رضا دژاگه، مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمان لوتوس با انتقاد از تجربه مسکن اجتماعی در ایران در همایش «چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» گفت: تجربه ای که در کشور ما اتفاق افتاد تجربه بسیار تلخی بود. بودجه های دولتی به انبوهی در بدترین مکان ها و با بدترین طراحی ها خرج شد و در نهایت منجر به بدترین تجربه مسکن اجتماعی در کشور شد.
وی افزود: افرادی که در این شهرک های اطراف تهران زندگی می کنند به دلیل نبود زیرساخت های اجتماعی، فرهنگی و ارتباطی مناسب عملا با خانه خود مانند یک خوابگاه رفتار می کنند. آنها باید برای زندگی، تفریح، ارتباط، کار، انجام کارهای اداری و حتی خرید به نقاط دیگر شهر بروند. در نتیجه هزینه ای که قرار بود با پرداخت اجاره کمتر کاهش یابد به دلیل صرف زمان و هزینه برای رفت و آمد چند برابر می شود.
مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمان لوتوس ریشه این وضعیت را به الگوهای فکری در حوزه مسکن برمی گرداند و اعلام کرد: به دلیل همجواری با روسیه، نگاه مسکو در زمینه های مختلف از جمله مسکن بر ما غالب شد. وقتی به مسکو رفتم متوجه شدم که در کنار دو یا سه ساختمان کلاسیک و مجلل که اکنون مورد استفاده دولت هستند، یک سری ساختمان از دوران کمونیستی وجود دارد و همچنین برج های جدیدی که توسط شرکت ها از جمله شرکت های ترکیه ساخته شده است. با این حال، بخش عمده شهر از ساختمانهای تعاونی تشکیل شده است که شباهت زیادی به مسکن اجتماعی ما دارند.
دژاگه ادامه داد: هیچ هویتی در این بناها دیده نمی شود و گویی روح، ذهن و نیازهای انسان نادیده گرفته شده است. مثل این است که انسان ها فقط قرار است به آنجا بروند و بخوابند. حتی در مسکو، آپارتمان های سه خوابه وجود داشت که هر اتاق خواب خانه یک خانواده بود.
وی با انتقاد از تقلید ایران از این الگو گفت: متاسفانه ما هم از همین الگو تقلید کردیم. بدترین مکانها را انتخاب کردیم و با سادهسازی موضوع، نتیجه آن از دست رفتن میلیاردها دلار سرمایه و میلیونها ساعت سرمایه انسانی، زمان، انرژی، روحیه و کیفیت زندگی مردم شد.
مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمان لوتوس با بیان اینکه باید به رویه اقتصاد دولتی پایان داد، گفت: اگرچه امروز برای تامین هزینه های جاری کشور با مشکلات جدی مواجه هستیم، اما باید خوشحال باشیم که شاید بتوانیم به این رویه غلط اقتصاد دولتی پایان دهیم.
وی با اشاره به فعالیت گروه لوتوس به عنوان مجری ساختمانی گفت: گاهی برای دریافت وام از ما می خواهند درجه یا رتبه پیمانکاری ارائه کنیم در حالی که من ۲۵ تا ۳۰ سال پیش پیمانکار بودم و در آن زمان رتبه پیمانکاری داشتم اما امروز پیمانکار با ما کار می کند و ما توسعه دهنده هستیم.
دژاگه با انتقاد از ساختار اداری کشور افزود: متاسفانه هنوز سیستم های مالی و اداری ما تعریفی از بخش خصوصی و مفهوم «توسعه گر» ندارند. در نگاه شبه کمونیستی موجود، کارفرما فقط دولت است. خوشبختانه یا شاید متأسفانه دولت دیگر منابع مالی کافی برای پرداخت حقوق پیمانکاران و تکرار بلایایی مانند مشان مهر را ندارد.
وی خاطرنشان کرد: در همان مدت مسکن مهر بیش از ۱۰ گروه از من خواستند تا قرارداد اجرای پروژه را امضا کنم که من نپذیرفتم؛ در حالی که در این مدت ۱۰ گروه از من خواستند تا قرارداد اجرای پروژه را امضا کنم. چون به آن مدل اعتقادی نداشتم. همیشه می گفتم هزینه طراحی نسبت به کل پروژه ناچیز است اما با این طرح های فاجعه بار چنین پروژه هایی اجرا شد.
مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمان لوتوس با اشاره به نقش بخش خصوصی در صنعت ساخت و ساز گفت: امروزه صندوق های بخش خصوصی وارد صنعت ساختمان شده و این امر کیفیت ساخت و ساز را به میزان قابل توجهی افزایش داده است. اما به دلیل جنگ و تحریم ها، اقتصاد ضعیف کشور دیگر توان تامین مالی پروژه های بزرگ ساختمانی و صنعتی را ندارد.
