بازار؛ گروه آب و انرژی: پتروشیمی زاگرس با ظرفیت اسمی ۳.۳ میلیون تن، بزرگترین مجتمع متمرکز تولید متانول جهان به شمار میرود. در بازار جهانی، ظرفیت اسمی تولید متانول در سال ۲۰۲۶ به ۲۲۳ میلیون تن رسیده که از این میزان حدود ۱۲۶ میلیون تن تولید واقعی و ۳۷ میلیون تن تجارت جهانی ثبت شده است. پیشبینیها نیز از رشد ۱۰ درصدی ظرفیت، ۱۶ درصدی تولید و ۲۷ درصدی تجارت جهانی طی ۱۰ سال آینده حکایت دارد. چین با سهم ۶۳.۹ درصدی از تولید جهانی و واردات ۱۴.۴ میلیون تنی، همچنان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده متانول جهان است.
جایگاه ایران و پتروشیمی زاگرس
ایران با تولید ۶۱ درصد متانول خاورمیانه، بزرگترین تولیدکننده منطقه محسوب میشود و پتروشیمی زاگرس نیز ۱۳ درصد از تولید متانول خاورمیانه را در اختیار دارد. ظرفیت اسمی تولید متانول کشور به ۱۹.۴ میلیون تن رسیده، اما به دلیل محدودیت تأمین گاز و سایر موانع، تولید واقعی حدود ۱۱ میلیون تن بوده و بیش از ۸ میلیون تن ظرفیت بلااستفاده باقی مانده است.
وضعیت تولید و محدودیتها
زاگرس در سال ۱۴۰۴ حدود ۲.۲ میلیون تن متانول تولید کرد، در حالی که در صورت نبود محدودیتها امکان دستیابی به ظرفیت اسمی ۳.۳ میلیون تنی وجود داشت. کاهش تولید ناشی از ۷۴۸ هزار تن قطعی گاز، ۲۴۰ هزار تن کمبود اکسیژن و ۳۰۹ هزار تن شرایط اضطراری و جنگ بوده است. همچنین تعداد روزهای قطع گاز از ۱۰۹ روز در سال ۱۴۰۳ به ۷۵ روز در سال ۱۴۰۴ کاهش یافت و شرکت با اجرای طرحهای مدیریت مصرف، در فصل سرد سال ۱۵۰ هزار تن متانول تولید و حدود ۴۰ میلیون دلار درآمد اضافی کسب کرد.
بهینهسازی مصرف گاز و چالش نرخ خوراک
طی سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴، مصرف گاز شرکت ۲۳۰ میلیون مترمکعب کاهش یافت و مصرف گاز برای تولید هر تن متانول از ۹۲۴ به ۸۵۱ مترمکعب رسید که حدود ۱.۶ همت صرفهجویی مالی به همراه داشت. با این حال، افزایش ۶۳ درصدی نرخ گاز خوراک در سال ۱۴۰۴ موجب شد هزینه گاز شرکت از ۱۰ همت به ۲۰ همت افزایش یابد؛ موضوعی که به عنوان مهمترین چالش صنعت متانول، فشار قابل توجهی بر بهای تمامشده وارد کرده است.
ساختار هزینهها و پروژههای کاهش بهای تمامشده
در سال ۱۴۰۴، ۶۰ درصد بهای تمامشده تولید مربوط به گاز خوراک، ۱۸ درصد اکسیژن، ۴ درصد سایر سرویسهای جانبی، ۳ درصد گاز سوخت، ۱ درصد دستمزد مستقیم و ۱۴ درصد سایر هزینهها بوده است. در مجموع، ۸۶ درصد هزینه تولید متانول به گاز و سرویسهای جانبی اختصاص دارد. به همین منظور، شرکت پروژههای احداث نیروگاه اختصاصی و واحدهای تولید اکسیژن (ASU) را برای کاهش وابستگی به خدمات جانبی و بهبود حاشیه سود در دست اجرا دارد.
عملکرد فروش و درآمد:
پتروشیمی زاگرس در سال ۱۴۰۴ با ۳۰ درصد رشد، فروش خود را به حدود ۲.۲ میلیون تن رساند. درآمد عملیاتی شرکت نیز از ۲۳ همت در سال ۱۴۰۳ به ۴۵ همت در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت که بیانگر رشد ۸۹ درصدی درآمد نسبت به سال قبل است.
منبع:تحلیل بازار
