بازار ارز در جهان بزرگترین بازار است و بسیار بزرگتر از مشاهدات ماست. ما با توهم کار میکنیم. دامنه اختلاف نرخ ارز در ایران الان به بیست تا سی هزار تومان رسیده است. این خیلی بد است. چیزی که باید دامنه اختلافش دو یا سه تومان، یا نهایتاً یک تومان باشد، به اینجا رسیده است.
از این حرفها میشود زیاد زد؛ نرخها در سگمنتهای مختلف بازار متفاوت است. یک پیرزن بیواسطه یکطور نرخ میگیرد، یک آقا که در بازار ارز فعالیت میکند طور دیگری نرخ میگیرد.
اصلاً نرخ در دنیا هم واحد نیست. حتی نفت و کالاهای استاندارد (کامودیتیها) که روی اسکرین معامله میشوند ـ کسانی که با اسکرینهای رویترز، بلومبرگ یا پلتس کار کردهاند این را میدانند ـ لحظهای و با نرخهای مختلف معامله میشوند. اما با وجود همه اینها، دامنه اختلاف معمولاً کوچکتر میشود، نه بزرگتر.
آن چیزی که نتیجهگیری کاربردی دارد این است که باید سیاستگذار و حاکمیت را به عقلانیت برگردانیم.
امروز بزرگترین ریسک کشور، ریسک ژئوپلیتیک، ریسک استراتژیک، ریسک سیاست خارجی و سیاستهای متوهمانهای است که روی زمین نیست و در هواست.
باید اینها را به زمین آورد و واقعبینانه عمل کرد؛
«تو بر تخت پادشاهی خویش باش،
به اخلاق شایسته درویش باش.»
