فاطمه جوادی؛ گروه صنعت: آمارهای مربوط به معاملات قیمت مواد اولیه لوازم خانگی در بورس کالا حاکی از افزایش شدید قیمت در این حوزه طی یک سال اخیر است. بهطوری که ورق سرد، ۱۴۳ درصد، مواد پلیمری ای بی اس، ۱۸۸ درصد، ورق رنگی، ۱۹۱ درصد، ورق گرم، ۱۵۷ درصد و پلی پروپیلن، ۲۹۶ درصد رشد قیمت را ثبت کرده است.
از طرف دیگر شاخص بهای تمام شده در صنعت لوازم خانگی رشد بیشتری نسبت به قیمت فروش داشته است. در چنین شرایطی این سوال مطرح میشود که شکاف ایجاد شده چگونه جبران خواهد شد و چه تاثیری بر ادامه فعالیت تولیدکنندگان میگذارد.
در همین زمینه، نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران در گفتوگو با خبرنگار بازار بیان کرد: این موضوع یکی از مهمترین نگرانیهای فعلی صنعت لوازم خانگی است. بر اساس دادهها در یک سال گذشته شاخص بهای تمامشده تولید به ۲۷۱ رسیده که به معنای رشد حدود ۱۷۱ درصدی است، در حالی که شاخص قیمت کالا به ۲۵۲ رسیده و حدود ۱۵۲ درصد افزایش یافته است. به عبارت دیگر، هزینه تولید با سرعت بیشتری از قیمت فروش افزایش پیدا کرده است.
اجاقی توضیح داد: این فاصله به این معناست که تولیدکننده نمیتواند افزایش هزینه را به مصرفکننده منتقل کند. بخشی از این فشار در حال حاضر در حاشیه سود و سرمایه در گردش بنگاهها جذب شده است. تولیدکننده برای ادامه فعالیت ناچار است مواد اولیه را گرانتر خریداری کند، هزینه حملونقل بیشتری بپردازد، با افزایش هزینه انرژی و دستمزد مواجه شود و در عین حال محصول خود را در بازاری عرضه کند که قدرت خرید مصرفکننده نیز محدود شده است.
اگر این شکاف استمرار پیدا کند، در مرحله اول حاشیه سود کاهش پیدا میکند، سپس سرمایه در گردش تحلیل میرود و در نهایت بنگاه ناچار میشود تولید خود را کاهش دهد یا بخشی از ظرفیت خود را متوقف کند
دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران افزود: در چنین شرایطی، ادامه فعالیت تولیدکننده به شدت به سرمایه در گردش وابسته میشود. وقتی هزینه مواد اولیه حدود دو یا سه برابر میشود، بنگاه برای خرید همان میزان مواد اولیه به نقدینگی بسیار بیشتری نسبت به گذشته نیاز دارند. بنابراین حتی اگر حجم تولید ثابت بماند، نیاز بنگاه به سرمایه در گردش به شکل قابل توجهی افزایش پیدا میکند. از طرف دیگر، نمیتوان انتظار داشت تولیدکننده برای مدت طولانی محصول را پایینتر از هزینه واقعی تولید عرضه کند. اگر این شکاف استمرار پیدا کند، در مرحله اول حاشیه سود کاهش پیدا میکند، سپس سرمایه در گردش تحلیل میرود و در نهایت بنگاه ناچار میشود تولید خود را کاهش دهد یا بخشی از ظرفیت خود را متوقف کند.
اگر محدودیتهای موجود در تامین مواد اولیه، حملونقل و تخصیص ارز ادامه پیدا کند، باید انتظار داشته باشیم نیمه دوم سال برای تولیدکنندگان دورهای دشوار و همراه با تلاش برای بقا باشد
اجاقی در پاسخ به این سوال که با توجه به چالشهایی که بخش تولید با آن مواجه است از جمله محاصره دریایی و کاهش واردات مواد اولیه، چه وضعیتی را برای تولید لوازم خانگی در ماههای آتی پیشبینی میکنید، گفت: پیشبینی دقیق در شرایط فعلی بسیار دشوار است، زیرا صنعت با مجموعهای از متغیرهای خارج از اختیار خود مواجه است، اما اگر محدودیتهای موجود در تامین مواد اولیه، حملونقل و تخصیص ارز ادامه پیدا کند، باید انتظار داشته باشیم نیمه دوم سال برای تولیدکنندگان لوازم خانگی دورهای دشوار و همراه با تلاش برای بقا باشد.
