منتشر شده در ۰۷ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۰:۲۹
اظهارات پزشکیان درباره آماده سازی ۱۵۰ هزار خودرو برقی برای تاکسی ها، همزمان با برنامه بابک زنجانی برای دات وان و پیشنهاد استفاده از ماده ۱۲ برای کاهش مصرف بنزین،گمانه زنی های ایجاد کرده است.
رئیس جمهور در گفت وگوی اخیر خود درباره راهکارهای کاهش مصرف سوخت، زمانی که بحث افزایش کیفیت خودروها و تأثیر آن بر مصرف بنزین مطرح شد، توضیح داد که اصلاح خودروهای تولید داخل در کوتاه مدت نمی تواند پاسخگوی نیاز کشور باشد و دولت برای کاهش مصرف باید همزمان به سراغ راهکارهایی مانند استفاده از خودروهای کم مصرف و برقی برود. پزشکیان در ادامه این بحث، از مذاکره با یک مجموعه برای تأمین خودروهای مورد نیاز حمل و نقل عمومی خبر داد. او بدون اشاره به نام این مجموعه گفت: «من قبلاً بهت گفتم که الان با یکی که قرار است امروز هم صحبت کنم، صحبت کرده که ۱۵۰ هزار تا قرار است آماده باشد؛ ماشین برای حمل و نقل تاکسی ها و نمی دانم اینها بیاورد و…»
اگرچه بیان رئیس جمهور در این بخش محاوره ای و نامنسجم است، بخش قابل برداشت از صحبت او این است که دولت با یک مجموعه درباره آماده سازی حدود ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو برای استفاده در حمل و نقل و تاکسیرانی در حال گفت وگو است. با این حال، پزشکیان در این گفت وگو نام فرد یا شرکت طرف مذاکره را اعلام نکرد. رئیس جمهور در ادامه، موضوع برقی سازی موتورسیکلت ها را نیز مطرح کرد و گفت دولت به دنبال آن است که موتورسیکلت های مورد استفاده در حمل و نقل و همچنین موتورسیکلت های مورد استفاده رانندگان پلتفرم هایی مانند اسنپ به نمونه های برقی تبدیل شوند.
پزشکیان در توضیح این برنامه گفت: «آنهایی که روی اسنپ کار می کنند و حتی آنهایی که با تاکسی با موتور کار می کنند، موتورهای اینها را برقی کنیم.». او سپس از آمادگی برای تأمین حدود ۲۰۰ هزار موتورسیکلت برقی خبر داد و گفت: «آنها آماده اند، مثلاً ۲۰۰ هزار تا از این موتورهای برقی بیاورند.»
به این ترتیب، در صحبت های اخیر رئیس جمهور دو برنامه مشخص در حوزه حمل و نقل مطرح شده است. برنامه نخست، آماده سازی حدود ۱۵۰ هزار خودرو برای حمل و نقل و تاکسیرانی است و برنامه دوم، تأمین حدود ۲۰۰ هزار موتورسیکلت برقی. در این میان، عدد ۱۵۰ هزار خودرو است که حالا با برنامه تازه دات وان همپوشانی پیدا کرده است.
زنجانی و تمرکز دوباره بر حمل و نقل
بابک زنجانی معروف به ب.ز، فعال اقتصادی پرحاشیه، پس از شروع مجدد فعالیت رسمی خود، بخشی از تمرکز فعالیت های اقتصادی خود را به حوزه حمل و نقل اختصاص داده است. دات وان که با فعالیت های اقتصادی زنجانی شناخته می شود، طی دوسال اخیر توسعه ناوگان تاکسی و حمل و نقل برقی را در چند شهر کشور دنبال کرده و برنامه گسترش فعالیت خود در تهران را نیز مطرح کرده است. در یکی از جدیدترین پست های منتشرشده در صفحه اینستاگرام منتسب به بابک زنجانی، صراحتاً از آغاز ثبت نام، جذب و استخدام ۱۵۰ هزار راننده زن و مرد برای ناوگان تاکسی دات وان در تهران خبر داده شده است.
در متن این پست آمده است که همزمان با آغاز نمایشگاه الکامپ در ۹ شهریور در تهران، فرآیند واگذاری، ثبت نام، جذب و استخدام این ۱۵۰ هزار راننده آغاز خواهد شد. در همین پست همچنین از جذب ۲۵ هزار راکب موتورسیکلت برای بخش پست خصوصی دات وان خبر داد و هدف گذاری این مجموعه برای ایجاد و فعال سازی بیش از ۴۰۰ هزار فرصت شغلی در خدمات عمومی دات وان مطرح کره است. اما بخش قابل توجه ماجرا اینجاست که همین صفحه، ویدئوی صحبت های پزشکیان درباره ۱۵۰ هزار خودرو را نیز منتشر کرده است. در این ویدئو، رئیس جمهور درباره مجموعه ای صحبت می کند که قرار است ۱۵۰ هزار خودرو برای حمل و نقل و تاکسی ها آماده کند، اما نامی از آن مجموعه نمی برد.
این موضوع در حالی مطرح شده که محتوای مرتبط با دات وان نیز پیش از این برنامه استفاده از ۱۵۰ هزار خودروی برقی برای ناوگان تاکسی این مجموعه در تهران خبر داده است. در نتیجه، اکنون یک تطابق عددی و موضوعی قابل توجه شکل گرفته است. پزشکیان از آماده سازی ۱۵۰ هزار خودرو برای حمل و نقل و تاکسی ها سخن گفته، صفحه منتسب به بابک زنجانی از جذب ۱۵۰ هزار راننده برای ناوگان دات وان خبر داده و در محتوای مرتبط با این مجموعه نیز از برنامه به کارگیری ۱۵۰ هزار خودروی برقی در تهران صحبت شده است.
