بازار؛ گروه کشاورزی: در حالی بازار جهانی آبزیان روند رو به رشدی دارد که طبق آمارهای منتشر شده حجم بازار جهانی آبزی پروری در سال ۲۰۲۴، ۲۱۴.۷۲ میلیارد دلار ارزشگذاری شد و پیشبینی میشود این بازار از ۲۲۳.۰۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۲۷۸.۸۴ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۲ افزایش یابد و نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۹ درصد را در دوره پیشبینی نشان دهد.
سهم ۶۰ درصدی چین از بازار جهانی آبزیان
این در شرایطی است که به گفته کارشناسان و تحلیلگران این بازار با افزایش تقاضای جهانی برای غذاهای دریایی، کاهش ذخایر ماهیهای وحشی و پیشرفت های تکنولوژیکی در تکنیک های کشاورزی، رشد مداومی را تجربه میکند. چین با تقریباً ۶۰ درصد سهم بازار، بر چشم انداز جهانی تسلط دارد، در حالی که هند و اروپا در مجموع حدود ۱۰ درصد سهم دارند. ماهیها با حدود ۶۵ درصد از بازار، بزرگترین بخش بازار را تشکیل می دهند. به این ترتیب است که بازیگران کلیدی در حال اجرای شیوه های پایدار برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد مصرفکننده هستند و در عین حال به نگرانی های زیست محیطی مرتبط با عملیات کشاورزی فشرده میپردازند.
قیمت تمام شده میگو نسبت به سال قبل ۲ برابر شده است
آبزی پروری و پرورش انواع ماهیان گرم آب و سردابی در ایران نیز رونق خاص خود را دارد و طی سال های اخیر پرورش دهندگان توانسته اند با بهره گیری از تجهیزات روز گام های موثری در جهت ارتقای این حوزه بردارند. با این وجود فعالان این بخش نیز مانند دیگر بخش های تولیدی همواره با یکسری چالش ها و مشکلات مواجه هستند به خصوص اینکه معتقدند بخش دولتی اصولا بنا بر سیاست های کلی حمایت بیشتری نسبت به بخش مرغ و دام دارد و این حمایت ها به صورت خاص در قابل نهاده های تولید و خوراک نمایان می شود و این امر موجب شده سهم آبزیان در سبد خانوراها آنگونه که شایسته است و انتظار می رود نباشد.
در این راستا گفت و گویی با علی اکبر خدایی دبیر اتحادیه تولید و تجارت آبزیان ایران انجام داده ایم و جویای شرایط حاکم بر بخش آبزی پروری در طی سال ۱۴۰۴ و دو ماهه اول سال جاری شده ایم.
علی اکبر خدایی در این خصوص به خبرنگار بازار گفت: به دلیل تصمیمی که دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی گرفت، شاهد گرانی نهاده ها بودیم که باعث گرانی خوراک دام و طیور و آبزیان شد. به این ترتیب قیمت تمام شده بالا رفته است و به ویژه در بخش، ماهیان سردابی، ماهیان گرمابی و همچنین میگو قیمت تمام شده نسبت به سال قبل بیش از ۲ برابر شده است.
خدایی افزود: این در حالی است که بقیه هزینه ها نیز افزایش یافته که بر بالا رفتن قیمت تمام شده تاثیر گذاشته و به این ترتیب در بخش آبزیان با گرانی ها مواجه هستیم.
چالش پرورش دهندگان در حوزه تامین نقدینگی
وی افزود: این افزایش دو برابری قیمت تمام شده تبعاتی به همراه داشته به نحوی که به واسطه گرانی ها خرید انجام نشده و لذا مقداری ماهی بخصوص ماهیان سردابی در استخرها باقی مانده و به تبع پرورش دهندگان در حوزه نقدینگی به مشکل خورده اند.
دبیر اتحادیه تولید و تجارت آبزیان ایران : اصولا به دلیل حمایتهایی که از صنعت مرغداری می شود قیمت ماهی همواره ۲ برابر قیمت مرغ بوده است اما الان قیمت قزل آلا و مرغ بهم نزدیک شده در نتیجه فرصتی است تا از کم شدن فاصله قیمت مرغ و ماهی استفاده کنیم و سهم مان را در سبد مصرفی خانوارها افزایش دهیم
دبیر اتحادیه تولید و تجارت آبزیان ایران تاکید کرد: با این وجود در شرایط فعلی نیز ما یک فرصت می بینیم، به این معنا که این افزایش قیمتها در کل صنعت پروتیین وجود دارد و به نوعی شکل عمومی دارد و مختص آبزیان نیست و با توجه به اینکه وابستگی بخش آبزیان به نهاده ها کمتر از دیگر بخشهای پروتینی است در نتیجه افزایش قیمت ماهی نسبت به گوشت و مرغ کمتر بوده است. به نحوی که اصولا به دلیل حمایتهایی که از صنعت مرغذاری می شود قیمت ماهی همواره ۲ برابر قیمت مرغ بوده است اما الان قیمت قزل آلا و مرغ بهم نزدیک شده در نتیجه فرصتی است تا از کم شدن فاصله قیمت مرغ و ماهی استفاده کنیم و سهم مان را در سبد مصرفی خانوارها افزایش دهیم.
