دنیای اقتصاد: بازار سهام ونزوئلا در دو جلسه معاملاتی در واکنش به دستگیری نیکلاس مادورو توسط آمریکا جهش ۸۷ درصدی را تجربه کرد. این رشد ناشی از خوش بینی سرمایه گذاران نسبت به رفع تحریم ها، احیای اقتصاد و ورود سرمایه های خارجی است. همچنین اوراق قرضه ونزوئلا که نکول شده بودند بار دیگر مورد توجه فعالان بازار قرار گرفت و قیمت آنها بیش از دو برابر شد. بازار سهام سایر کشورها به این خبر واکنش قابل توجهی نشان نداد.
به گزارش اکو ایران به نقل از دنیای اقتصاد، بورس کاراکاس به عنوان کوچکترین بورس آمریکای جنوبی تنها با ۱۵ نماد فعال و در مجموع ۲۶ شرکت، امروز مورد توجه بازیگران قرار گرفته است. شاخص این بازار تنها در دو نوبت معاملاتی جهش ۸۷ درصدی را تجربه کرد. این رشد سریع عمدتا ناشی از چشم انداز مثبت بلندمدت، امید به رفع تحریم ها و ورود سرمایه گذاران خارجی است. اگرچه بازار سهام ونزوئلا از زمان آغاز به کار خود همواره بازدهی سالانه بیش از ۱۰۰ درصد را ثبت کرده است، اما بیشتر این سودها ناشی از تورم شدید و کاهش ارزش پول ملی بوده است. اما جهش اخیر نتیجه خوش بینی و اعتماد مجدد به بازار است نه فشار تورمی.
پرواز گل سرسبد
بورس اوراق بهادار کاراکاس (Bolsa de Valores de Caracas) این هفته پس از حمله آمریکا به ونزوئلا، رشد بیش از ۸۷ درصدی را تجربه کرد. این جهش عمدتا ناشی از خوش بینی سرمایه گذاران به کاهش تحریم ها و احیای اقتصاد بود. در اولین روز معاملاتی پس از دستگیری نیکلاس مادورو، شاخص IBC که نمایانگر بازار سهام ونزوئلا است، ۱۶.۴۵ درصد افزایش یافت. در ادامه این شاخص در روز سه شنبه و تنها طی یک جلسه معاملاتی، جهش ۵۰ درصدی دیگر را نشان داد و نشان داد که این اتفاق از نگاه بازارها نقطه عطفی در مسیر سیاسی و اقتصادی کشور محسوب می شود. جهش ۵۰ درصدی شاخص بزرگترین افزایش درصدی روزانه در تاریخ این بورس محسوب می شود و باعث ثبت رکورد تاریخی جدیدی شد.
داده ها نشان می دهد که رشد ۸۷ درصدی شاخص تنها در دو جلسه معاملاتی، مجموعه جهش هایی را که اواخر ماه گذشته آغاز شده بود، تکمیل کرد. شاخص IBC در ۹ آذر ۲۰۲۵ در سطح ۲ هزار و ۸ واحد بسته شد و هم اکنون در رقم ۳ هزار و ۸۹۶ واحد معامله می شود. این شاخص در روز دوشنبه ۹ آذرماه ۲۲.۶۳ درصد افزایش یافت و پس از تعطیلات سال نو و در اولین جلسه معاملاتی سال ۷ درصد دیگر افزایش یافت.
احیای باند
در این بین، اوراق قرضه ونزوئلا که در حالت نکول قرار داشتند، ناگهان به یکی از داغ ترین معاملات در بازارهای نوظهور تبدیل شدند. در حال حاضر قیمت اوراق شاخص این کشور با سررسید اکتبر ۲۰۲۶ به حدود ۴۳ سنت در هر دلار رسیده و نسبت به مرداد ماه بیش از دو برابر شده است. در حال حاضر، بازیگران بازار امیدوارند که تحولات رخ داده، راه را برای تغییر ساختار احتمالی بدهی های ونزوئلا هموار کند. به عبارت دیگر، سرمایهگذاران بر این باورند که تسریع در روند گذار سیاسی و روشنتر شدن افق بازیافت داراییها میتواند گرهی از ارزشی که نزدیک به یک دهه در حاشیه و رکود باقی مانده است باز کند.