یک عدد مشترک و یک نام اعلام نشده
با این حال، برای تبدیل این همزمانی به یک ارتباط قطعی، هنوز یک حلقه مهم وجود دارد. پزشکیان در سخنان خود نامی از زنجانی یا دات وان نبرده است. بنابراین نمی توان با اطلاعات فعلی گفت مجموعه ای که رئیس جمهور از آن صحبت کرده همان دات وان است. از سوی دیگر، پست منتشرشده در صفحه منتسب به بابک زنجانی نیز به صراحت نگفته است که ۱۵۰ هزار راننده مورد نظر دات وان قرار است با همان خودروهایی فعالیت کنند که پزشکیان درباره آنها صحبت کرده است.
با این وجود، تطابق عدد ۱۵۰ هزار در کنار تمرکز مشترک دو روایت بر تاکسی و حمل و نقل، برنامه دات وان برای توسعه ناوگان برقی و انتشار ویدئوی سخنان پزشکیان در صفحه منتسب به زنجانی، زمینه گمانه زنی درباره ارتباط این دو موضوع را ایجاد کرده است. این احتمال زمانی قابل توجه تر می شود که سابقه بابک زنجانی در طرح راهکار برای ناترازی بنزین نیز در نظر گرفته شود.
پای ماده ۱۲ به میان می آید
بابک زنجانی پیش از این نیز در واکنش به موضوع ناترازی بنزین، بر استفاده از خودروهای کم مصرف و برقی به عنوان یکی از راهکارهای کاهش مصرف سوخت تأکید کرده بود. در پیشنهادهای مطرح شده از سوی او، استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر نیز مورد توجه قرار گرفته بود.
ماده ۱۲ یکی از سازوکارهای قانونی برای حمایت مالی از طرح هایی است که موجب صرفه جویی در مصرف انرژی می شوند. در این مدل، صرفه جویی حاصل از اجرای یک پروژه می تواند مبنایی برای بازگشت سرمایه و تأمین مالی آن پروژه قرار گیرد.
راهکاری که بابک زنجانی پیشتر مطرح کرده بود نیز بر همین منطق استوار بود. جایگزینی خودروهای پرمصرف با خودروهای کم مصرف و برقی می تواند مصرف بنزین را کاهش دهد و ارزش اقتصادی این صرفه جویی، در صورت پذیرش و طی شدن فرآیند قانونی، برای تأمین مالی طرح مورد استفاده قرار گیرد.
از این زاویه، اگر خودروهای مورد اشاره پزشکیان برقی یا کم مصرف باشند، استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ می تواند یکی از مسیرهای احتمالی تأمین مالی چنین طرحی باشد. این موضوع البته به معنای آن نیست که دولت تصمیم به فعال سازی ماده ۱۲ برای دات وان گرفته است. تاکنون چنین تصمیمی به صورت رسمی اعلام نشده و ارتباط این سازوکار با طرح مورد اشاره رئیس جمهور نیز نیازمند تأیید رسمی است.
با این حال، کنار هم گذاشتن این موارد تصویر جالبی ایجاد می کند. از یک سو دولت با مسئله ناترازی بنزین و ضرورت کاهش مصرف سوخت مواجه است و رئیس جمهور از تأمین ۱۵۰ هزار خودرو برای حمل و نقل و تاکسی ها سخن می گوید. از سوی دیگر، مجموعه مرتبط با ب.ز در حال توسعه ناوگان تاکسی خود است و همزمان از جذب ۱۵۰ هزار راننده و برنامه استفاده از خودروهای برقی خبر می دهد.
حتی پیش از این نیز زنجانی در مواضع خود درباره ناترازی بنزین، راهکارهایی مبتنی بر خودروهای برقی و کم مصرف و استفاده از ظرفیت ماده ۱۲ را مطرح کرده بود. بنابراین اگر ارتباطی میان طرح مورد اشاره پزشکیان و برنامه دات وان وجود داشته باشد، می توان انتظار داشت موضوع صرفاً به تأمین خودرو محدود نماند و مدل تأمین مالی آن نیز اهمیت پیدا کند.
آیا ۱۵۰ هزار خودروی پزشکیان همان دات وان است
در شرایط فعلی، پاسخ این پرسش هنوز مشخص نیست. آنچه قطعی است این است که پزشکیان از آماده سازی ۱۵۰ هزار خودرو برای حمل و نقل و تاکسیرانی خبر داده، اما نام مجموعه طرف مذاکره را اعلام نکرده است. در طرف مقابل نیز صفحه منتسب به زنجانی از جذب ۱۵۰ هزار راننده برای ناوگان تاکسی دات وان در تهران خبر داده و ویدئوی سخنان رئیس جمهور درباره ۱۵۰ هزار خودرو را منتشر کرده است. همزمانی این اظهارات در کنار برنامه اعلام شده دات وان برای توسعه ناوگان خودروهای برقی و سابقه طرح موضوع ماده ۱۲ از سوی بابک زنجانی، احتمال ارتباط این دو مسیر را مطرح کرده است.
فعلاً آنچه در برابر افکار عمومی قرار گرفته، یک تطابق قابل توجه است؛ پزشکیان از ۱۵۰ هزار خودرو برای تاکسی و حمل و نقل سخن می گوید و ب.ز از ۱۵۰ هزار راننده برای ناوگان تاکسی دات وان. حالا باید دید این دو عدد تنها یک همزمانی خبری هستند یا بخشی از یک برنامه بزرگ تر برای نوسازی ناوگان، توسعه خودروهای برقی و کاهش مصرف بنزین.
