در دومین روز از همایش چشم انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵، علی رضاپور، تحلیلگر بازارهای جهانی با اشاره به چشم انداز بازارهای مالی، طلا را در شرایط فعلی گزینه مناسب تری نسبت به دلار برای سرمایه گذاری دانست و گفت: اگر قرار باشد بخشی از سبد سرمایه گذاری به دارایی های مطمئن تخصیص یابد، طلا انتخاب بهتری است. زیرا سرمایه گذار علاوه بر تحولات بازار داخلی، از افزایش احتمالی قیمت جهانی طلا نیز سود خواهد برد.
وی با اشاره به تجربه برگزاری نشست مشاوره سرمایه گذاری در اواسط دی ماه گفت: در آن زمان برخی از تحلیلگران معتقد بودند که با احتمال پایان جنگ روسیه و اوکراین و کاهش تنش های ژئوپلیتیکی، قیمت طلا به دلیل تاثیر افت قیمت نفت، افزایش عرضه کالا و کاهش تورم کاهش خواهد یافت. اما نه تنها جنگ در اوکراین تمام نشد، بلکه جنگ در ایران نیز رخ داد و تنگه هرمز بسته شد. این در حالی است که قیمت طلا نسبت به ابتدای سال ۲۰۲۶ کاهش یافته است که به حدود ۴۴۰۰ دلار رسیده است.
رضاپور با بیان اینکه برای تحلیل آینده بازار طلا باید روندهای تاریخی این فلز گرانبها بررسی شود، گفت: طلا در دوره های مختلف جهش های چشمگیری را تجربه کرده است. یکی از این دوره ها همزمان با رشد کم سابقه قیمت نقره در سال ۱۹۸۰ و فعالیت برادران هانت در بازار این فلز رخ داد. در آن زمان این دو سرمایه گذار بخش قابل توجهی از بازار نقره را در اختیار داشتند، اما در نهایت به دلیل تغییر مقررات مجبور به خروج از موقعیت معاملاتی خود شدند.
وی افزود: طلا نیز در همین مدت رشد چشمگیری را تجربه کرد. نقره که در سال ۱۹۸۰ به مرز ۵۰ دلار رسیده بود، اکنون پس از چندین دهه دوباره به محدوده ۵۷ دلار رسیده است.
این تحلیلگر بازارهای جهانی با اشاره به روند تاریخی قیمت طلا گفت: موج دیگری از افزایش قیمت از سال ۲۰۰۲ آغاز شد، اگرچه بحران مالی سال ۲۰۰۸ باعث کاهش موقت قیمت شد، اما طلا از آن زمان به پایین ترین سطح خود یعنی ۱۹۲۷ دلار رسید. با این حال، رشد اخیر طلا از نظر درصد بازدهی به اندازه جهش های تاریخی گذشته نبوده است.
رضاپور با رد این دیدگاه که عرضه عامل اصلی رشد قیمت طلا است، تصریح کرد: میزان عرضه جهانی طلا از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ تقریبا ثابت بوده و تنها در دو سال اخیر اندکی افزایش یافته است. بنابراین منبع اصلی تغییرات قیمت را باید در سمت تقاضا جستجو کرد نه در سمت عرضه.
وی با اشاره به مولفه های تقاضای جهانی طلا تصریح کرد: داده های شورای جهانی طلا نشان می دهد که در سال ۲۰۲۵ همزمان با افزایش قیمت ها، تقاضا برای طلا و جواهر به شدت کاهش یافته است. زیرا رشد قیمت قدرت خرید مصرف کنندگان را محدود می کند. برعکس، در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ که قیمت طلا در سطوح پایینتری قرار داشت، تقاضا برای جواهرات به اوج خود رسیده بود.
به گفته رضاپور، مهمترین تحول بازار طلا در سال ۲۰۲۵، جهش تقاضای سرمایه گذاری بود. به گونه ای که حجم این تقاضا از حدود ۱۰۰۰ تن به ۱۲۰۰ تن در سال های گذشته به حدود ۲۲۰۰ تن رسیده است.
وی درباره نقش بانک های مرکزی نیز گفت: پس از مسدود شدن حدود ۳۰۰ میلیارد دلار از دارایی های روسیه در پی جنگ اوکراین، بانک های مرکزی به ویژه چین تمایل بیشتری به جایگزینی طلا به جای دلار آمریکا و اوراق خزانه پیدا کردند. اگرچه این موضوع در رشد قیمت طلا موثر بوده است، اما در سال ۲۰۲۵ خرید بانک های مرکزی از بیش از هزار تن به حدود ۸۵۰ تن کاهش یافته است.
این تحلیلگر بازارهای جهانی تاکید کرد: عامل اصلی رشد قیمت طلا رفتار سرمایه گذاران است. هر زمان که تقاضا برای خرید طلای فیزیکی، سکه یا ابزارهای مالی مبتنی بر طلا افزایش یافته است، قیمت این فلز نیز افزایش یافته است. سال گذشته با وجود کاهش خرید بانک های مرکزی، افزایش بی سابقه تقاضای سرمایه گذاری مهم ترین محرک بازار طلا بود.
رضاپور با اشاره به چشم انداز آتی بازار طلا گفت: ادامه روند صعودی این فلز نیازمند محرک های قوی تری است. به گفته وی، بانک های مرکزی جهان به ویژه فدرال رزرو آمریکا همچنان بر مهار تورم تاکید دارند و این موضوع بر روند بازار طلا تاثیر می گذارد.
وی سرمایه گذاری هنگفت در هوش مصنوعی را یکی از عوامل جدید تورم دانست و افزود: افزایش شدید تقاضا برای تراشه ها، حافظه ها و تجهیزات مرکز داده باعث جهش قیمت این محصولات شده و این موضوع به عامل جدیدی برای فشارهای تورمی تبدیل شده است. به همین دلیل، حتی با وجود کاهش قیمت نفت، فدرال رزرو همچنان سیاست های پولی انقباضی را در دستور کار خود دارد.
رضاپور در پایان تاکید کرد: نمی توان تنها بر اساس خرید چین یا شاخص دلار، بازار طلا را تحلیل کرد. متغیرهایی مانند تورم، رشد اقتصادی و بهویژه تصمیمهای سیاستگذاران پولی از مهمترین عوامل تعیینکننده روند قیمت طلا هستند و در شرایط فعلی همچنان سیاستهای ضدتورمی فدرال رزرو یکی از اصلیترین متغیرهای تاثیرگذار بر این بازار محسوب میشود.
