وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف شد فهرست مالکان خودروها و املاک لوکس را برای حذف از فهرست دریافت کنندگان کالابرگ تهیه و به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کند.
به گزارش اکو ایران به نقل از تسنیم، در حالی که دولت در حال بررسی سناریوهای مختلفی برای جبران افزایش قیمت کالاهای اساسی و تقویت قدرت خرید خانوارها است، یکی از مهم ترین گزینه های روی میز، بازنگری در فهرست دریافت کنندگان لیست کالاهای الکترونیکی است. بررسی ها نشان می دهد با توجه به رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت برخی اقلام موجود در فهرست کالا در ماه های اخیر، افزایش ارزش یک میلیون تومانی فهرست کالا به یکی از مطالبات جدی تبدیل شده است. اما محدودیت منابع مالی باعث شده تا دولت در سناریویی معتبر به جای افزایش هزینه ها، به دنبال حذف خانوارهای پردرآمد از فهرست دریافت کنندگان باشد. در این راستا به وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف شده است فهرست مالکان خودروها و املاک لوکس برای حذف از فهرست دریافت کنندگان کالابرگ تهیه و به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه شود.
افزایش قیمت کالاهای اساسی؛ لزوم بررسی اعتبار کالابرگ
طی ماه های اخیر قیمت تعدادی از کالاهای اساسی مشمول طرح لیست کالای الکترونیکی افزایش یافته است. برآوردها حاکی از آن است که قیمت برخی از این اقلام تا ۳۰ درصد افزایش یافته است و همین امر باعث شده اعتبار فعلی کالابرگ که برای هر نفر یک میلیون تومان است، بخشی از کارایی اولیه خود را از دست بدهد.
به همین دلیل در جلسات کارشناسی دولت سناریوهای مختلفی برای افزایش اعتبار کالابرگ بررسی شده است. هدف اصلی این سناریوها حفظ قدرت خرید دهک های پایین درآمدی است و خانوارهای هدف همچنان می توانند با حمایت دولت سبد کالای اساسی مورد انتظار را تامین کنند.
اما افزایش اعتبار کالابرگ مستلزم تامین منابع مالی جدید است. موضوعی که باعث شده دولت همزمان به دنبال اصلاح جامعه هدف و هدایت یارانه ها به خانوارهای کم درآمد باشد.
حذف پردرآمدها؛ یکی از سناریوهای تامین منابع
بر اساس اطلاعات به دست آمده، یکی از مهمترین سناریوهای مورد بررسی حذف بخشی از خانوارهای پردرآمد از فهرست دریافت کنندگان کالابرگ و اختصاص منابع آزاد شده به دهک های کم درآمد است.
در این سناریو به جای افزایش هزینه های دولت، تلاش می شود تا منابع موجود را با دقت بیشتری بین خانوارهای نیازمند توزیع کند. به عبارت دیگر، حذف خانوارهایی که از توان مالی بالاتری برخوردارند، میتواند امکان افزایش اعتبار کالابرگ یا گسترش حمایت از دهکهای پایین را فراهم کند.
به همین دلیل دولت فرآیند شناسایی خانوارهای برخوردار را در دستور کار قرار داده و مسئولیت این اقدام را به وزارت امور اقتصادی و دارایی محول کرده است.
ماموریت جدید وزارت اقتصاد
بر اساس این مأموریت، وزارت امور اقتصادی و دارایی باید با استفاده از اطلاعات موجود در پایگاه های مالیاتی، فهرست افراد و خانوارهای دارای املاک و خودروهای لوکس را استخراج و به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارائه کند تا از فهرست دریافت کنندگان هدیه یک میلیون تومانی حذف شود.
این اقدام بخشی از فرآیند “هدفمندی بیشتر پرداخت یارانه کالابرگ” تلقی می شود. فرآیندی که هدف آن ارائه منابع محدود حمایتی به خانوارهایی است که بیشتر به آن نیاز دارند.
معیارهای جدید برای شناسایی ثروتمندان
یکی از نکات مهم این فرآیند تغییر معیارهای شناسایی دارایی های لوکس نسبت به سال گذشته است.
طبق مفاد قانون بودجه سال ۱۴۰۴، خودروهای کمتر از ۵ میلیارد تومان و املاک زیر ۵۰ میلیارد تومان مشمول مالیات خودرو و اموال لوکس نبودند. بنابراین صاحبان این املاک در فهرست مالیات دهندگان املاک لوکس قرار نگرفتند.
اما در قانون بودجه سال ۱۴۰۵ این سقف ها به روز شده است. بر اساس ضوابط جدید، خودروهای بالای ۷.۵ میلیارد تومان و املاک بالای ۷۵ میلیارد تومان مشمول مالیات خودروهای لوکس و دارایی هستند.
قرار است همین اطلاعات مبنای اولیه شناسایی خانوارهای پردرآمد برای بازنگری در فهرست دریافت کنندگان کالا باشد. این بدان معناست که صاحبان این دارایی ها برای حذف از لیست ذینفعان در اولویت قرار می گیرند.
حدود ۲۵۰۰۰۰ خانوار در لیست املاک لوکس
آمارهای سال گذشته نشان می دهد که حدود ۲۵۰ هزار خانوار دارای خودرو یا املاک لوکس بوده و از این دارایی ها مشمول مالیات شده اند.
اکنون با تغییر سقف ارزش دارایی ها، وزارت اقتصاد باید فهرست جدید مودیان خودرو و املاک لوکس را نهایی کند. این فهرست پس از تکمیل در اختیار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار می گیرد تا مبنای بازنگری در فهرست دریافت کنندگان کالابرگ قرار گیرد.
البته کارشناسان بر این باورند که استفاده از اطلاعات خودروها و املاک لوکس به تنهایی نمی تواند معیار کاملی برای سنجش وضعیت اقتصادی خانوارها باشد و لازم است شاخص های دیگری مانند درآمد، گردش مالی، دارایی های سرمایه ای و سایر اطلاعات اقتصادی را در فرآیند اعشاری در نظر گرفت.
کالابرگ در آستانه طراحی مجدد است
با توجه به افزایش قیمت کالاهای اساسی به نظر می رسد دولت مجبور به اصلاح سازوکار حمایت معیشتی است. در شرایطی که افزایش اعتبار کالابرگ بدون تامین منابع مالی پایدار امکان پذیر نیست، حذف خانوارها از فهرست واجدین شرایط به یکی از مهم ترین گزینه های دولت تبدیل شده است.
در صورت نهایی شدن این سناریو می توان از منابع حاصل از حذف خانوارهای پردرآمد برای افزایش اعتبار دهک های پایین و یا گسترش پوشش حمایتی استفاده کرد. اقدامی که به طور همزمان دو هدف «هدفمندی یارانه ها» و «حفظ قدرت خرید اقشار کم درآمد» را دنبال خواهد کرد. حال پس از تکمیل لیست وزارت اقتصاد، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چند خانوار را از لیست دریافت کنندگان کالابرگ حذف می کند و آیا منابع حاصله زمینه افزایش اعتبار کالابرگ یک میلیون تومانی را فراهم می کند یا خیر؟
