مشروط بر اینکه ظرفیتهای صنعتی موجود با نیاز بازار و توان فعالان اقتصادی پیوند بخورد.
معاون سابق صنایع عمومی وزارت صمت با ارائه پیشنهادی برای آغاز عملیاتی این مسیر در خوزستان گفت: اتاق بازرگانی اهواز و مسئولان استان میتوانند با تعریف یک برنامه سهماهه، شناسایی و فعالسازی ظرفیتهای تولید بدون کارخانه را بهصورت هدفمند دنبال کنند.
وی توضیح داد: در ماه نخست باید یک کارگروه تخصصی در اتاق بازرگانی اهواز تشکیل شود تا ضمن عارضهیابی، کارخانههای دارای ظرفیت خالی، واحدهای فعال در یک شیفت و مجموعههایی که امکان واگذاری بخشی از خطوط تولید یا همکاری در تولید و صادرات مواد خام را دارند، شناسایی شوند.
برادران ادامه داد: در ماه دوم، ظرفیتهای شناساییشده باید وارد مرحله نمونهسازی و نمونهپروری شوند تا امکان تبدیل آنها به محصولات ساخت داخل با کیفیت رقابتی و قابلیت عرضه در بازارهای صادراتی، بهویژه بازار عراق، بررسی شود.
وی افزود: در ماه سوم نیز باید زمینه انعقاد تفاهمنامهها و پروتکلهای حقوقی میان صاحبان برند و کارخانههای مادر فراهم شود. این توافقها باید تعهدات طرفین، نحوه همکاری، حقوق مالکیت برند و الزامات اجرایی را بهصورت روشن مشخص کنند تا همکاریها بر پایه اعتماد و اخلاق حرفهای شکل بگیرد.
برادران با تأکید بر ضرورت استفاده از توان نسل جوان و نخبگان گفت: بخش مهمی از فرصتهای جدید اقتصادی با اعتماد به ایدهها و توان اجرایی جوانان، بهویژه افراد زیر ۳۰ سال، قابل شناسایی و عملیاتیشدن است و تجربه نشان داده است که اعتماد به این گروه میتواند زمینهساز دستاوردهای بزرگ باشد.
وی همچنین بر ضرورت ارتباط نزدیکتر دانشگاهها، فعالان اقتصادی و صنایع بزرگ تأکید کرد و پیشنهاد داد اردوهای پیشرفت و بازدیدهای منظم اساتید، دانشجویان و تجار از مجتمعهای پتروشیمی، فولادی و واحدهای صنعتی برگزار شود.
به گفته وی، این بازدیدها میتواند به شناسایی نیازهای تأمین، ظرفیتهای خالی، فرصتهای سرمایهگذاری و زمینههای همکاری میان صاحبان ایده و بنگاههای صنعتی منجر شود و بخشی از فرصتهای پنهان اقتصادی استان را به پروژههای اجرایی تبدیل کند.
منبع:تحلیل بازار





