منتشر شده در ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۳:۱۱
عکاس
علیرضا پاداش
در بازاری که بسیاری از خودروها افت ارزش شدیدی دارند، هوندا سیویک با حفظ ارزش بالا، عملکردی فراتر از اعتبار برند ژاپنی نشان می دهد.
سیویک؛ فراتر از یک خودروی اقتصادی
هوندا سیویک(Honda civic) از آن خودروهایی است که طی بیش از پنج دهه توانسته بدون از دست دادن هویت اصلی خود با نیازهای هر دوره تغییر کند. نخستین نسل سیویک در سال ۱۹۷۲ با فلسفهای کاملا اقتصادی وارد بازار شد. خودرویی کوچک، کم مصرف و مناسب استفاده شهری که در دوران بحران سوخت توانست جایگاه ویژهای پیدا کند. اما هوندا خیلی زود متوجه شد که آینده سیویک تنها در اقتصادی بودن خلاصه نمیشود. نسلهای بعدی بزرگتر، ایمنتر، مجهزتر و البته جذابتر شدند و در کنار نسخههای عادی، مدلهایی با شخصیت اسپرت نیز شکل گرفتند. همین تغییر تدریجی باعث شد سیویک در نهایت به خودرویی تبدیل شود که گروههای مختلفی از مشتریان آن را میخواهند. یک خانواده ممکن است به دلیل مصرف سوخت و هزینه نگهداری سراغ آن برود، یک جوان طراحی و هندلینگ خودرو را بپسندد و یک علاقه مند خودرو نیز به دنبال نسخههای Si یا Type R باشد. این گستردگی مخاطب یکی از اولین دلایل حفظ ارزش سیویک در بازار دست دوم است. خودرویی که مشتریان متنوعی دارد حتی پس از چند سال نیز به راحتی خریدار پیدا میکند.
چرا خریدار حاضر است برای یک سیویک کارکرده پول بیشتری بدهد؟
قیمت یک خودروی دست دوم صرفا براساس سال تولید و میزان کارکرد تعیین نمیشود. مهمتر از آن انتظاری است که خریدار از باقی مانده عمر خودرو دارد. اینجاست که اعتبار فنی هوندا اهمیت پیدا میکند. سیویک طی نسل های مختلف به استفاده از پیشرانههایی شهرت پیدا کرده که در صورت سرویس صحیح میتوانند مسافتهای بسیار زیادی را طی کنند. این ویژگی در بازار دست دوم یک مزیت اقتصادی مستقیم ایجاد میکند. خریدار یک سیویک پنج یا هفت ساله لزوما احساس نمیکند بخش عمده عمر مفید خودرو به پایان رسیده است.
بررسیهای iSeeCars نیز تصویر جالبی ارائه میکنند. بر اساس دادههای این موسسه طول عمر مورد انتظار هوندا سیویک حدود ۱۶۵ هزار مایل، معادل نزدیک به ۲۶۵ هزار کیلومتر برآورد شده و حدود ۲۹ درصد از نمونهها شانس رسیدن به بیش از ۲۰۰ هزار مایل را دارند. البته این اعداد به معنای تضمین دوام هر سیویک نیستند؛ نگهداری، کیفیت سرویسها، نوع رانندگی و شرایط استفاده همچنان تعیین کنندهاند. اما همین تصور عمومی از دوام بالا باعث شده کارکرد زیاد در سیویک به اندازه بسیاری از خودروهای دیگر باعث سقوط قیمت نشود. در واقع خریدار بازار دست دوم فقط خودرو نمیخرد، او اعتماد به باقی مانده عمر خودرو را هم خریداری میکند.
استهلاک پایین؛ برگ برندهای که بعد از چند سال خودش را نشان میدهد
یکی از اشتباهات رایج هنگام بررسی ارزش خودرو این است که فقط به قیمت خرید و فروش توجه کنیم. هزینهای که مالک در فاصله این دو نقطه پرداخت میکند نیز بخشی از اقتصاد خودرو است. هوندا سیویک معمولا در این بخش عملکرد قابل قبولی دارد. مصرف سوخت مناسب، گستردگی قطعات در بازارهای بزرگ، شناخت بالای تعمیرکاران از محصول و سابقه طولانی حضور آن در کشورهای مختلف باعث شده هزینه مالکیت آن برای بسیاری از مشتریان قابل پیش بینی باشد. این موضوع یک اثر زنجیرهای ایجاد میکند. وقتی تعمیر و نگهداری خودرو منطقی باشد مردم بیشتری حاضر به خرید نمونه کارکرده آن میشوند. وقتی تقاضای دست دوم بالا باشد، مالک فعلی نیز مجبور نیست خودرو را با تخفیف سنگین بفروشد. به همین دلیل ارزش فروش مجدد سیویک را باید حاصل مجموعهای از عوامل دانست، نه صرفا ژاپنی بودن آن.
