بانک مرکزی به دنبال جذب دلارهای راکد است. صندوق های با درآمد ثابت ارزی چه ویژگی هایی دارند؟

به گزارش اکوایران، بانک مرکزی در جدیدترین اقدام خود برای توسعه بازار بدهی ارزی دستورالعمل اجرایی صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت ارزی را ابلاغ کرد. ابزاری که قرار است منابع ارزی اشخاص حقیقی و حقوقی را جذب و به سمت تامین مالی پروژه های مولد و ارزآور سوق دهد.

بر اساس دستورالعمل مصوب ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ هیات عامل بانک مرکزی، این صندوق ها با همکاری بانک مرکزی، سازمان بورس و مرکز مبادلات ایران فعالیت خواهند کرد. در واقع سیاست گذار پولی سعی دارد از طریق این ابزار بخشی از منابع ارزی خارج از چرخه تولید را وارد بازار رسمی تامین مالی کند. اما این اقدام چقدر می تواند در جذب سرمایه های اندک موفق باشد؟

صندوق ارز چگونه کار می کند؟

بر اساس ضوابط اعلام شده، اشخاص حقیقی و حقوقی می توانند منابع خود را به صورت قبوض یا حواله ارزی در اختیار صندوق قرار دهند. منابع جمع آوری شده نیز عمدتاً برای خرید اوراق قرضه ارزی استفاده خواهد شد. اوراق قرضه ای که برای تامین مالی پروژه های تولید، زیرساخت و نرخ ارز منتشر می شود.

عملیات ارزی صندوق توسط موسسه اعتباری مدیریت خواهد شد و این موسسه وظیفه تسویه و مدیریت ورود و خروج ارز را بر عهده دارد. به این ترتیب صندوق در واقع نقش واسطه ای را ایفا می کند که منابع ارزی سرمایه گذاران را به سمت پروژه هایی که نیاز به تامین مالی دارند هدایت می کند.

مهمترین ویژگی صندوق های ارزی

شاید مهمترین نکته برای سرمایه گذاران نحوه تسویه این وجوه باشد. بانک مرکزی در دستورالعمل خود اعلام کرده است که تسویه واحدهای سرمایه گذاری فقط به صورت ارزی انجام می شود و امکان تسویه ریالی وجود ندارد.

به عبارت ساده تر، سرمایه گذاری که با دلار وارد صندوق شده است، در زمان برداشت نیز دلار دریافت می کند و سرمایه گذاری که منابع خود را به یورو وارد کرده است، یورو دریافت می کند. به این ترتیب ریسک تبدیل ارز به ریال و نوسانات ناشی از آن از فرآیند سرمایه گذاری حذف می شود. اگر این تصمیم گرفته نمی شد، مشکل تعیین نرخ پایه ارز به وجود می آمد که سرمایه گذاران را بر اساس نرخ بازار آزاد یا دولتی گیج می کرد.

مبنای وجوه چیست؟

طبق قوانین بانک مرکزی، دارایی این صندوق ها محدود به ابزارهای ارزی مصوب خواهد بود. بیشتر منابع صندوق در اوراق ارزی سرمایه گذاری می شود و این اوراق نیز باید توسط شبکه بانکی تضمین شود. همچنین صندوق ها امکان سرمایه گذاری در گواهی سپرده ارزی و سپرده ارزی نزد بانک مرکزی را خواهند داشت.

بانک مرکزی معتقد است این سازوکار می تواند ریسک سرمایه گذاری را کاهش داده و زمینه توسعه بازار بدهی ارزی را فراهم کند.

هدف سیاست گذار چیست؟

ایجاد صندوق‌های با درآمد ثابت ارزی را می‌توان تلاشی برای تجهیز منابع ارزی موجود در اقتصاد و هدایت آن به سمت بخش تولیدی دانست. در شرایطی که بخشی از دارایی های ارزی افراد خارج از چرخه رسمی تامین مالی نگهداری می شود، سیاست گذار امیدوار است از طریق این ابزار منابع جدیدی برای تامین مالی پروژه های ارزی و توسعه بازار بدهی ارزی تامین شود.

آیا اعتماد مردم به طرح جدید ارزی دولت جلب می شود؟

به دلیل دخالت های گسترده و گاه خودسرانه دولت در اقتصاد، اعتماد مردم به تصمیمات اقتصادی دولت و حتی نهادهای پولی در چند سال گذشته خدشه دار شده است. بنابراین هنوز نمی توان در مورد پذیرش این طرح قضاوت قطعی کرد.

موفقیت این طرح منوط به میزان استقبال سرمایه گذاران و اعتماد آنها به سازوکار بازپرداخت ارز خواهد بود. موضوعی که احتمالا در ماه های آینده و همزمان با آغاز فعالیت عملیاتی این صندوق ها بیشتر مشخص خواهد شد.