گزارش جدید سازمان گمرک ایران نشان می دهد که حجم تجارت ایران در ده ماهه سال ۱۴۰۴ به ۱۶۳ هزار تن و ارزش آن به ۹۴ میلیارد دلار رسیده است.
ارزش تجارت نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۱.۳۶ درصد کاهش و وزن کالاها ۲ درصد رشد داشته است. این ارقام نشان دهنده شکاف قابل توجهی بین وزن و ارزش تجارت است. روندی که در سال های گذشته ثابت بوده و کاهش ارزش افزوده صادرات ایران را نشان می دهد.
تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که صادرات ایران ۸۰ درصد وزن کل تجارت را تشکیل می دهد، اما تنها ۴۹ درصد ارزش تجارت را تشکیل می دهد.
به عبارت دیگر، کشور عمدتاً کالاها یا مواد اولیه کم ارزش صادر می کند و کالاهای وارداتی با قیمت بسیار بالاتری تهیه می شود. هر کیلوگرم صادرات تنها ۳۶ سنت ارزش دارد در حالی که هر کیلوگرم واردات ۱.۴۵ دلار قیمت دارد.
کاهش قیمت کالاهای وارداتی در سال ۱۴۰۴ عمدتاً ناشی از کاهش کیفیت آنهاست، موضوعی که نشان از محدودیت دسترسی به کالاهای با کیفیت بهتر دارد.
این شکاف در ارزش و وزن تجارت تهدیدی برای اقتصاد ایران است و نیازمند سیاستهای هدفمند برای افزایش ارزش افزوده صادرات و ارتقای کیفیت واردات است تا از فشار وارده بر تجارت و اقتصاد کاسته شود.