وی ادامه داد: نکته قابل تامل اینکه در بخش ماهی بسته بندی شده افزایش قیمت نداشته ایم به نحوی که در مزارع و فروشگاه ها قیمت ها معادل قیمتهای بهمن ماه سال گذشته است.
رقابت نابرابر آبزیان با بخش دام و طیور ادامه دارد
خدایی گفت: ما هنواره در رقابت نابرابری با بخش دام و طیور قرار داریم اما الان این فرصت مهیا شده تا از آن بهره بگیریم. البته شنیده ها حاکی است دولت به دنبال واردات مرغ و تخم مرغ از ترکیه است و باز هم به کمک رقیب ما آمده اند که قطعا جزو سیاست های دولت برای تنظیم بازار است. اما باز هم امیدواریم با کم شدن فاصله قیمتها بتوانیم مردم را به سمت مصرف ماهی سوق بدهیم تا به این ترتیب مشکل نقدینگی پرورش دهندگان نیز رفع شود.
صادرات به امارات نزدیک به صفر شده است
وی همچنین در خصوص تغییرات بازارهای صادراتی در پی اتفاقات رخ داده گفت: با وقوع جنگ در کوتاه مدت تغییرات مشخصی در بازار صادراتی رخ داد به طوری که دو ماهه اسفند و فروردین صادرات ما به کشور امارات تقریبا نزدیک به صفر شد در حالی که پیش از این یک سوم صادرات میگوی ایران به امارات بوده است. با این وجود در این فاصله زمانی صادرات به روسیه رشد داشته است. به طوری که در ده ماهه سال قبل ماهانه هزار تن صادرات به روسیه داشتین اما در اسفند ماه و فروردین میزان صادرات ما به این کشور ماهانه به ۲هزار تن افزایش یافت.
چند کشور همسایه جایگزین بازار امارات شد
خدایی گفت: خوشبختانه چند بازار کشور همسایه و حتی یک کشور عربی را جایگزین بازار امارات کردیم به علاوه اینکه ترکیه نیز جزو کشورهایی است که بحث ریجستری واحدها آنجام شد و حجم خوبی به این کشور می رود. بنابراین مقدار صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل مقداری کاهش داشته است اما می توانیم جبران کنیم.
وی تاکید کرد: یکی از مهمترین صادرات ما صادرات ماهیان حرام گوشت، یال اسبی و ماهی مرکب بود که از طریق خلیج فارس و دریای عمان انجام می شد و همانطور که می دانید این مسیر الان بسته شده اما صادر کنندگان به سرعت با کمک خریداران شان مسیر را تغییر دادند. به نجوی که الان از مسیر زمینی یعنی از پاکستان، قزاقستان و ترکمنستان به سمت چین می رود و به تبع هزینه حمل و نقل دو برابر شده است اما بخشی از این هزینه را خریداران چینی تقبل کردند. به این ترتیب می توان گفت در دوره گذاری هستیم و احتمالا تا دو سه ماه آینده این مسیرهای جایگزین کاملا مشخص می شود و به نظر نمی آید که تاثیرش چندان در بحث صادرات چشم گیر باشد.
آمارهای صادرات آبزیان ایران در سال ۱۴۰۴
وی در پایان در خصوص آمارهای صادراتی در سال ۱۴۰۴ نیز گفت: ما اصولا به ۱۷ کشور صادرات میگو داریم که سال گذشته ۲۶۲۰۰ تن صادرات میگو رقم خورد که ۵۰ درصد صادرات ما عمدتا به کشور روسیه است، ۳۳ درصد به امارات است و مابقی نیز به ۱۵ کشور مابقی است.
خدایی گفت: به عبارت دیگر در سال گذشته کل صادرات آبزیان ایران شامل ماهی های دریایی و پرورشی، میگو، خاویار، ماهیان زینتی و کنسرو ماهی تن ۲۰۲ هزار تن (البته بدون احتساب محصولات فرعی) بوده است و اصلی ترین مقاصد صادراتی ما ب ترتیب کشورهای عراق، چین، امارات، روسیه، کویت، چمهوری آذربایجان، ترکیه، قطر و عمان بوده که در مجموع ۶۳ کشور مقاصد صادراتی کلیه محصولات آبزیان ما هستند.
وی گفت: به این ترتیب در سال ۱۴۰۴ در بخش آبزیان صادراتی به ارزش حدود ۶۰۰ میلیون دلار به ثبت رسیده است.
منبع:تحلیل بازار