بازار دست دوم به یک چیز بیشتر از هر چیزی اهمیت میدهد: نقدشوندگی
فرض کنیم دو خودرو پس از پنج سال تقریبا قیمت یکسانی داشته باشند اما یکی از آنها در عرض چند روز مشتری پیدا کند و دیگری ماهها در سایتهای فروش باقی بماند. از نگاه اقتصادی این دو خودرو ارزش یکسانی ندارند. سیویک دقیقا در همین نقطه مزیت مهمی دارد. این خودرو در بسیاری از بازارهای جهان فروش گستردهای داشته و میلیونها نمونه از نسلهای مختلف آن در جادهها حضور دارند. در نتیجه بازار خرید و فروش آن بسیار شناخته شده است. خریدار میداند چه نسخههایی وجود دارند، چه ایراداتی باید بررسی شوند، هزینههای نگهداری چقدر است و یک نمونه سالم تقریبا چه ارزشی دارد. این شفافیت بازار باعث کاهش ریسک خرید میشود. از سوی دیگر مالک سیویک نیز میداند که هنگام فروش تنها به دنبال یک خریدار خاص نیست و طیف بزرگی از مشتریان میتوانند به خودروی او علاقه مند باشند. این همان چیزی است که نقدشوندگی را بالا میبرد و نقدشوندگی بالا، یکی از پایههای اصلی حفظ ارزش خودرو است.
سیویک چگونه توانسته هم اقتصادی باشد و هم جذاب؟
اگر سیویک تنها یک خودروی کم مصرف و بیدردسر بود احتمالا به سرنوشت بسیاری از خودروهای اقتصادی دچار میشد. یعنی چند سال اول محبوب، اما پس از مدتی فراموش شده. هوندا برای جلوگیری از این اتفاق همیشه بخشی از شخصیت سیویک را به رانندگی اختصاص داده است. فرمان پذیری مناسب، شاسی قابل قبول و عرضه نسخههای قدرتمندتر باعث شده سیویک در میان علاقه مندان خودرو نیز جایگاه خود را حفظ کند. نسخههای Si و Type R حتی تصویری کاملا متفاوت از این خودرو ساختهاند. تصویری که سیویک را از یک خودروی کامپکت معمولی به محصولی تبدیل کرده که میتواند برای راننده هیجانانگیز هم باشد. این موضوع روی بازار دست دوم اثر روانی مهمی دارد. وقتی یک مدل فقط به عنوان وسیله رفت و آمد شناخته شود مشتری عمدتا قیمت را ملاک قرار میدهد. اما وقتی خودرو شخصیت و جامعهای از طرفداران داشته باشد، برخی خریداران حاضرند برای یک نمونه سالم و جذاب مبلغ بیشتری پرداخت کنند. البته نباید نسخههای عادی سیویک را با مدلهای اسپرت از نظر ارزش گذاری یکی دانست. وضعیت فنی، میزان تیونینگ، سابقه تصادف و نحوه استفاده قبلی در نسخههای اسپرت اهمیت بسیار بیشتری پیدا میکند.
طراحی سیویک؛ چرا ظاهر آن زود قدیمی نمیشود؟
یک عامل کمتر دیدهشده در حفظ ارزش خودرو، طراحی است. خودرویی که ظاهرش به یک ترند کوتاه مدت وابسته باشد ممکن است پس از چند سال قدیمی به نظر برسد. اما هوندا در بسیاری از نسلهای سیویک تلاش کرده طراحی را بین مدرنیته و ماندگاری متعادل کند. به همین دلیل یک سیویک چند ساله الزاما حس خودرویی متعلق به یک دوره گذشته را منتقل نمیکند. نسلهای جدید نیز با حرکت به سمت طراحی پختهتر نشان دادهاند که هوندا به جای استفاده افراطی از خطوط و جزئیات نمایشی روی ایجاد یک فرم ماندگارتر تمرکز کرده است. این مسئله شاید در زمان خرید خودروی صفر چندان مهم به نظر نرسد اما پنج سال بعد اهمیت آن مشخص میشود. زمانی که خریدار خودرو را کنار مدلهای جدیدتر قرار میدهد و درباره قدیمی به نظر رسیدن آن تصمیم میگیرد.
چرا نام هوندا روی قیمت سیویک اثر دارد؟
برند به تنهایی نمیتواند یک خودرو را ارزشمند نگه دارد اما میتواند اعتماد اولیه ایجاد کند. هوندا در بازارهای جهانی تصویری از یک خودروساز فنی و قابل اعتماد ساخته است. این تصویر حاصل چند دهه تولید خودروهای پرتیراژ و حضور مستمر در بازارهای مختلف است. وقتی مشتری به دنبال یک خودروی دست دوم است معمولا نمیخواهد وارد یک آزمایش بزرگ شود. او دنبال محصولی است که مشکلاتش شناخته شده باشد، تعمیرکار آن را بشناسد و تجربه مالکان قبلی دربارهاش قابل دسترس باشد. سیویک دقیقا چنین شرایطی دارد. حتی اگر یک نسل یا موتور خاص مشکلاتی داشته باشد اطلاعات مربوط به آن معمولا به راحتی پیدا میشود. این مسئله برای بازار دست دوم بسیار مهم است زیرا دانستن نقاط ضعف یک خودرو گاهی حتی از نداشتن نقطه ضعف مهمتر است.
