پشت پرده توسعه Toyota bZ5، داستان همکاری استراتژیک تویوتا، BYD و FAW است؛ مشارکتی که نتیجه آن فراتر از تولید یک خودروی برقی جدید است.
مقدمه
بازار خودروهای برقی چین در سال های اخیر با سرعتی بی سابقه رشد کرده و به بزرگ ترین میدان رقابت خودروسازان جهان تبدیل شده است. در چنین شرایطی برندهای سنتی که سال ها بر توسعه موتورهای درون سوز یا خودروهای هیبریدی تمرکز داشتند ناچار شده اند استراتژی خود را تغییر دهند تا از رقابت عقب نمانند. تویوتا نیز که سال ها با فناوری هیبرید شناخته می شد برای افزایش حضور خود در بازار خودروهای تمام برقی تصمیم گرفت از توانمندی یکی از پیشرفته ترین شرکت های این حوزه یعنی BYD بهره بگیرد.
حاصل این همکاری، کراس اوور برقی Toyota bZ5 است. خودرویی که تنها یک محصول جدید در سبد تویوتا محسوب نمی شود بلکه نمادی از تغییر رویکرد این خودروساز ژاپنی در عصر خودروهای الکتریکی است. در توسعه این خودرو هر یک از شرکای پروژه مسئولیت مشخصی بر عهده داشته اند. از فناوری باتری و قوای محرکه گرفته تا تولید، کنترل کیفیت و توسعه محصول.
در ادامه نگاهی دقیق به پشت پرده تولد bZ5، نقش FAW-Toyota، فناوری Blade Battery و سهم هر یک از شرکت های حاضر در این پروژه خواهیم داشت.
چرا تویوتا به همکاری با BYD نیاز پیدا کرد؟
تویوتا طی دو دهه گذشته تمرکز اصلی خود را بر توسعه خودروهای هیبریدی و فناوری سلول سوختی قرار داده بود. این رویکرد باعث شد این شرکت در زمینه کاهش مصرف سوخت و تولید خودروهای کم آلاینده به یکی از موفق ترین خودروسازان جهان تبدیل شود اما در بازار خودروهای تمام برقی شرایط کاملا متفاوت پیش رفت. در حالی که برندهایی مانند تسلا و خودروسازان چینی سرمایه گذاری عظیمی روی خودروهای الکتریکی انجام داده بودند، تویوتا با احتیاط بیشتری وارد این بخش شد و همین موضوع باعث شد فاصله محسوسی با رقبا پیدا کند.
در همین زمان BYD به سرعت به بزرگ ترین تولید کننده خودروهای انرژی نو در جهان تبدیل شد. این شرکت نه تنها خودرو تولید می کند بلکه بسیاری از قطعات کلیدی از جمله باتری، موتور الکتریکی، اینورتر، نیمه رساناها و سامانه های مدیریت انرژی را نیز در داخل مجموعه خود توسعه می دهد. همین یکپارچگی باعث شده هزینه تولید محصولات BYD نسبت به بسیاری از رقبا پایین تر باشد و سرعت توسعه فناوری های جدید نیز افزایش پیدا کند.
برای تویوتا توسعه مستقل چنین فناوری هایی به میلیاردها دلار سرمایه گذاری و چندین سال زمان نیاز داشت. علاوه بر این بازار چین با سرعتی رشد می کرد که فرصت آزمون و خطای طولانی را از خودروسازان خارجی گرفته بود. بنابراین همکاری با BYD بهترین راه برای کاهش هزینه های تحقیق و توسعه و ورود سریع تر به رقابت خودروهای برقی محسوب می شد.
البته هدف تویوتا تنها خرید قطعات از BYD نبود. این شرکت به دنبال آن بود که فناوری های اثبات شده BYD را با استانداردهای مهندسی و کنترل کیفیت خود ترکیب کند. نتیجه این رویکرد محصولی است که از نظر فناوری کاملا مدرن بوده و در عین حال ویژگی هایی مانند کیفیت ساخت، دوام و تجربه رانندگی که همواره از نقاط قوت تویوتا بوده اند را نیز حفظ کرده است.
نقش FAW-Toyota در پروژه bZ5
برخلاف تصور بسیاری از کاربران، bZ5 مستقیما در ژاپن تولید نمی شود. این خودرو محصول سرمایه گذاری مشترک FAW-Toyota است. شرکتی که سال ها است وظیفه تولید بسیاری از محصولات تویوتا برای بازار چین را بر عهده دارد.
FAW یکی از بزرگ ترین خودروسازان دولتی چین است و سابقه طولانی در همکاری با برندهای بین المللی دارد. این شرکت زیرساخت های گسترده تولید، شبکه تأمین قطعات و تجربه بالایی در مونتاژ خودروهای تویوتا در اختیار دارد. به همین دلیل استفاده از ظرفیت FAW باعث شد هزینه تولید bZ5 نسبت به احداث خطوط تولید جدید به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
نقش FAW تنها به مونتاژ خودرو محدود نمی شود. این شرکت مسئول مدیریت زنجیره تأمین، کنترل کیفیت، هماهنگی خطوط تولید و آماده سازی محصول برای بازار چین نیز هست. در واقع FAW حلقه اتصال میان فناوریهای بی وای دی و استانداردهای مهندسی تویوتا محسوب میشود.
