گزارش جدید مرکز آمار به نکته مهمی در مورد تورم استان ها تصریح می کند: تفاوت شدید نرخ تورم بین استان ها لزوماً به معنای تفاوت در «مدیریت اقتصادی» آنها نیست. بررسی ها نشان می دهد که شکاف ۲۰.۲ درصدی تورم استانی در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ بیشتر تحت تأثیر دو عامل تفاوت ترکیب سبد مصرفی خانوارها و ویژگی های محاسباتی شاخص تورم بوده است.
استانهایی که بخش بیشتری از هزینههای خانوار در آن صرف غذا میشود، طبیعتاً تورم بالاتری را ثبت کردند. دلیل آن مشخص است: تورم گروه مواد غذایی به ۸۲.۷ درصد رسید در حالی که تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات حدود ۴۵.۱ درصد بود. بنابراین اگر وزن مواد غذایی در سبد مصرفی یک استان بیشتر باشد، نرخ تورم کل استان به طور خودکار بالاتر محاسبه می شود.
از سوی دیگر، «اثر مبنا» در فرمول محاسبه تورم باعث می شود رتبه بندی استان ها در طول زمان تغییر کند. به زبان ساده، استانی که در سال گذشته افزایش قیمت کمتری داشت، ممکن است امسال تورم بالاتری را حتی با همین رشد قیمت ثبت کند.
این یافته یک هشدار مهم برای تحلیلگران و سیاست گذاران دارد: قضاوت در مورد عملکرد اقتصادی استان ها صرفا بر اساس شاخص تورم سالانه می تواند گمراه کننده باشد. برای تحلیل دقیق تر، ساختار هزینه خانوارها، الگوی مصرف، سطح درآمد و سایر متغیرهای اقتصادی هر استان نیز باید در نظر گرفته شود.
