منتشر شده در ۰۸ تیر ۱۴۰۵ ساعت ۱۳:۵۴
تعدیل نیرو خودروسازان اروپا با برنامه حذف ۱۰۰ هزار شغل در فولکسواگن وارد مرحله تازهای شده و رقابت فزاینده خودروسازان چینی، یکی از مهمترین عوامل این بازسازی گسترده محسوب میشود.
اعلام برنامه حذف تا ۱۰۰ هزار شغل در گروه فولکسواگن، تنها یک تصمیم مدیریتی برای کاهش هزینهها نیست، بلکه میتواند نشانهای از تغییر توازن قدرت در صنعت خودرو جهان باشد. در شرایطی که خودروسازان چینی با سرعتی بیسابقه در بازارهای جهانی و حتی اروپا در حال افزایش سهم خود هستند، بسیاری از خودروسازان بزرگ اروپایی به جای توسعه ظرفیت تولید، مسیر تعدیل نیرو، تعطیلی کارخانهها و بازسازی ساختار را در پیش گرفتهاند. بررسی تحولات ماههای اخیر نشان میدهد فولکسواگن تنها بازیگری نیست که چنین تصمیمی گرفته و موج تعدیل نیرو خودروسازان اروپا اکنون بخش بزرگی از این صنعت را دربر گرفته است.
فولکسواگن؛ بزرگترین بازسازی تاریخ این گروه
بر اساس گزارش رسانههای آلمانی، «اولیور بلوم» مدیرعامل گروه فولکسواگن، برنامهای را برای حذف تا ۱۰۰ هزار شغل، تعطیلی چهار کارخانه در آلمان و تفکیک برند اصلی فولکسواگن و بخش تولید قطعات از ساختار فعلی گروه تدوین کرده است. این طرح که از آن به عنوان بزرگترین برنامه بازسازی در ۸۹ سال فعالیت فولکسواگن یاد میشود، با هدف کاهش ۱۱ میلیارد یورویی هزینههای سربار و کوچکسازی ساختار مدیریتی ارائه شده است. همچنین مدیریت این گروه قصد دارد سرمایهگذاریهای خود را طی پنج سال آینده حدود ۱۵ درصد کاهش دهد و تمرکز بیشتری بر سودآوری و فعالیتهای اصلی خودروسازی داشته باشد. این تصمیم در حالی مطرح شده که فولکسواگن همزمان با چند چالش جدی از جمله افت سودآوری برند اصلی، رقابت شدید خودروسازان چینی، هزینههای بالای توسعه خودروهای برقی و فشار ناشی از تعرفههای تجاری روبهرو است. هرچند این برنامه هنوز باید مراحل تصویب در هیئت نظارت شرکت را طی کند، اما انتشار آن واکنش تند اتحادیههای کارگری آلمان را به دنبال داشته است.
موج تعدیل نیرو به فولکسواگن محدود نیست
بررسی تحولات صنعت خودرو نشان میدهد تعدیل نیرو خودروسازان اروپا به فولکسواگن محدود نشده است. مرسدسبنز نیز طی برنامههای مختلف خود کاهش بین پنج تا ۲۰ هزار فرصت شغلی را در دستور کار قرار داده است. بخش عمده این تعدیلها کارکنان حوزههای مهندسی، توسعه و بخشهای اداری را شامل میشود و این شرکت برای جلوگیری از تنشهای کارگری، مدل خروج داوطلبانه و بازخرید نیرو را جایگزین اخراج مستقیم کرده است. در فرانسه نیز گروه رنو از حذف حدود ۸۰۰ فرصت شغلی در بخش مهندسی خبر داده است. این شرکت در حالی اقدام به کوچکسازی نیروی انسانی کرده که همزمان سرمایهگذاری خود را در توسعه نرمافزار و خودروهای برقی افزایش داده و به دنبال تغییر ترکیب مهارتهای نیروی کار خود است. از سوی دیگر، گروه استلانتیس نیز با اجرای برنامههای بازخرید و بازنشستگی، هزاران فرصت شغلی را در کشورهای مختلف اروپایی کاهش داده تا هزینههای عملیاتی خود را کنترل کند.
