بر اساس آمار سالانه بازار به ۳.۵ میلیون تن برنج نیاز دارد که ۲ میلیون تن آن از تولید داخل و ۱.۵ میلیون تن از طریق واردات تامین می شود که ۶۰ تا ۶۵ درصد برنج هندی و ۳۵ تا ۴۰ درصد برنج پاکستانی را واردات برنج تشکیل می دهد.
حجم واردات طی ۳ سال گذشته نشان می دهد که در ۹ ماهه سال های ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ میزان واردات حدود ۳.۳ میلیون تن بوده است در حالی که باید ۴.۱ میلیون تن برای تامین تمام نیاز بازار وارد می شد که باعث ایجاد شکاف قیمتی در بازار برنج شد.
نیاز به واردات ۶۰۰ هزار تن برنج تا پایان سال
مجیدرضا خاکی دبیر انجمن واردکنندگان برنج درباره دلایل عرضه نشدن برنج خارجی در فروشگاه ها گفت: تا شهریور ماه بازار برنج آرام بود اما پس از الزام به تحویل برنج به دولت، بازار با نوساناتی مواجه شد و اکنون وزارت جهاد و بازرگانی باید توضیح دهند که چرا برنج خارجی در بازار وجود ندارد.
به گفته وی، پس از حذف ارز ترجیحی و الزام تحویل برنج به مشاغل دولتی، واردات برنج و عرضه آن به بازار زمان بر است، البته این امر نیازمند عرضه ارز است. بنابراین تا واردات برنج های جدید باید تجارت دولتی کار کند زیرا واردات برنج از مرزها جوابگوی نیازها نیست.
خاکی ادامه داد: در آذرماه سفارش ۱۸۰ هزار تنی برنج انجام شد و طبیعی است که واردات یک تا دو ماه طول می کشد که البته همه این عوامل به عرضه ارز بستگی دارد.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج تاکید کرد: شرکت بازرگانی دولتی تنها نهادی است که در شرایط کنونی می تواند به آرامش بازار کمک کند چرا که اولین محموله های واردکنندگان به شرط تامین ارز از اواسط آذرماه قابل توزیع است.
خاکی با اشاره به تاثیر خشکسالی بر کاهش تولید برنج گفت: امسال تولید داخل کمتر از ۲ میلیون تن است و برای تامین بازار باید ۱.۷ میلیون تن وارد شود. بنابراین تا پایان سال باید ۶۰۰ هزار تن برنج خارجی وارد بازار کشور شود.
توزیع گسترده برنج هندی در حال انجام است
رضا کنگری رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی گفت: ظرف یک هفته عرضه برنج هندی به صورت گسترده در شبکه توزیع توزیع شد که روند کاهشی قیمت ها را به دنبال داشت، هرچند همچنان مشکلات توزیع برنج پاکستانی وجود دارد.
به گفته وی، با عرضه برنج پاکستانی در شبکه توزیع، قیمت برنج ایرانی و پاکستانی کاهش می یابد زیرا شباهت نزدیک برنج پاکستانی و ایرانی گاهی منجر به اختلاط این دو می شود.
کنگری با بیان اینکه در زمینه برنج هندی چالشی نداریم، تصریح کرد: در حال حاضر سهمیه قابل توجهی از برنج هندی در اختیار ما قرار گرفته و در صورت نیاز در اختیار اتحادیه های صنفی قرار می دهیم. بنابراین پیش بینی می شود برنج هندی در هفته آینده با وجود کاهش از ۱۸۰ هزار تومان به ۱۵۷ هزار تومان در هفته آینده به قیمت مناسب خود برسد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی با بیان اینکه با عرضه برنج پاکستانی از التهاب بازار جلوگیری می شود، گفت: برنج پاکستانی قبل از حذف ارز ترجیحی ۲۱۰ تا ۲۳۰ هزار تومان بود و اکنون قیمت آن تغییری نکرده است و با فروش از طریق شبکه توزیع، قیمت ها کاهش می یابد.
واردات یک میلیون تن برنج از ابتدای سال جاری تاکنون
مسیح کشاورز، دبیر انجمن تولیدکنندگان و عرضه کنندگان برنج گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون حدود یک میلیون تن برنج به ارزش حداقل یک میلیارد دلار توسط بخش خصوصی وارد کشور شده است، اما دولت بدهکار است و ارزی دریافت نشده است و اگر این بدهی تسویه نشود، طرف های خارجی دیگر کالایی را تحویل نخواهند داد.
وی با بیان اینکه تا پایان سال باید حداقل ۵۰۰ هزار تن برنج وارد شود، تصریح کرد: اکنون حدود ۱۰۰ هزار تن برنج به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار در بنادر وجود دارد که مشکلی از نظر فساد ناشی از بارندگی وجود ندارد و اگر چنین اتفاقی رخ میداد قطعاً اعضای انجمن از طریق بیمههای خارجی خسارت را پیگیری میکردند.
کشاورز با اشاره به حذف ارز ترجیحی برنج و انتقال آن به تالار دوم صرافی خاطرنشان کرد: در این تالار ابتدا صادرکنندگان یا دارندگان ارز باید ارز خود را بفروشند در حالی که اکثر دارندگان ارز تمایلی به فروش ندارند و تا جایی که می توانند عرضه نمی کنند.
بررسی ها نشان می دهد تا شهریورماه بازار برنج هند آرام بود و نوسانی در بازار وجود نداشت، اما پس از الزام به تحویل برنج به دلالان دولتی، بازار با نوساناتی مواجه شد که پیش بینی می شود از ابتدای ماه آزاد بازار را با آزادسازی نرخ ارز متعادل کند.