از سوی دیگر شناخت دقیق FAW از سلیقه مشتریان چینی نیز در توسعه bZ5 نقش مهمی داشته است. تجهیزاتی مانند نمایشگرهای بزرگ، امکانات ارتباطی، رابط کاربری دیجیتال و برخی ویژگی های رفاهی کابین با در نظر گرفتن نیازهای بازار چین انتخاب شده اند. این موضوع باعث شده bZ5 بیش از بسیاری از محصولات جهانی تویوتا با خواسته های مشتریان چینی هماهنگ باشد.
باتری Blade؛ مهم ترین المان همکاری
همکاری دو شرکت تنها به تأمین باتری محدود نمی شود. بخش قابل توجهی از فناوری های الکتریکی مورد استفاده در bZ5 نیز حاصل مشارکت مستقیم مهندسان دو شرکت است.
BYD مسئول توسعه بخش مهمی از سامانه انتقال قدرت، موتورهای الکتریکی، اینورترها، سیستم مدیریت باتری و تجهیزات الکترونیکی قدرت بوده است. این شرکت طی سال های اخیر سرمایه گذاری گسترده ای روی تولید داخلی این قطعات انجام داده و اکنون یکی از پیشرفته ترین زنجیره های تولید خودروهای برقی را در اختیار دارد. در مقابل، مهندسان تویوتا وظیفه تنظیم شاسی، سیستم تعلیق، فرمان، مدیریت مصرف انرژی، کالیبراسیون سامانه های کنترلی و بهینه سازی تجربه رانندگی را بر عهده داشته اند. به همین دلیل bZ5 از نظر کیفیت رانندگی، احساس فرمان و پایداری خودرو شباهت بیشتری به محصولات تویوتا دارد تا خودروهای بی وای دی.
یکی دیگر از بخش های مهم همکاری، توسعه نرم افزارهای مدیریت انرژی و هماهنگی میان باتری، موتور و سامانه های کنترلی است. این موضوع باعث شده خودرو علاوه بر عملکرد مناسب، راندمان انرژی بالایی نیز داشته باشد و از ظرفیت باتری به شکل بهینه استفاده کند. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند bZ5 را نمی توان صرفا یک BYD با نشان تویوتا دانست؛ بلکه این خودرو ترکیبی از فناوری های پیشرفته BYD و فلسفه مهندسی تویوتا است.
آیا bZ5 هنوز یک تویوتا است؟
این پرسش از زمان معرفی خودرو بارها در رسانه های خودرویی مطرح شده است. استفاده گسترده از فناوری های BYD باعث شده برخی تصور کنند bZ5 هویت ژاپنی خود را از دست داده است اما واقعیت پیچیده تر از این است.
در صنعت خودروی امروز، همکاری میان خودروسازان به یک روند کاملا عادی تبدیل شده است. بسیاری از برندهای بزرگ از موتور، باتری یا پلتفرم مشترک استفاده می کنند اما همچنان شخصیت و هویت محصولات خود را حفظ می کنند. تویوتا نیز در پروژه bZ5 دقیقا همین رویکرد را دنبال کرده است. اگرچه بخش قابل توجهی از فناوریهای الکتریکی توسط BYD تأمین شده اما طراحی محصول، استانداردهای ایمنی، فرآیند کنترل کیفیت، تنظیمات شاسی، فرمان و تجربه رانندگی همچنان مطابق استانداردهای تویوتا است. به بیان دیگر، فناوری زیرساختی خودرو چینی است اما شخصیت مهندسی آن همچنان ژاپنی باقی مانده است.
این همکاری نشان می دهد تویوتا برخلاف گذشته دیگر اصراری بر توسعه تمام فناوری ها به صورت مستقل ندارد و ترجیح می دهد از توانایی بهترین شرکت های هر حوزه استفاده کند. چنین رویکردی می تواند سرعت توسعه محصولات برقی این شرکت را در سال های آینده به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
جمعبندی
تویوتا bZ5 را می توان یکی از مهم ترین پروژه های مشترک صنعت خودرو در سال های اخیر دانست. این خودرو نشان می دهد حتی بزرگ ترین خودروساز جهان نیز برای رقابت در بازار خودروهای برقی ناچار به همکاری با شرکت هایی است که در این حوزه تخصص بیشتری دارند.
در این پروژه، بی وای دی فناوری باتری Blade، بخش مهمی از سامانه انتقال قدرت و زیرساخت های الکتریکی را در اختیار تویوتا قرار داده است. در مقابل هم تویوتا با تکیه بر تجربه چند دهه ای خود در زمینه مهندسی خودرو، کیفیت ساخت، تنظیمات دینامیکی و استانداردهای ایمنی را به سطح مورد انتظار مشتریان این برند رسانده است. FAW-Toyota نیز با فراهم کردن زیرساخت های تولید، مدیریت زنجیره تأمین و کنترل کیفیت، نقش مهمی در تبدیل این همکاری به یک محصول تجاری موفق ایفا کرده است.
آنچه bZ5 را از بسیاری از خودروهای برقی متمایز می کند تنها استفاده از فناوری های جدید نیست؛ بلکه نحوه ترکیب دانش مهندسی ژاپنی با توانایی های فناورانه چین است. این پروژه نشان می دهد آینده صنعت خودرو بیش از هر زمان دیگری بر پایه همکاری های راهبردی میان خودروسازان شکل خواهد گرفت. همکاری هایی که مرز میان شرکت های سنتی و شرکت های فناوری را روز به روز کمرنگ تر می کنند و مسیر توسعه خودروهای برقی را سرعت می بخشند.
