بازار؛ گروه صنعت: مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با خبرنگار بازار درخصوص ممنوعیت واردات لوازم خانگی به کشور گفت: با هرگونه انحصار در بازار اقتصادی کشور مخالف هستم و تفاوتی ندارد که در حوزه خودرو باشد یا لوازم خانگی. اگر یک برنامه حمایتی کوتاهمدت برای تولید داخل تعریف شود تا با وضع تعرفه، تولیدکنندگان داخلی فرصت ارتقای کیفیت و رقابتپذیری پیدا کنند، چنین رویکردی منطقی است. اما ایجاد انحصار کامل صرفا موجب میشود عدهای از این وضعیت منتفع شوند، شبکههای مافیایی شکل بگیرد و سودهای هنگفتی از محل انحصار کسب شود. این سیاست نه از نظر اقتصادی و علمی قابل دفاع است، نه درآمدی برای دولت ایجاد میکند و نه رفاه مردم را افزایش میدهد.
وی با تاکید بر این که همه بازارها باید از فضای انحصاری خارج شوند، گفت: رقابت موجب کاهش قیمت، افزایش کیفیت کالاها و در نهایت رفاه مصرفکننده میشود و باید به سمت ایجاد بازارهای رقابتی حرکت کنیم.
با ممنوعیت واردات، مصرفکنندگان عملا به استفاده از چند برند داخلی محدود شدهاند. این در حالی است که به دلیل ضعف در کنترل مرزها، حدود ۲۵ میلیارد دلار قاچاق در کشور شکل گرفته است
پوردهقان تصریح کرد: زمانی که رقابت شکل بگیرد و کالاهای خارجی امکان حضور در بازار داخلی را داشته باشند، دولت از محل تعرفهها و عوارض وارداتی درآمد کسب میکند و منابع درآمدی ناشی از واردات افزایش مییابد. اما با ممنوعیت واردات، مصرفکنندگان عملا به استفاده از چند برند داخلی محدود شدهاند. این در حالی است که به دلیل ضعف در کنترل مرزها، حدود ۲۵ میلیارد دلار قاچاق در کشور شکل گرفته است.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی توضیح داد: در نتیجه این وضعیت به جای آن که درآمدهای حاصل از واردات به خزانه دولت واریز شود، منابع مالی نصیب قاچاقچیان میشود. در چنین شرایطی نه سیاستگذار به اهداف خود میرسد، نه درآمدی نصیب دولت میشود و نه مردم از این سیاست منتفع خواهند شد. تنها خروجی این سیاست، زیان مردم و از دست رفتن درآمدهای بالقوه دولت است. ضمن این که همان کالاها از مسیر قاچاق و با قیمت بالاتر وارد بازار میشود.
هر چقدر انحصار طولانیتر باشد، گروههای رسمی و غیررسمی بیشتری از قیمتهای بالا و کیفیت پایین منتفع میشوند و در نتیجه، هرگونه تلاش برای رفع انحصار با احساس خطر و مقاومت یک دیوانسالاری گسترده مواجه خواهد شد
وی در پاسخ به برخی اظهارنظرها درباره نقش شرکتهای بزرگ در جلوگیری از آزادسازی واردات لوازم خانگی نیز گفت: هر چقدر مدت زمان انحصار طولانیتر شود، طبیعی است که شبکههای ذینفع شکل بگیرند. این شبکهها از تداوم انحصار منافع مشترکی کسب میکنند. نمونه آن را در صنعت خودرو مشاهده میکنیم که دههها انحصار، بخشهای مختلف را درگیر کرده است و هر زمان که موضوع واردات مطرح میشود، نهادهای مختلف به دلیلی با آن مخالفت میکنند. هر چقدر انحصار طولانیتر باشد، گروههای رسمی و غیررسمی بیشتری از قیمتهای بالا و کیفیت پایین منتفع میشوند و در نتیجه، هرگونه تلاش برای رفع انحصار با احساس خطر و مقاومت یک دیوانسالاری گسترده مواجه خواهد شد.
نماینده مردم اردکان در مجلس با بیان این که دولت نباید وارد چنین فضاهایی شود، اظهار کرد: حمایت از تولید داخل و استفاده از مفهوم خودکفایی، در ظاهر شعارهای جذابی هستند، اما اگر به هر قیمتی دنبال شوند، نتیجه آن کاهش رفاه مردم خواهد بود. این که با هر هزینهای تولید داخلی را حفظ کنیم و مردم ناچار باشند هزینه این سیاست را بپردازند، رویکرد درستی نیست.
پوردهقان با تاکید بر این که امیدواریم دولت از رویکردهای پوپولیستی فاصله بگیرد و زمینه شکلگیری فضای رقابتی را فراهم کند، گفت: اگر مردم صرفا به دنبال کالای خارجی بودند، نباید برنج ایرانی را انتخاب میکردند. در حالی که بسیاری از مصرفکنندگان برنج ایرانی را به دلیل کیفیت بالاتر ترجیح میدهند. این موضوع نشان میدهد که مردم بیش از هر چیز به دنبال کیفیت هستند.
وی گفت: اگر یک تولیدکننده خود را بهروز نکند، بخش خلاقیت را فعال نسازد و فناوریهای خود را ارتقا ندهد، طبیعتا با مشکل مواجه خواهد شد. ماهیت اقتصاد، رقابت است و نمیتوان از آن گریخت.
این نماینده مجلس عنوان کرد: گاهی تصور میشود که تولیدکنندگان خارجی صرفا با حمایت دولتهای خود موفق شدهاند، در حالی که چنین نیست. بخش خصوصی در بسیاری از کشورها با تکیه بر دانش روز، ارتباط مستمر با دانشگاهها و استفاده از ظرفیت نخبگان، خود را بهطور مداوم بهروزرسانی میکند و توان رقابتی خود را حفظ میکند. در هیچ جای دنیا اتکا به رانت، راهکار پایداری برای ادامه تولید نیست.
حتی اگر هدف حفظ اشتغال داخلی باشد، راهکار آن جلوگیری از واردات و ایجاد انحصار نیست. میتوان با برندهای معتبر منطقهای و بینالمللی، سرمایهگذاری مشترک و مشارکت در تولید ایجاد کرد تا در همکاری با تولیدکنندگان داخلی، محصولات باکیفیت و رقابتپذیر تولید شود
وی گفت: طبیعی است که اگر تولیدکنندگان داخلی خود را با تحولات روز هماهنگ نکنند، با چالش مواجه خواهند شد. البته ممکن است این نگرانی مطرح شود که اشتغال در معرض آسیب قرار میگیرد، اما حتی اگر هدف حفظ اشتغال داخلی باشد، راهکار آن جلوگیری از واردات و ایجاد انحصار نیست. میتوان با برندهای معتبر منطقهای و بینالمللی، سرمایهگذاری مشترک و مشارکت در تولید ایجاد کرد تا در همکاری با تولیدکنندگان داخلی، محصولات باکیفیت و رقابتپذیر تولید شود. بنابراین راهحل، پاک کردن صورت مسئله و ممنوعیت واردات نیست.
پوردهقان در پایان تاکید کرد: خسارتهای ناشی از انحصار بهمراتب بیشتر از پیامدهای یک بازار رقابتی است که شاید در کوتاهمدت برخی واحدهای ناکارآمد را از چرخه تولید خارج کند، اما در بلندمدت به افزایش کیفیت، ارتقای بهرهوری و تامین منافع مصرفکنندگان منجر خواهد شد.
منبع:تحلیل بازار
