نگاهی به تاثیرات «مکتب چینی» بر وزیر خارجه ترکیه

ترکیه، وزیر امور خارجه ترکیه

به گزارش خبرنگار بین الملل خبرگزاری تسنیم ، این روزها در بسیاری از محافل رسانه ای و سیاسی ترکیه صحبت از دوران پس از اردوغان به گوش می رسد. زیرا ظاهرا روند تغییر و اصلاح قانون اساسی و کسب مجوز برای نامزدی مجدد رجب طیب اردوغان در انتخابات ریاست جمهوری آتی برای حزب حاکم به کندی پیش می رود.

علاوه بر این، حتی در صورت اصلاح قانون اساسی، رفتار، برنامه روزانه، سخنرانی ها و مصاحبه های اردوغان تصویر یک سیاستمدار خسته را نشان می دهد که باید ریاست جمهوری را به دیگری بسپارد.

اینجاست که بیشتر نگاه ها معطوف هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه است. همان فردی که بیش از یک دهه سمت مستشاری یا رئیس سازمان اطلاعات ترکیه را برعهده داشت و اکنون در سمت وزارت امور خارجه فعالیت می کند.

ناظران سیاسی ترکیه بر این باورند که او و ابراهیم کالین، رئیس فعلی مت، نزدیک ترین افراد به اردوغان هستند و حتی رفقای قدیمی و بنیانگذاران حزب عدالت و توسعه مانند حیاتی یازیجی و دیگران به اندازه فیدان و کالین به اردوغان نزدیک نیستند. در نتیجه بیشتر پیش بینی ها حول محور این است که یکی از این دو نفر نامزد بعدی حزب عدالت توسعه برای انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود و البته تحلیلگران شانس فیدان را در سطح بالاتری می بینند.

به همین دلیل توجه به افکار، آرزوها، مانورها و سخنرانی ها و مصاحبه های سیاسی- دیپلماتیک هاکان فیدان اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

هاکان فیدان قبل و در دوران ریاست جمهوری میت تنها یک مصاحبه با رسانه ها داشته است. اما اکنون او علاقه و تمایل زیادی به سخنرانی و مصاحبه دارد و علاوه بر آن صدها کلیپ تصویری از راه رفتن و حرکات او در فضای مجازی به ویژه در یوتیوب منتشر می شود که در آن تصویر حماسی هاکان فیدان با راهپیمایی عثمانی معروف به «مهتر» ترکیب شده و او را به عنوان یک ژنرال و یک مقام عالی رتبه نشان می دهد.

ناظران سیاسی می گویند: همه این اقدامات رسانه ای به دستور خود فیدان انجام شده و او هم اکنون در حال ایجاد تصاویر رسانه ای و آماده سازی تبلیغاتی- روانی جامعه برای قرار گرفتن در رأس قدرت است.

فیدان چگونه فکر می کند؟

یکی از ویژگی های هاکان فیدان که بارها در رسانه ها به ویژه سایت ها و روزنامه های نزدیک به دولت تکرار شده است، توجه به ظرفیت های تفکر استراتژیک اوست.

البته منتقدان در این باره دیدگاه دیگری دارند و می گویند: اگر احمد داود اوغلو با کتاب معروف «عمق استراتژیک» و دکترین «تنش صفر با همسایگان» ظرفیت و قدرت خود را در ادراک راهبردی ثابت کرد، هاکان فیدان هنوز نه اثر معروفی نوشته است و نه پیشنهاد یا پروژه سیاسی-امنیتی خاصی که نشان از ذهن راهبردی او داشته باشد.

ترکیه، وزیر امور خارجه ترکیه
طرفداران فیدان می گویند: او آماده است تا قدرت را در ترکیه به دست گیرد و علاوه بر مطالعات گسترده در زمینه نظریه های روابط بین الملل و راهبردهای معروف معاصر، علاقه خاصی به مطالعه آثار و نوشته های استراتژیست های کلاسیک به ویژه نظریه های چین باستان دارد.