وی ادامه داد: امروزه بیشتر پروژه های بزرگ اجرا می شود و به پروژه های کوچک کمتر توجه می شود. این از یک جهت یک نکته مثبت است، زیرا ساخت و ساز سنتی به تدریج از بین می رود و توسعه دهندگان جای آن را می گیرند، اما توسعه دهندگان به منابع مالی، دانش، فناوری، منابع انسانی و بسترهای مناسب نیاز دارند. ایرانیان خارج از کشور نیز دانش و تجربیات خود را منتقل می کنند و مجموعه ما در زمینه طراحی نیز افتخاراتی داشته است اما واقعیت این است که منابع محدود است و اقتصاد رو به افول کشور نمی تواند این نیازها را تامین کند.
دژاگه تاکید کرد: مانند سایر نقاط کشور مهمترین چالش صنعت ساختمان بحث منابع مالی است. ما باید بتوانیم تبادلات اقتصادی گسترده تری داشته باشیم و امکان مشارکت در اقتصاد جهانی را پیدا کنیم. موضوعی که امروزه یکی از مهم ترین معضلات اقتصاد ایران به حساب می آید.
دژاگه با بیان اینکه بررسی های خود را با اعداد و ارقام انجام داده اما فرصتی برای ارائه در این نشست وجود ندارد، گفت: اگر صنعت ساختمان می خواهد به جایگاهی برسد که ایران بتواند سبک زندگی معاصر خاورمیانه را متناسب با پیشینه تاریخی خود معرف کند، باید امنیت سرمایه گذاری در حوزه پروژه های عمرانی تامین شود. جغرافیای خلیج فارس ظرفیت جذب سرمایه گذاری خارجی و همچنین سرمایه ایرانیان خارج از کشور را دارد. بنابراین باید امیدوار بود که کشور به سمت صلح حرکت کند.
وی افزود: هر چه فکر کردم نتوانستم راه دیگری برای بیان این موضوع پیدا کنم. تا زمانی که نگاه دولت به بخش خصوصی اصلاح نشود و فضای امن روانی و واقعی برای سرمایه گذاری ایجاد نشود، نه سرمایه ایرانیان خارج از کشور جذب می شود و نه توسعه اتفاق می افتد.
مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمان لوتوس با اشاره به حرکت این مجموعه به سمت صنعتی شدن تصریح کرد: یکی از مهم ترین تحولاتی که امروز در دنیا به ویژه خاورمیانه رخ داده است این است که جنگ و ناامنی بر مفهوم «خانه دوم» تاکید زیادی داشته است. در این جنگ بسیاری از افرادی که در تهران زندگی می کردند به این نتیجه رسیدند که بهتر است در خارج از تهران ملک، آپارتمان یا ویلا داشته باشید. عده ای که امکانات بیشتری داشتند به فکر داشتن ملک در خارج از کشور افتادند.
دژاگه ادامه داد: اساسا سبک زندگی جدید مفهوم «خانه دوم» را به یک موضوع مهم جهانی تبدیل کرده است و باید در این زمینه بیشتر تلاش کنیم.
وی با اشاره به تغییر سبک زندگی گفت: معضل ترافیک و تغییر سبک زندگی باعث شده تا حد زیادی مرز حریم خصوصی و حریم عمومی از بین برود. حساسیتی که در گذشته نسبت به حریم خصوصی وجود داشت با گسترش رسانه های جدید و تغییر سبک زندگی تغییر کرده است. افراد دیگر تمایل کمتری به پنهان کردن و نمایش آشکار تفاوت ها، مخالفت ها و تمایزات خود دارند. جهان و ارزش های آن تغییر کرده است. خواه این تغییر را دوست داشته باشیم یا نه. من هم در این زمینه قضاوت ارزشی نمی کنم و صرفا شرایط موجود را توصیف می کنم.
مدیرعامل گروه سرمایه گذاری و ساختمانی لوتوس تاکید کرد: در چنین شرایطی اقتصاد کشور و نسل جدید پروژه های عمرانی باید به سمتی برود که خانه تنها یک خوابگاه نباشد، بلکه مکانی برای سکونت، کار، استراحت، لذت، دریافت خدمات و ارائه خدمات باشد. این کارکردها هر روز به یکدیگر نزدیک می شوند و اگر همه آنها در قالب پروژه تعریف شوند، به دلیل کاهش فاصله حریم خصوصی و عمومی سطح جدیدی از کیفیت زندگی شکل می گیرد.