بارکلیز همچنین در پی تحولات سریع سیاسی اخیر که حاکی از وضعیت خنثی است، رتبه اوراق ونزوئلا را به “بازار هم وزن” ارتقا داد و اعلام کرد که این تحولات چشم انداز قبلی بانک را به طور قابل توجهی تغییر داده است. با این حال، شرکت وال استریت هشدار داد که حجم و پیچیدگی بار بدهی ونزوئلا می تواند محدودیتی برای رشد بیشتر قیمت ها ایجاد کند. به گفته بارکلیز، دولت ونزوئلا و شرکت نفت دولتی PDVSA در مجموع ۵۶.۵ میلیارد دلار اوراق قرضه یورو بدون تضمین در بازار دارند. با احتساب سود معوق، کل مطالبات دارندگان اوراق به ۹۸.۳ میلیارد دلار می رسد. این رقم بر اساس برآورد صندوق بین المللی پول از تولید ناخالص داخلی ونزوئلا در سال ۲۰۲۵ معادل ۱۱۹ درصد تولید ناخالص داخلی است. بارکلیز همچنین تاکید کرد که اقتصاد ونزوئلا در حال حاضر حدود ۳۰ درصد کمتر از قبل است و تولید نفت این کشور در ۸ سال گذشته تقریباً به نصف کاهش یافته است. در نتیجه، میزان بازپرداخت نهایی به دارندگان اوراق تا حد زیادی به سرعت بهبود اقتصاد و بخش نفت در سالهای آینده بستگی دارد.
شاخص جهش تورمی
شاخص بورس کاراکاس در افق میان مدت عملکرد قابل قبولی داشته است به طوری که طی سال ۲۰۲۵ تمامی ماه ها به جز نوامبر را با بازدهی مثبت به پایان رساند و بازده کل سالانه معادل ۱۶۴۴ درصد بود. این بازگشت خیره کننده عمدتاً به دلیل تورم شدید و کاهش قابل توجه ارزش پول ملی رخ داد. بنابراین نشانه رشد واقعی اقتصادی تلقی نمی شود. بازار سهام ونزوئلا قدمت چندانی ندارد و از سال ۲۰۱۸ فعال بوده و این شاخص در اولین سال تاسیس خود جهش ۴۴۰۰ درصدی را تجربه کرد. در سال ۲۰۲۰ بازدهی شاخص به ۱۳۸۰ درصد رسید و در سال های بعد همواره بازدهی بیش از ۱۰۰ درصد را ایجاد کرده است. به طوری که کمترین بازدهی ثبت شده در این بازه زمانی ۱۰۶ درصد در سال ۲۰۲۴ بوده است اما در افق بلندمدت بورس ونزوئلا بازده واقعی منفی ۹۹ درصدی را در دوره ۵ ساله به ثبت رسانده است.
همچنین در مورد بازار سهام ونزوئلا این است که ساختار مالکیت در بورس اوراق بهادار کاراکاس (BVC) بسیار متمرکز است. به گونه ای که اکثر سهام در اختیار بانک های داخلی، موسسات مالی و سرمایه گذاران بزرگ داخلی است و سهام شناور آزاد و مشارکت سرمایه گذاران خرد بسیار محدود است. در نتیجه نقدینگی بازار در سطوح بسیار پایینی قرار دارد و سال گذشته ارزش معاملات روزانه این بورس در اکثر روزها حتی از مرز یک میلیون دلار هم عبور نکرد. همچنین این بازار در واقع تنها حدود ۱۵ شرکت فعال را پوشش می دهد و از این نظر کوچکترین بورس آمریکای جنوبی به حساب می آید.
واکنش سایر بازارها به تحولات
در حال حاضر، سرمایه گذاران بر جریان نفت و گام های بعدی واشنگتن متمرکز شده اند. دونالد ترامپ روز سه شنبه اعلام کرد که کاراکاس و واشنگتن برای صادرات تا سقف ۲ میلیارد دلار نفت خام ونزوئلا به ایالات متحده به توافق رسیده اند. در معاملات اولیه آسیا در روز چهارشنبه، با هضم شدن پیامدهای آشفتگی سیاسی در ونزوئلا و سرنوشت ذخایر نفتی آن، معاملات آتی نفت کاهش یافت و سهام شرکتهای منابع طبیعی افزایش یافت. زیرا تاجران بر این باورند که تصرف کشوری با بزرگترین ذخایر اثبات شده نفت جهان به نفع شرکت های نفت و گاز خواهد بود. در نتیجه، سهام شورون بیش از ۷ درصد جهش کرد و اکسون موبیل نیز بیش از ۴ درصد رشد کرد.
بازار سهام آمریکا در واکنش به اقدام غیرمنتظره دونالد ترامپ در ونزوئلا تقریباً بی تفاوت بود. زیرا سرمایه گذاران بر این باورند که حمله و دستگیری نیکلاس مادورو منجر به درگیری ژئوپلیتیک وسیع تری نخواهد شد. از منظر تاریخی، شوک های ژئوپلیتیکی اثر ماندگاری بر بازار سهام ندارند. بررسی ۱۱ رویداد مهم ژئوپلیتیکی نشان می دهد که شاخص S&P 500 در هفته پس از رویداد به طور متوسط تنها ۰.۳ درصد سقوط کرد و ۱۲ ماه بعد ۷.۷ درصد افزایش یافت. در مقابل، سرمایه گذاران تمرکز خود را بر روی اصول بازار سهام حفظ کرده اند. بسیاری از آنها هوش مصنوعی، رشد سود شرکت ها و سیاست های پولی تطبیقی را دلایلی برای خوش بینی در ابتدای سال می دانند.