کتاب زیر بالش هاکان فیدان

کتاب معروف «تغییرها» از اندیشمند جاودانه و استراتژیست معروف چینی «یی جینگ» در اکثر رسانه های ترکیه با نام «کتاب زیر بالش هاکان فیدان» شناخته می شود. این اثر در تاریخ دور ۱۱۵۰ سال قبل از میلاد نوشته شده است و زمان زیادی طول کشید تا از طریق ترجمه انگلیسی در سال ۱۸۵۴ به دنیای دانشمندان و دانشگاهیان غربی برسد.

از آن زمان، بسیاری از رهبران و سیاستمداران جهان، از فرماندهان نظامی، مقامات امنیتی، دیپلمات ها و حتی استراتژیست های بازار و اقتصادی به خواندن این اثر علاقه نشان داده اند.

می گویند فیدان این کتاب را حتی در مأموریت های خارجی همیشه با خود می برد و برای چندمین بار بندها و عبارات آن را می خواند.

دکتر لطفی شاهسوار اوغلو از نویسندگان و مترجمان معروف ترکیه کتاب «تغییرات یی جینگ» را به زبان ترکی استانبولی ترجمه و منتشر کرده است.

در سال ۱۸۹۷، جیمز لگ، محقق مشهور چینی دانشگاه آکسفورد، این اثر کلاسیک را در جلد ۱۶ از ۵۰ جلدی «کتاب‌های مقدس شرق» ترجمه کرد. این اثر متنی است مشتمل بر ۶ سطر که حتی خود کنفوسیوس سال ها برای درک و تفسیر آن تلاش کرده است.

مطالعه اثر یاد شده نوعی هنر آینده خوانی است که از ۶ لایه دو خط کوتاه و یک خط بلند و آرایش مورب آنها تشکیل شده است و هنر پیش بینی بر اساس داده های موجود حکایت از اقدامات پیشگیرانه و توصیه های راهبردی دارد.

در عمل به این هنر، متنی فلسفی پدید می آید که از تعابیر برگرفته از ژرفای اندیشه شرقی بهره می برد. به نظر می رسد ریشه های آن از ایده پادشاه وان و پسرانش به عنوان نوعی رساله سیاسی و راهنمایی برای حاکمان باشد. بنابراین، یی جینگ در زمره کتاب های مرجع سلسله های چینی است.

ترکیه، وزیر امور خارجه ترکیه
صحبت از راه های الهام گرفتن هاکان فیدان از کتاب چینی ابعاد پیچیده ای دارد که برخی از آن ها حاکی از اختلاف نظر طرفداران و منتقدان اوست.

به عنوان مثال گفته می شود فیدان در برخورد قاطع و جدی با فرماندهان و ژنرال های نظامی وابسته به شبکه فتح الله گولن و شکست کودتای ۲۰۱۶ ترکیه از یی جینگ چینی و درس های راهبردی او کمک گرفته است.

اما منتقدان می گویند: بهتر است فیدان به جای پناه بردن به کتاب های فال چینی، از اشعار یونس امره و نصایح عرفانی و اخلاقی حاجی بایرام الهام بگیرد. با این تفاسیر اکنون باید در مورد پیچیدگی های انتخاب رئیس جمهور بعدی ترکیه بگوییم: اگر پیروزی حزب عدالت و توسعه را فرض کنیم و فرض کنیم که حزب جمهوری خلق با وجود آمادگی و رای بالا باز هم نمی تواند این پست را از دست اردوغان بگیرد. در این صورت دو گزینه مهم در دستور کار قرار خواهد گرفت: ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات میت که علیرغم اینکه ریشه در فلسفه و اسلام سیاسی صدرائی دارد، به اندیشه ها و نظریه های سیاسی غرب علاقه مند است، در مقابل هاکان فیدان که علیرغم اشراف به اندیشه های غربی، علاقه مند به چین و حافظه تاریخی ترکیه است، از طرفی دیگر علاقه مند به نفوذ استراتژیست های چینی است. جغرافیایی که مقامات حزب عدالت و توسعه با گرایشی اغراق آمیز آن را «دنیای ترکیه» می نامند. تماس می گیرند
انتهای پیام/

منبع:تسنیم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *