منتظرالمهدی به جای حسین زاده؛ این جابجایی سیاسی است؟

منتشر شده در ۰۲ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۳:۵۳

تغییر مدیرعامل پارس خودرو و جایگزینی منتظرالمهدی به جای حسین زاده، گمانه زنی هایی درباره سیاسی بودن این جابجایی ایجاد کرده است؛ اما شواهد تا چه حد این ادعا را تایید می کنند؟

روز اول شهریور ۱۴۰۵ اعلام شد سید مرتضی منتظرالمهدی با حکم علی شیخ زاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، به عنوان مدیرعامل جدید پارس خودرو منصوب شده و جای بهمن حسین زاده را گرفته است. منتظرالمهدی همزمان عضو هیات مدیره و نماینده شرکت رایان سرمایه پایدار در هیات مدیره پارس خودرو نیز شده است.

تغییر مدیرعامل پارس خودرو اما خیلی زود با گمانه زنی هایی درباره سیاسی بودن این جابجایی همراه شد. ارتباطات سیاسی منتسب به مدیرعامل سابق و همچنین برخی ارتباطات منتسب به مدیرعامل جدید باعث شده است عده ای این تغییر را بیش از آنکه یک تصمیم فنی بدانند، جابجایی میان دو جریان تلقی کنند. اما این برداشت تا چه اندازه با واقعیت همخوانی دارد؟

دلیل کنار رفتن بهمن حسین زاده چه بود؟

بهمن حسین زاده از دی ماه ۱۴۰۳ مدیریت پارس خودرو را بر عهده داشت و در ابتدای حضور خود از برنامه هایی نظیر توسعه محصولات جدید، افزایش محصولات CKD و ارتقای کیفیت تولیدات این شرکت سخن گفته بود. در دوره مدیریت او پروژه هایی نظیر پارس نوآ نیز به مرحله تولید رسیدند.

با این حال درباره دلیل دقیق پایان کار حسین زاده، تاکنون توضیح رسمی و شفافی از سوی گروه سایپا منتشر نشده است. شنیده های غیررسمی حاکی از آن است که یکی از گزارش های منتشرشده طی ماه های گذشته در سامانه کدال در دوره مدیریت حسین زاده، دارای ایرادات و اشتباهات فنی بوده است. همچنین شنیده می شود تعدد سفرهای داخلی و خارجی مدیرعامل سابق پارس خودرو نیز از جمله موضوعاتی بوده که در ارزیابی عملکرد مدیریتی وی مورد توجه قرار گرفته است.

تاکید می شود این موارد در حد شنیده های غیررسمی هستند و تاکنون از سوی پارس خودرو یا گروه سایپا به عنوان دلایل رسمی تغییر مدیرعامل اعلام نشده اند. بنابراین نمی توان آنها را به عنوان علت قطعی برکناری حسین زاده مطرح کرد.

آیا انتخاب حسین زاده از ابتدا سیاسی بود؟

بخش مهمی از گمانه زنی های امروز به نحوه ورود حسین زاده به پارس خودرو باز می گردد. حسین زاده پیش از انتصاب به مدیرعاملی پارس خودرو، رئیس کمیته خودروسازی ستاد مردمی مسعود پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری بود؛ موضوعی که «آخرین خودرو» نیز هنگام انتصاب او در دی ۱۴۰۳ به آن اشاره کرده بود. همین سابقه باعث شد از همان ابتدا برخی رسانه ها انتصاب او را تصمیمی دارای پشتوانه سیاسی بدانند. حتی در همان مقطع گزارش هایی منتشر شد که ارتباط او با ستاد انتخاباتی پزشکیان را یکی از عوامل موثر در انتصابش تلقی می کردند. البته این برداشت رسانه ای به تنهایی اثبات نمی کند که انتخاب حسین زاده صرفا سیاسی بوده است.

حسین زاده پیش از پارس خودرو نیز سابقه حضور در صنعت خودرو و عضویت در هیات مدیره سایپا را داشت و بنابراین نمی توان کارنامه حرفه ای او را صرفا به ارتباطات سیاسی محدود کرد.