اجاقی تصریح کرد: مسئله اصلی برای صنعت در شرایط فعلی فقط کمبود یک ماده اولیه مشخص نیست، بلکه مسئله، ناپایداری زنجیره تامین است. وقتی مسیرهای حملونقل دریایی با محدودیت مواجه میشود، زمان رسیدن مواد اولیه افزایش پیدا میکند، هزینه حمل بالا میرود و ریسک تامین نیز بیشتر میشود. در نتیجه تولیدکننده نمیتواند با اطمینان برنامهریزی کند که مواد اولیه مورد نیازش در چه زمانی و با چه هزینهای به کارخانه خواهد رسید.
وی اضافه کرد: این موضوع برای صنعتی که تولید مستمر و زنجیرهای دارد بسیار مهم است. اگر یک یا چند قطعه یا ماده اولیه به موقع نرسد، ممکن است یک خط تولید که دهها یا صدها قطعه مختلف در آن استفاده میشود، با اختلال مواجه شود. از طرف دیگر، کاهش واردات مواد اولیه نیز فشار مضاعفی ایجاد میکند. بر اساس گزارشهای اخیر، تجارت خارجی کشور در ماههای ابتدایی سال جاری تحت تاثیر شرایط جنگی و اختلال در مسیرهای تجاری کاهش داشته و موضوع تامین نهادههای تولید به یکی از گلوگاههای اصلی صنایع تبدیل شده است.
اجاقی گفت: اگر بخواهیم سناریوهای تولید لوازم خانگی در نیمه دوم سال را ترسیم کنیم، سناریوی مطلوب این است که مسیرهای تامین و حملونقل تثبیت شود، تخصیص ارز با سرعت بیشتری انجام شود و مواد اولیه بدون وقفه در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد. در این صورت صنعت میتواند بخش قابل توجهی از ظرفیت خود را حفظ کند.
اگر برای تامین ارز، مواد اولیه، حملونقل و انرژی تدبیر فوری و عملیاتی نشود، احتمال کاهش تولید وجود دارد. اما اگر دولت بتواند این گلوگاهها را مدیریت کند، صنعت لوازم خانگی ظرفیت و توان لازم برای حفظ تولید و تامین بازار داخلی را دارد
وی گفت: اما اگر محدودیت واردات، مشکلات حملونقل، تاخیر در تخصیص ارز و محدودیتهای انرژی همزمان ادامه پیدا کنند، طبیعی است که با افزایش زمان تامین مواد اولیه، افزایش موجودی احتیاطی، رشد سرمایه در گردش مورد نیاز و در نهایت کاهش ظرفیت تولید مواجه شویم. بنابراین من درباره نیمه دوم سال با نگاه واقعبینانه صحبت میکنم. اگر برای تامین ارز، مواد اولیه، حملونقل و انرژی تدبیر فوری و عملیاتی نشود، احتمال کاهش تولید وجود دارد. اما اگر دولت بتواند این گلوگاهها را مدیریت کند، صنعت لوازم خانگی ظرفیت و توان لازم برای حفظ تولید و تامین بازار داخلی را دارد.
اجاقی تاکید کرد: در شرایط فعلی، اولویت اصلی باید حفظ جریان تولید باشد. توقف یک خط تولید یا کاهش ظرفیت، به مراتب هزینهای بیشتر از آنچه که امروز باید برای تسهیل تامین مواد اولیه و حفظ سرمایه در گردش بنگاهها پرداخت شود، دارد.
دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران در پایان تاکید کرد: باید توجه داشته باشیم که تولیدکننده لوازم خانگی فقط یک فروشنده نیست. پشت هر محصول، زنجیرهای از صنایع فولاد، پتروشیمی، قطعهسازی، حملونقل، بستهبندی و خدمات وجود دارد. بنابراین هر اختلال در تامین مواد اولیه، اثر خود را در کل این زنجیره نشان خواهد داد. مسئله نیمه دوم سال صرفا قیمت لوازم خانگی نیست، بحث اصلی، حفظ اشتغال کارکنان، حفظ ظرفیت تولید و جلوگیری از اختلال در زنجیره تامین است.
منبع:تحلیل بازار