آمار چه میگوید؟
اگر بخواهیم بحث را از سطح شهرت و تجربه مالکان فراتر ببریم دادههای بازار نیز وضعیت سیویک را تایید میکنند. طبق دادههای iSeeCars، هوندا سیویک پس از پنج سال به طور متوسط حدود ۷۷ درصد ارزش اولیه خود را حفظ میکند. این یعنی افت ارزش آن در این بازه حدود ۲۳ درصد است. رقمی که برای یک خودروی کامپکت بسیار قابل توجه محسوب میشود. همین موسسه در بررسی برند هوندا نیز سیویک را از بهترین محصولات این برند از نظر ارزش فروش مجدد معرفی کرده است. البته این اعداد را نباید به عنوان قیمت قطعی هر سیویک در بازارهای مختلف در نظر گرفت. شرایط اقتصادی، میزان عرضه، تریم، پیشرانه، وضعیت خودرو و حتی کشور محل فروش میتوانند اختلاف زیادی ایجاد کنند. اما روند کلی مشخص است: سیویک معمولا در گروه خودروهایی قرار میگیرد که افت ارزش کنترل شدهای دارند.
آیا هر سیویک کارکردهای خرید خوبی است؟
قطعا خیر. همین نکته میتواند مهم ترین درس برای خریدار بازار دست دوم باشد. شهرت یک مدل نباید باعث شود بررسی نمونه موردنظر را جدی نگیریم. یک سیویک که سرویسهای دورهای آن به موقع انجام شده، سابقه مشخصی دارد و از نظر بدنه و قوای محرکه سالم است میتواند خریدی بسیار منطقی باشد. در مقابل، نمونهای که سابقه تصادف شدید، تعمیرات غیراصولی یا نگهداری ضعیف دارد، صرفا به دلیل داشتن نشان Honda ارزشمند نمیشود.
در نسخههای توربو یا مدلهای اسپرت نیز حساسیت بیشتری لازم است. خودروهایی که توسط مالکان قبلی تحت فشار زیاد قرار گرفتهاند یا به شکل غیراصولی تیون شدهاند ممکن است هزینههای سنگینی به مالک بعدی تحمیل کنند. بنابراین حفظ ارزش سیویک به شرط سلامت نمونه است نه صرفا به شرط نام سیویک.
سیویک در برابر کرولا؛ دو مسیر متفاوت برای حفظ ارزش
مقایسه هوندا سیویک و تویوتا کرولا یکی از جذاب ترین مقایسهها در بازار خودروهای دست دوم جهان است. هر دو خودرو به دوام، مصرف مناسب و ارزش فروش مجدد خوب شهرت دارند اما رویکرد آنها کاملا یکسان نیست. کرولا معمولا انتخاب محافظهکارانهتر است. خودرویی که بیش از هر چیز روی سادگی، کاربردی بودن و آرامش مالکیت تمرکز میکند. سیویک اما کمی بیشتر روی تجربه رانندگی، طراحی و شخصیت محصول سرمایهگذاری کرده است. همین تفاوت باعث شده سیویک برای گروهی از مشتریان جذاب باشد که یک خودروی اقتصادی میخواهند اما نمیخواهند از لذت رانندگی صرف نظر کنند. بنابراین شاید دلیل اصلی حفظ ارزش سیویک این نباشد که در تمام زمینهها بهترین است؛ بلکه این است که تعادل خوبی میان اقتصاد، دوام، کاربردپذیری و جذابیت ایجاد کرده است.
جمع بندی
هیچ کدام از عواملی که گفته شد به تنهایی برای حفظ قیمت یک خودرو کافی نیستند. اما وقتی همه آنها هم زمان وجود داشته باشند نتیجه متفاوت خواهد بود. سیویک در بیش از پنج دهه بارها تغییر کرده اما هسته اصلی آن ثابت مانده است. خودرویی که برای استفاده روزمره ساخته شده اما قرار نیست بعد از چند سال به محصولی بیارزش تبدیل شود. شاید به همین دلیل است که در بازار جهانی خرید یک سیویک کارکرده برای بسیاری از مشتریان بیشتر از آنکه یک انتخاب اقتصادی از سر اجبار باشد یک انتخاب حساب شده است.
خریدار میداند بخشی از پولی که میپردازد بابت خودرویی است که قبلا کار کرده اما در مقابل، محصولی را تحویل میگیرد که هنوز بازار دارد، قطعات و دانش فنی آن فراوان است و مهمتر از همه احتمال دارد هنگام فروش بعدی نیز بخش قابل توجهی از ارزش خود را حفظ کند. این دقیقا همان چیزی است که یک خودروی واقعا موفق را از یک خودروی صرفا پرفروش جدا میکند. یعنی توانایی ماندن در بازار حتی سالها پس از پایان دوره صفر بودن.
