حسین عبده تبریزی، اقتصاددان در پنل «تامین مالی در شرایط پس از جنگ» در همایش «چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» با تاکید بر اینکه نظام مالی به تنهایی قادر به تولید ثروت نیست، گفت: بانک ها کارخانه تولید پول نیستند، بلکه وظیفه آنها تخصیص کارآمد سرمایه است.
عبده تبریزی با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: ایران در برهه حساسی قرار دارد و تصمیمات پیش رو می تواند مسیر آینده اقتصاد را مشخص کند.
به گفته وی، در چنین شرایطی باید بین ادامه روندی که می تواند آسیب ها را افزایش دهد و مسیری که امکان مدیریت شرایط را فراهم می کند تصمیم گرفت.
وی با تمایز بین «حجم اعتباری» و «ظرفیت اعتباری» گفت: افزایش حجم اعتبارات لزوماً به معنای افزایش توان مالی اقتصاد نیست و ممکن است تنها نتیجه تورم باشد، بدون اینکه ظرفیت واقعی نظام مالی افزایش یابد.
این کارشناس اقتصادی افزود: برای اینکه اقتصاد رشد پایداری را تجربه کند، لازم است بانک ها سرمایه کافی، زیرساخت اعتبار و نظام اعتبار سنجی تقویت شود، شفافیت مالی افزایش یابد و بازار سرمایه نقش موثرتری در تامین مالی داشته باشد.
به گفته عبده تبریزی، زمانی که ابزارهای مالی متنوعتر میشوند، سیستم مالی کارآمدتر عمل میکند و پساندازها به طور مؤثرتری به سرمایهگذاری تبدیل میشوند، عمق سیستم مالی افزایش مییابد.
وی تاکید کرد: رشد اعتباری پایدار محصول اعتماد عمومی و رشد اقتصادی پایدار است و صرف افزایش اعتبارات بدون توسعه بازار سرمایه و تعمیق نظام مالی منجر به افزایش ظرفیت اقتصاد نخواهد شد.
عبده تبریزی با بیان اینکه اگر اعتبارات فقط بین افراد و شرکت ها جابه جا شود، ظرفیت جدیدی در اقتصاد ایجاد نمی شود، گفت: افزایش ظرفیت اعتباری مستلزم رقابت بیشتر، بهبود حاکمیت شرکتی، متنوع سازی ابزارهای مالی و ایجاد دارایی هایی با جریان درآمد قابل پیش بینی است.
وی همچنین نقش بازار سرمایه را در این فرآیند مهم ارزیابی کرد و افزود: هیچ ابزار مالی به تنهایی ثروت خلق نمی کند. ابزارهای مالی تنها منابع را به سمت سرمایهگذاری هدایت میکنند و ارزش آنها زمانی ایجاد میشود که منجر به تخصیص صحیح سرمایه، کاهش هزینههای تامین مالی، مدیریت ریسک، افزایش نقدینگی، کشف قیمت و هدایت منابع به سمت پروژههای مولد شوند.
عبده تبریزی در پایان تاکید کرد: بانک ها کارخانه تولید پول نیستند، بلکه کارخانه های تخصیص کارآمد سرمایه هستند.
این کارشناس اقتصادی در ادامه سخنان خود تاکید کرد که انتخاب ابزارهای مالی نمی تواند جایگزین حل مشکلات اساسی اقتصاد و بنگاه های اقتصادی شود.
وی گفت: ابتدا باید مشخص شود که یک فعالیت اقتصادی توجیه اقتصادی دارد، سپس ابزار تامین مالی مناسب برای آن انتخاب شود.
به گفته وی، نباید تصور کرد که صرف استفاده از ابزار مالی با نرخ کمتر به تنهایی برای یک شرکت ارزش ایجاد می کند.
عبده تبریزی با بیان اینکه ابزارهای تامین مالی تنها روش تجهیز منابع را بهینه می کند، افزود: این ابزارها جایگزین کیفیت کسب و کار نیستند و نمی توانند مشکلات اساسی یک پروژه را حل کنند.
وی ادامه داد: مهمتر از انتخاب ابزار، کیفیت پروژه و نحوه استفاده از منابع مالی است. زیرا اعتبار بر اساس توانایی بازپرداخت در آینده شکل می گیرد و در صورت نبود این مبنا، انتشار اوراق یا استفاده از سایر ابزارهای مالی مشکل اصلی را حل نمی کند.
این کارشناس اقتصادی با تاکید بر اینکه هدف اصلی نظام مالی باید افزایش ظرفیت اعتباری اقتصاد باشد نه صرفا افزایش حجم اعتبارات، گفت: بانک ها و بازار سرمایه رقیب نیستند، بلکه نقش مکمل دارند و هر کدام باید با توجه به نوع پروژه، اندازه شرکت و افق زمانی سرمایه گذاری مورد استفاده قرار گیرند.
عبده تبریزی با اشاره به محدودیت ظرفیت اعتباری اقتصاد و منابع مالی موجود گفت: رقابت برای جذب منابع مالی امری اجتناب ناپذیر است و در چنین شرایطی تقویت شفافیت مالی و اعتماد عمومی از جمله اقداماتی است که بدون هزینه انجام می شود و زمینه عبور از شرایط بحرانی را فراهم می کند.
وی همچنین گفت: در کوتاه مدت شرکت ها باید برای جذب منابع موجود رقابت کنند اما در بلندمدت باید به سمت رشد پایدار حرکت کنیم. به گفته وی، شرکت های بزرگ معمولاً به دلیل اینکه نیازهای مالی آنها از طریق سیستم بانکی به طور کامل تامین نمی شود و پروژه های بزرگتر نیاز به منابع بیشتر و دوره بازگشت سرمایه طولانی تری دارند، به سمت بازار سرمایه می روند.
عبده تبریزی در پایان تاکید کرد: انتخاب ابزار تامین مالی باید متناسب با هزینه واقعی تامین منابع، میزان ریسک و ویژگی های جریان نقدی هر کسب و کار باشد و برای این منظور نمی توان نسخه واحدی برای همه شرکت ها ارائه کرد.