آیا انتخاب منتظرالمهدی هم سیاسی است؟

در طرف مقابل، درباره سید مرتضی منتظرالمهدی نیز برخی ارتباطات خانوادگی، از جمله ارتباط فامیلی او با حسین فدایی، باعث شده است برخی انتخاب مدیرعامل جدید پارس خودرو را هم از زاویه سیاسی تحلیل کنند. با این حال برای این ارتباط و اثر احتمالی آن بر انتصاب اخیر، سند رسمی معتبری منتشر نشده و نمی توان آن را مبنای قطعی تحلیل قرار داد. آنچه قابل استناد است، کارنامه خودرویی منتظرالمهدی است. او پیش از این مدیرعامل مگاموتور بوده و سابقه بیش از چهار سال ریاست هیات مدیره زامیاد، ریاست هیات مدیره سازه گستر و حضور در هیات مدیره ایران خودرو خراسان را در کارنامه دارد.

بنابراین همان طور که نمی توان حسین زاده را صرفا یک مدیر سیاسی دانست، درباره منتظرالمهدی نیز نادیده گرفتن سابقه مدیریتی و صنعتی و تقلیل انتصاب او به روابط سیاسی، تحلیل دقیقی نخواهد بود.

با این حال یک تناقض در این میان وجود دارد؛ اگر قرار باشد حضور حسین زاده در ستاد انتخاباتی پزشکیان را برای سیاسی دانستن انتصاب او کافی بدانیم، طبیعتا ارتباطات منتسب به مدیرعامل جدید نیز می تواند همان سوال را درباره انتخاب منتظرالمهدی ایجاد کند. در واقع با چنین معیاری، هر دو انتصاب قابلیت تفسیر سیاسی پیدا می کنند.

برکناری حسین زاده مقابله با دولت است؟

از آنجا که حسین زاده در ستاد انتخاباتی مسعود پزشکیان حضور داشته، پس از تغییر مدیرعامل پارس خودرو گمانه دیگری نیز مطرح شده است؛ اینکه کنار گذاشتن او از یکی از شرکت های مهم گروه سایپا ممکن است نشانه ای از تقابل با دولت باشد. واقعیت این است که شواهد موجود برای رسیدن به چنین نتیجه ای کافی نیست. صنعت خودروی ایران طی سال های گذشته شاهد تغییرات مکرر مدیران عامل و اعضای هیات مدیره بوده و جابجایی مدیران در شرکت های زیرمجموعه دو خودروساز بزرگ کشور اتفاق تازه ای محسوب نمی شود. به همین دلیل، تنها بر اساس کنار رفتن مدیری که سابقه حضور در ستاد انتخاباتی رئیس جمهور داشته است، نمی توان از «مقابله گروه سایپا با دولت» سخن گفت.

پارس خودرو بیش از سیاست به تولید نیاز دارد

فارغ از اینکه ارتباطات سیاسی تا چه اندازه در انتخاب مدیران صنعت خودرو موثر هستند، معیار اصلی برای قضاوت درباره این تغییر باید عملکرد پارس خودرو باشد. این شرکت در شرایطی مدیرعامل جدید خود را می شناسد که گزارش های منتشرشده از افت تیراژ، تعهدات معوق و چالش های عملیاتی حکایت دارند. وضعیت تولید خودروهای سواری در مجموعه سایپا نیز در ماه های اخیر شرایط مطلوبی نداشته و در چنین فضایی، تغییر مدیر زمانی می تواند برای پارس خودرو مفید باشد که به افزایش تیراژ، کاهش تعهدات، تثبیت خطوط تولید و تسریع پروژه های جدید منجر شود.

در مجموع، با اطلاعاتی که اکنون در دسترس است، تغییر حسین زاده و انتصاب منتظرالمهدی بیشتر به یک جابجایی مدیریتی درون صنعت خودرو شباهت دارد تا یک تقابل سیاسی مشخص. البته سوابق و ارتباطات منتسب به هر دو مدیر باعث می شود احتمال تاثیر ملاحظات سیاسی را نیز نتوان به طور کامل کنار گذاشت؛ اما برای سیاسی خواندن قطعی این جابجایی، شواهد کافی وجود ندارد.

احتمالا از آبان ماه، یعنی پس از گذشت حدود دو ماه از آغاز فعالیت مدیرعامل جدید، نخستین نشانه های قابل ارزیابی در آمار تولید، روند تعهدات و وضعیت پروژه های پارس خودرو نمایان خواهد شد. آن زمان بهتر می توان پاسخ داد که این جابجایی صرفا تغییر یک نام بوده یا توانسته است وضعیت پارس خودرو را بهبود دهد.