به گزارش تیتر۲۴، هر بار که نرخ دلار افزایش پیدا میکند، یک سؤال مهم دوباره در بازار آهن مطرح میشود: آیا باید منتظر افزایش قیمت تمام مقاطع فولادی باشیم؟ تجربه بازار نشان داده است که پاسخ این سؤال همیشه مثبت نیست. افزایش ارز میتواند جهت کلی بازار را صعودی کند، اما لزوماً قیمت میلگرد، نبشی، ناودانی و دیگر محصولات فولادی را همزمان و به یک اندازه بالا نمیبرد.
گاهی پس از جهش دلار، قیمت بعضی میلگردها سریعتر افزایش پیدا میکند، درحالیکه نبشی یا ناودانی برای مدتی بدون تغییر میماند. حتی ممکن است در یک گروه کالایی، برخی سایزها گران شوند و قیمت گروه دیگری از همان محصول ثابت بماند. این تفاوت از آنجا ناشی میشود که نرخ ارز تنها یکی از عوامل تعیینکننده قیمت فولاد است. قیمت شمش، میزان عرضه کارخانهها، معاملات بورس کالا، موجودی انبار، شدت تقاضا، هزینه انرژی و حملونقل و مشخصات فنی هر محصول نیز بر قیمت نهایی اثر میگذارند.
افزایش دلار چگونه به بازار فولاد منتقل میشود؟
بخش بزرگی از مواد اولیه موردنیاز صنعت فولاد در داخل کشور تأمین میشود؛ اما این موضوع بازار آهن را از نوسانات ارز مستقل نمیکند. اثر دلار از چند مسیر متفاوت وارد زنجیره تولید و توزیع میشود.
نخستین مسیر، ارزش صادراتی فولاد است. افزایش نرخ ارز میتواند درآمد ریالی حاصل از صادرات شمش و محصولات فولادی را افزایش دهد. در چنین شرایطی، تولیدکننده قیمت فروش در بازار داخلی را با فرصت صادرات مقایسه میکند. البته هزینه حمل، عوارض صادراتی، محدودیتهای تجاری و وضعیت تقاضای کشورهای مقصد میتواند این اثر را تعدیل کند. مسیر دوم به هزینه تولید مربوط میشود. اگرچه ماده اولیه اصلی در داخل تولید میشود، بخشی از فروآلیاژها، الکترودها، قطعات، ماشینآلات و تجهیزات خطوط تولید مستقیم یا غیرمستقیم با ارز قیمتگذاری میشوند. افزایش هزینه تعمیر، نگهداری و جایگزینی تجهیزات نیز بهتدریج وارد قیمت تمامشده محصولات میشود.
مسیر سوم، انتظارات تورمی است. بعضی فروشندگان با افزایش دلار نگران میشوند موجودی بعدی را با قیمت بالاتری خریداری کنند؛ بنابراین تخفیفها را کاهش میدهند یا قیمت پیشنهادی خود را بالا میبرند. برخی خریداران نیز برای جلوگیری از افزایش هزینه پروژه، سفارششان را زودتر ثبت میکنند. افزایش همزمان تقاضا و احتیاط فروشندگان میتواند پیش از تغییر واقعی هزینه تولید، بازار را تحتتأثیر قرار دهد.
چرا بازار همیشه بلافاصله به دلار واکنش نشان نمیدهد؟
رشد نرخ ارز الزاماً در همان روز به افزایش قطعی قیمت آهن منجر نمیشود. کالاهای موجود در انبارها ممکن است با هزینه قبلی خریداری شده باشند و فروشندگان برای حفظ جریان فروش، بخشی از آنها را با قیمتهای گذشته عرضه کنند.
قدرت تقاضا نیز در این میان تعیینکننده است. قیمت اعلامی زمانی در بازار تثبیت میشود که خریدار حاضر باشد محصول را با نرخ جدید تهیه کند. اگر پروژههای ساختمانی و صنعتی با رکود مواجه باشند، قیمتهای پیشنهادی بالاتر ممکن است به معامله واقعی منجر نشوند.
در چنین وضعیتی، فروشنده میان حفظ حاشیه سود و از دستدادن مشتری قرار میگیرد. به همین دلیل ممکن است اثر دلار با فاصله زمانی وارد بازار شود یا شدت آن کمتر از میزان رشد نرخ ارز باشد. در مقابل، اگر افزایش دلار با کاهش عرضه، محدودیت تولید یا رشد تقاضا همراه شود، قیمتها سریعتر تغییر میکنند. بنابراین، همزمانی چند عامل از خود افزایش دلار مهمتر است.
چرا میلگرد، نبشی و ناودانی رفتار یکسانی ندارند؟
مقاطع فولادی از نظر بازار مصرف، حجم تولید، تعداد کارخانهها، روش تولید و شرایط نگهداری متفاوتاند. به همین دلیل، حتی اگر ماده اولیه برخی از آنها مشابه باشد، قیمتشان الزاماً مسیر یکسانی را طی نمیکند.
میلگرد؛ تقاضای ساختمانی در برابر تعدد تولیدکنندگان
میلگرد یکی از پرمصرفترین محصولات زنجیره فولاد است و وضعیت ساختوساز تأثیر زیادی بر بازار آن دارد. رشد پروژههای ساختمانی و عمرانی میتواند تقاضا را افزایش دهد؛ درحالیکه رکود ساختوساز فشار بازار را کاهش میدهد.
