با کاهش نگرانی ها در مورد اختلالات در عرضه از خاورمیانه، بخش بزرگی از “حق بیمه خطر جنگ” از بازارهای کشاورزی و کود خارج شده است. قیمت اوره در کمتر از دو ماه بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته و در عین حال قیمت غلات و محصولات کشاورزی نیز کاهش یافته است. این می تواند فشار تورمی بر مواد غذایی را کاهش دهد، اگرچه تحلیلگران هنوز در مورد خطرات ژئوپلیتیکی و انرژی هشدار می دهند.
به گزارش اکو ایران، یکی از مهم ترین پیامدهای اقتصادی جنگ ایران و تنش های ایجاد شده در تنگه هرمز، جهش قیمت کودهای شیمیایی و محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی بود. تا جایی که کشاورزان استرالیایی با مشکلات جدی مواجه شدند و چین صادرات اسید سولفوریک را محدود کرد. اما اکنون پس از گذشت چند هفته بیشتر این افزایش قیمت از بین رفته و بازارها در حال بازگشت به شرایط قبل از بحران هستند.
بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت اوره که یکی از مهم ترین و پرمصرف ترین کودهای نیتروژنی در جهان محسوب می شود، از اواسط آوریل تاکنون بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است. این کاهش قیمت عملا تمام رشد ناشی از نگرانی های جنگ را خنثی کرده و منجر به کاهش قیمت بسیاری از محصولات کشاورزی از جمله گندم و ذرت شده است.
در هفته های ابتدایی جنگ، محدودیت های اعمال شده در تنگه هرمز حدود یک سوم تجارت اوره جهان را تحت تاثیر قرار داد. این امر باعث شد که قیمت این نهاده کلیدی کشاورزی به سرعت افزایش یابد و نگرانی در مورد رشد هزینه های تولید مواد غذایی در جهان ایجاد شود.
بازگشت عرضه و عقب نشینی قیمت ها
اما اکنون شرایط تغییر کرده است. یکی از عوامل اصلی کاهش قیمت، بازگشت تدریجی عرضه به بازار جهانی است. چین از یک سو صادرات کودهای شیمیایی خود را افزایش داده و از سوی دیگر بخشی از محموله هایی که در تنگه هرمز متوقف شده بود دوباره وارد زنجیره تجارت جهانی شده است.
همچنین برخی از تولیدکنندگان آسیایی که در روزهای ابتدایی بحران تولید خود را کاهش داده بودند، فعالیت خود را از سر گرفتند. این موضوع نگرانی در مورد کمبود عرضه را تا حد زیادی کاهش داده است.
کاهش تقاضا؛ عامل دوم کاهش قیمت است
عامل مهم دیگر، سمت تقاضا است. بازار اوره ماهیت فصلی دارد و با پایان فصل رشد در بیشتر نیمکره شمالی، تقاضا برای کود کاهش یافته است. این در حالی است که برزیل به عنوان یکی از بزرگترین مصرف کنندگان کود در جهان، بخشی از خرید خود را به تعویق انداخته و کمتر از سال گذشته وارد کرده است.
کاهش قیمت غلات نیز به کاهش تقاضا برای نهاده های کشاورزی کمک کرده است. هنگامی که قیمت محصولات کشاورزی کاهش می یابد، کشاورزان معمولا در خرید کود و سایر نهاده ها محتاط تر می شوند. موضوعی که فشار نزولی بیشتری بر بازار کود وارد می کند.
شرایط مشابهی را می توان در بازار محصولات کشاورزی مشاهده کرد. بهبود وضعیت کشت در ایالات متحده و چشم انداز مطلوب تولید غلات، عرضه جهانی را افزایش داده است. ذخایر جهانی محصولات کشاورزی هنوز در سطوح نسبتاً خوبی قرار دارد که نگرانیها در مورد کمبود عرضه را کاهش داده است.
آیا روند نزولی ادامه خواهد داشت؟
با وجود این، تحلیلگران معتقدند که نمی توان پایان ریسک را اعلام کرد. قیمت انرژی همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و بازار کودهای شیمیایی به شدت به تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه وابسته است. هر گونه تشدید مجدد تنش ها یا اختلال در مسیرهای حمل و نقل می تواند روند نزولی فعلی را متوقف کند.
کارشناسان همچنین معتقدند برزیل در ماه های آینده نقش تعیین کننده ای در بازار خواهد داشت. با نزدیک شدن به فصل خرید کود برای محصولات جدید، افزایش تقاضا در کشور می تواند بار دیگر از قیمت ها حمایت کند. برخی از تحلیلگران انتظار دارند که قیمت اوره از نیمه دوم سال به تدریج تقویت شود، هرچند بسیاری معتقدند سقف قیمتی این محصول برای سال ۲۰۲۶ ثبت شده است.
