محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان در پنل «الزامات خروج از رکود، سرمایه گذاری خارجی و دستیابی به رشد پایدار» در همایش «چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵» تاکید کرد که دستیابی به رشد اقتصادی پایدار بدون دسترسی به سرمایه، فناوری و بازارهای بین المللی امکان پذیر نیست و تجربه کشورهای مختلف نشان می دهد که توسعه اقتصادی با اقتصاد جهانی از طریق متقابل می گذرد.
وی با اشاره به اینکه قبل از تحولات اخیر یک سری پیشنهادات اصلاحی در حوزه دولت، شرکت ها، تجارت خارجی و تسهیل مبادلات اقتصادی تدوین شده بود، گفت: در شرایط کنونی مهم ترین اولویت بررسی پیامدهای اقتصادی جنگ و یافتن راهکارهایی برای کاهش اثرات آن بر اقتصاد کشور است.
بخیش با مروری بر تجربه کشورهای مختلف، ژاپن را نمونه ای از بازسازی موفق پس از جنگ دانست و اظهار داشت که پس از جنگ جهانی دوم، این کشور به جای تداوم تقابل، مسیر همکاری اقتصادی با آمریکا را در پیش گرفت و این رویکرد زمینه ساز جهش اقتصادی آن شد.
وی همچنین به تجربه ویتنام اشاره کرد و گفت: پس از سال ها جنگ، از اواسط دهه ۱۹۸۰، با اصلاحات اقتصادی و باز شدن درهای اقتصاد این کشور، این کشور به یکی از بزرگترین صادرکنندگان جهان تبدیل شد. به گونه ای که اکنون سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار به آمریکا صادر می کند در حالی که کل صادرات ایران به ۵۰ میلیارد دلار هم نمی رسد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به نیازهای سرمایه ای اقتصاد ایران تصریح کرد: برای توسعه صنعت نفت و گاز، بازسازی زیرساخت های آسیب دیده و ایجاد ظرفیت های جدید تولید و صادرات به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز است. رقمی که ارائه آن بدون رفع محدودیت های اقتصادی، دسترسی به بازارهای جهانی و جذب سرمایه خارجی بسیار دشوار خواهد بود.
بهکیش هشدار داد: اقتصاد ایران در شرایط فعلی حتی توانایی جبران کاهش ارزش سرمایه های موجود را ندارد و ادامه این روند می تواند منجر به کاهش بیشتر سرمایه گذاری، کاهش تولید و گسترش فقر شود.
وی با اشاره به تجربه چین گفت: این کشور زمانی مسیر توسعه خود را آغاز کرد که درآمد سرانه آن در سال ۱۳۵۸ حدود نصف درآمد سرانه ایران بود، اما با اتخاذ سیاست تعامل با اقتصاد جهانی و جذب سرمایه و فناوری توانست به یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان تبدیل شود.
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: سیاست گذاران باید هزینه و فایده ادامه تقابل با دنیا را از منظر منافع اقتصادی کشور ارزیابی کنند و با تبدیل تقابل به تعامل، زمینه جذب سرمایه، انتقال فناوری و توسعه صادرات را فراهم کنند.
بهکیش همچنین نقش دولت و بخش خصوصی را در عبور از شرایط موجود مهم دانست و گفت: دولت باید با بهبود فضای کسب و کار، تسهیل تجارت و گسترش بازارها زمینه فعالیت بخش خصوصی را فراهم کند و بنگاه های اقتصادی نیز با افزایش بهره وری و اصلاح ساختار، خود را با شرایط جدید وفق دهند.
وی در پایان با بیان اینکه راهکارهایی برای برون رفت از شرایط موجود وجود دارد، اظهار داشت: همکاری دولت، بخش خصوصی و مردم می تواند زمینه ساز بازسازی اقتصاد و دستیابی به رشد پایدار باشد.