تعداد کارخانههای تولیدکننده میلگرد نیز زیاد است. هر کارخانه بر اساس هزینه تولید، موجودی، برنامه فروش، فاصله تا بازار مصرف و شرایط عرضه قیمت متفاوتی اعلام میکند. در نتیجه ممکن است قیمت محصول یک کارخانه افزایش پیدا کند، اما کارخانه دیگری برای حفظ فروش نرخ خود را ثابت نگه دارد.
استاندارد، سایز، وزن شاخه و محل بارگیری نیز در مبلغ نهایی خرید مؤثرند. به همین دلیل، بررسی قیمت میلگرد باید بر اساس مشخصات دقیق محصول انجام شود. مقایسه یک نرخ کلی بدون درنظرگرفتن کارخانه، استاندارد و هزینه حمل، تصویر دقیقی از بازار ارائه نمیدهد. اگر نرخ ارز همزمان با افزایش قیمت شمش و کاهش عرضه کارخانهها بالا برود، احتمال رشد میلگرد بیشتر میشود. اما در دورهای که تقاضای ساختمانی ضعیف است، حتی جهش دلار نیز ممکن است با تأخیر وارد قیمت این محصول شود.
نبشی؛ نقش وزن، ضخامت و بازار مصرف
نبشی در سازههای فلزی، اتصالات، پروژههای صنعتی و بخشهایی از ساختمان به کار میرود. نرخ این محصول علاوه بر شرایط عمومی بازار به ابعاد بالها، ضخامت، طول، وزن شاخه، روش تولید و کارخانه وابسته است. دو نبشی با سایز اسمی مشابه ممکن است وزن متفاوتی داشته باشند. بنابراین پایینتربودن قیمت هر کیلو همیشه به معنای پایینتربودن هزینه نهایی خرید نیست. خریدار باید وزن هر شاخه و مقدار موردنیاز پروژه را نیز محاسبه کند.
بازار مصرف نبشی از نظر حجم و نوع تقاضا با میلگرد متفاوت است. موجودی بالای یک سایز میتواند مانع افزایش سریع قیمت آن شود؛ درحالیکه کمبود سایز یا ضخامت خاص ممکن است همان محصول را حتی بیشتر از میانگین بازار گران کند. هنگام مقایسه قیمت نبشی باید مشخصات فنی، وزن، کارخانه، محل تحویل و زمان بهروزرسانی نرخ در کنار یکدیگر دیده شوند. مقایسه محصولات غیرهموزن یا دارای استاندارد متفاوت میتواند به انتخاب اشتباه منجر شود.
ناودانی؛ اهمیت موجودی و استاندارد تولید
ناودانی در ساخت قابها، خرپاها، سازههای فلزی، تجهیزات صنعتی و پروژههای عمرانی کاربرد دارد. قیمت آن به سایز، طول شاخه، سبک یا سنگینبودن، استاندارد تولید، کارخانه و میزان موجودی بازار بستگی دارد.
بازار برخی سایزهای ناودانی محدودتر از میلگرد است. به همین علت، کاهش عرضه یک کارخانه یا کمبود یک سایز میتواند تأثیر محسوسی بر قیمت آن بگذارد. از طرف دیگر، اگر موجودی انبارها کافی باشد، ممکن است قیمت ناودانی مدتی در برابر افزایش دلار مقاومت کند.
در بررسی قیمت ناودانی باید علاوه بر مبلغ هر کیلو، وزن هر شاخه، نوع سبک یا سنگین، استاندارد، محل بارگیری و کرایه حمل نیز در نظر گرفته شود. این عوامل میتوانند باعث شوند محصولی که در ظاهر ارزانتر است، در مبلغ نهایی فاکتور انتخاب اقتصادیتری نباشد.
نقش شمش و بورس کالا در تغییر قیمت مقاطع
قیمت شمش یکی از مهمترین حلقههای ارتباطی میان نرخ ارز و بازار مقاطع فولادی است. افزایش همزمان دلار و قیمت شمش معمولاً سیگنال قویتری برای رشد بازار ایجاد میکند. در مقابل، ثبات یا کاهش شمش میتواند بخشی از اثر روانی رشد ارز را کنترل کند.
حجم عرضه و میزان رقابت در بورس کالا نیز اهمیت زیادی دارد. عرضه کافی و رقابت محدود نشان میدهد بازار با کمبود جدی مواجه نیست. اما کاهش عرضه یا افزایش رقابت میان خریداران میتواند زمینه رشد قیمت در بازار آزاد را فراهم کند.
به همین دلیل، بررسی دلار بدون توجه به معاملات زنجیره فولاد کامل نیست. گاهی ارز افزایش پیدا میکند، اما عرضه مناسب اجازه جهش قیمت را نمیدهد. در شرایط دیگر، افزایش محدود دلار همراه با کمبود عرضه، تغییر بزرگتری در قیمتها ایجاد میکند.
جمعبندی
افزایش نرخ دلار معمولاً فشار صعودی بر بازار فولاد وارد میکند، اما قیمت همه مقاطع همزمان و به یک نسبت تغییر نمیکند. قیمت شمش، عرضه بورس کالا، موجودی بازار، میزان تقاضا، محدودیت انرژی، مشخصات فنی و هزینه حمل تعیین میکنند هر محصول چه زمانی و با چه شدتی به افزایش ارز واکنش نشان دهد. بنابراین، تصمیم خرید میلگرد، نبشی یا ناودانی نباید فقط بر اساس جهت حرکت دلار گرفته شود. بررسی همزمان دادههای بازار و مقایسه محصولات هموزن و هماستاندارد، تصویر دقیقتری از هزینه واقعی خرید ارائه میدهد. افزایش دلار یک هشدار مهم برای خریدار است، اما بهتنهایی پاسخ نهایی بازار را مشخص نمیکند.
منبع:تحلیل بازار