بحران به زنجیره تأمین نیز رسیده است
دامنه این تغییرات تنها به خودروسازان محدود نیست و تأمینکنندگان بزرگ قطعات نیز با فشار مشابهی روبهرو شدهاند. شرکت بوش برنامه حذف حدود ۱۳ هزار شغل را اعلام کرده و کانتیننتال نیز هزاران فرصت شغلی را در بخشهای تحقیق و توسعه، مهندسی و تولید کاهش داده است. این موضوع نشان میدهد فشار اقتصادی تنها خطوط تولید خودرو را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه کل زنجیره تأمین صنعت خودرو اروپا را درگیر کرده است. همین مسئله اهمیت موج بازسازی فعلی را دوچندان میکند؛ زیرا هنگامی که شرکتهای قطعهسازی نیز به سمت تعدیل نیرو حرکت میکنند، میتوان نتیجه گرفت که صنعت خودرو با یک تغییر ساختاری روبهرو شده، نه صرفاً یک رکود مقطعی.
چین چگونه معادلات صنعت خودرو را تغییر داد؟
کارشناسان معتقدند رشد سریع خودروسازان چینی مهمترین عامل تشدید فشار بر صنعت خودروی اروپا بوده است. برندهای چینی با تکیه بر هزینه تولید پایینتر، زنجیره قدرتمند تولید باتری، سرمایهگذاری گسترده در فناوری خودروهای برقی و حمایتهای دولتی، توانستهاند جایگاه خود را در بازار داخلی چین تثبیت کنند و همزمان صادرات به اروپا را افزایش دهند.
این تحول باعث شده بازار چین که سالها سودآورترین بازار برای برندهای اروپایی بود، به صحنه رقابت مستقیم آنها با خودروسازان داخلی چین تبدیل شود. از سوی دیگر، ورود گسترده خودروهای چینی به اروپا نیز سهم بازار شرکتهای سنتی این قاره را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، مدیران اروپایی بیش از گذشته به دنبال کاهش هزینههای ثابت، افزایش بهرهوری و کوچکسازی ساختار شرکتهای خود هستند. البته رقابت چین تنها عامل این تحولات نیست. افزایش هزینه انرژی، رشد دستمزدها، هزینه سنگین توسعه خودروهای برقی، سرمایهگذاری در نرمافزار و تغییرات مقررات زیستمحیطی نیز بر تصمیم شرکتها برای بازسازی ساختار تأثیر گذاشته است، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر رشد خودروسازان چینی با این سرعت اتفاق نمیافتاد، خودروسازان اروپایی فرصت بیشتری برای مدیریت این گذار در اختیار داشتند.
آینده صنعت خودرو اروپا در هالهای از ابهام
آنچه امروز در اروپا رخ میدهد، تنها کاهش چند هزار شغل یا تعطیلی چند کارخانه نیست. تعدیل نیرو خودروسازان اروپا را میتوان نشانهای از تغییر الگوی رقابت در صنعت خودرو دانست؛ جایی که شرکتها به جای افزایش ظرفیت تولید، اولویت را به حفظ سودآوری، کاهش هزینهها و بازنگری در ساختار سازمانی دادهاند. اکنون پرسش اصلی این است که آیا برنامههای بازسازی شرکتهایی مانند فولکسواگن، مرسدسبنز، رنو و استلانتیس میتواند آنها را دوباره به جایگاه رقابتی گذشته بازگرداند یا صنعت خودرو وارد دورهای شده که در آن، چین به بازیگر تعیینکننده و اروپا به دنبال تطبیق با قواعد جدید رقابت جهانی است. پاسخ این پرسش، آینده یکی از مهمترین صنایع جهان را مشخص خواهد کرد.
