اولین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی پس از حدود سه ماه و نیم تاخیر در سال ۱۴۰۵ برگزار شد. اما آنچه بیش از زمان برگزاری این حراج توجه فعالان بازار را به خود جلب کرد، نرخ های بازدهی بود که برای اوراق دولتی کشف شد. بر اساس نتایج منتشر شده از سوی بانک مرکزی، سرمایه گذاران برای خرید اوراق دولتی با سررسیدهای مختلف خواستار بازدهی بین ۳۸ تا ۴۰ درصد شده اند. سطحی که فاصله قابل توجهی با نرخ سود رسمی سپرده های بانکی دارد.
در این مرحله دولت در مجموع ۷۰ هزار میلیارد تومان اوراق را در سه نماد آراد ۲۸۱، آراد ۲۸۲ و آراد ۲۸۳ عرضه کرد که بررسی نتایج نشان میدهد بازار استقبال بیشتری از اوراق کوتاهمدت دارد و با طولانیتر شدن سررسید اوراق، نرخ فروش کاهش مییابد. به طوری که حدود ۹۰ درصد اوراق آراد ۲۸۱ فروخته شده اما این نسبت برای آراد ۲۸۳ به حدود ۵۸ درصد کاهش یافته است.
این الگو پیام مهمی در مورد انتظارات سرمایه گذاران دارد. در شرایطی که اقتصاد ایران همچنان با ابهامات گسترده، تورم بالا و نوسانات متغیرهای کلان مواجه است، فعالان بازار برای تامین منابع خود در افق های زمانی طولانی تری خواهان بازدهی بالاتری هستند. به همین دلیل نرخ بازدهی تا سررسید اوراق از حدود ۳۸.۴ درصد در آراد ۲۸۱ به نزدیک به ۴۰ درصد در آراد ۲۸۳ افزایش یافته است. پدیده ای که در ادبیات مالی به «شیب صعودی منحنی بازده» معروف است.
نکته مهم دیگر شکاف بین نرخ سود اسمی و نرخ بازده واقعی تقاضای بازار است. اگرچه این اوراق با نرخ سود اسمی ۲۳ درصد منتشر شد، قیمت گذاری بازار نشان می دهد که سرمایه گذاران بازدهی بسیار بالاتری را برای خرید این اوراق ضروری می دانند. در واقع بازار بدهی تصویری متفاوت از نرخ های رسمی ارائه می دهد و انتظارات خود را بر اساس شرایط واقعی اقتصاد، تورم و ریسک های موجود شکل می دهد.
از این منظر اولین حراج اوراق قرضه دولتی در سال ۱۴۰۵ صرفاً یک ابزار تأمین مالی برای دولت نبود. بلکه نوعی رفراندوم بازار درباره آینده اقتصاد محسوب می شود. پیام دریافتی از این حراج این است که سرمایه گذاران همچنان انتظار تداوم تورم و نرخ سود بالا در سال های آتی را دارند و برای پذیرش ریسک نگهداری اوراق دولتی تقاضای بازدهی نزدیک به ۴۰ درصدی دارند.
