بودجه ۱۴۰۵ از دریچه اقتصاد سیاسی

لایحه بودجه ۱۴۰۵ در حالی تقدیم مجلس شد که بیش از آنکه پاسخی به شرایط بحرانی اقتصاد ایران باشد، در ادامه مدل کلاسیک بودجه ریزی است. الگویی که با واقعیت های امروز کشور همخوانی ندارد. به گفته دکتر شریف زادگان، بودجه «برنامه اجرایی یک ساله دولت» است و وقتی کشور در شرایط شبه جنگی، تورم بالای ۴۰ درصد، کاهش تولید ناخالص داخلی، افزایش بیکاری و گسترش فقر قرار دارد، نمی توان با درآمدهای غیرواقعی و افزایش اسمی انتظار ثبات یا توسعه داشت. امروز تولید ناخالص داخلی ایران حدود ۳۵۰ میلیارد دلار است. کمتر از ویتنام و شکاف عمیق با ترکیه، عربستان سعودی و کره جنوبی. در چنین شرایطی، بودجه انقباضی نه تنها کمکی به تولید ثروت نمی کند، بلکه با تضعیف طبقه متوسط، فقر، ناامیدی و عقب ماندگی اقتصادی را تشدید می کند. بودجه ۱۴۰۵ بیش از هر چیز یک سوال اساسی را برای سیاستگذاران مطرح می کند: آیا زمان بازنگری جدی در بودجه و نقش آن در آینده اقتصاد ایران نرسیده است؟