تحولات جنوب یمن؛ پروژه اسرائیل و امارات برای تسلط بر مسیرهای دریایی

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم؛ در دو هفته اخیر تحولات نظامی جدیدی در یمن رخ داده است که از زمان توافق ریاض در نوامبر ۲۰۱۹ بی سابقه تلقی می شود و محرک اصلی این تحولات تحرکات شورای انتقالی جنوب یمن است که تحت حمایت مالی و لجستیکی امارات فعالیت می کند.

شورای انتقالی جنوب (STC) ساختاری است که در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد و یکی از گروه‌هایی بود که شورای رهبری ریاست جمهوری (PLC) را در عدن در جریان توافق ریاض که در ۵ نوامبر ۲۰۱۹ بین نیروهای مزدور اماراتی و سعودی امضا شد، تشکیل داد.

اما با توجه به اختلاف نظر امارات و عربستان در مورد آینده یمن به ویژه همسویی امارات با سناریوی جدایی یمن از یک سو و در مقابل مخالفت عربستان با این اقدام، درگیری از داخل به وجود آمد. دو هفته پیش بود که نیروهای تحت فرمان شورای انتقالی جنوب با حمایت ابوظبی در استان‌های حضرموت و المحره در شرق یمن پیشروی کردند و به سرعت مراکز تحت کنترل متحدان سعودی را یکی پس از دیگری به تصرف خود درآوردند. هدف رهبران شورای انتقالی جنوب از این اقدام، تشکیل کشوری مستقل به نام یمن جنوبی بود.

از این رو عربستان رسما و آشکارا نسبت به تغییرات ارضی در یمن واکنش منفی نشان داد و در عملیاتی ویژه ضمن بمباران کاروان تسلیحاتی شورای انتقالی جنوب که از بندر فجیره امارات، قطب اقتصادی شرق یمن وارد بندر مکلا شده بود، اولتیماتوم ۲۴ ساعته این شورا و سیاست های این شورا را صادر کرد.

پس از انتشار این اولتیماتوم، امارات روز چهارشنبه (۱۰ ژانویه) در بیانیه ای هرگونه دخالت در تنش های داخلی یمن را تکذیب کرد، اما قول توقف کمک به شورای انتقالی جنوب را نداد. تحولات یمن نشان می دهد که جدایی طلبان در حال حاضر قصد عقب نشینی از مناطقی که تصرف کرده اند ندارند و انور التمیمی، سخنگوی شورای انتقالی جنوب به صراحت اعلام کرد که این نیروها از مناطق حضرموت و المهره عقب نشینی نخواهند کرد.[۱]

در همین حال التمیمی به خبرگزاری فرانسه گفت که جدایی‌طلبان در جنوب یمن مصمم هستند پس از تصرف بخش‌های وسیعی از خاک یمن در این ماه، یک کشور جدید ایجاد کنند، اما افزود که جدایی رسمی تنها زمانی اتفاق می‌افتد که «شرایط مناسب باشد».[۲]

واقعیت این است که اشغال جنوب شرق یمن مهمترین تغییر ارضی در این کشور از زمان آتش بس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ تلقی می شود که پیامدهای گسترده ای برای موازنه داخلی قدرت در یمن و همچنین مناطق اطراف آن دارد. زیرا تقویت شورای انتقالی جنوب و کسب فتوحات در جنوب یمن از یک سو به نفع اسرائیل است تا در داخل یمن جای پایی پیدا کند و انصارالله و دولت صنعا را به سمت دشمن صهیونیستی متمرکز کند و به درگیری های داخلی در این کشور بپردازد.

اگرچه این تحولات شامل گروه های فعال در یمن نیز می شود، اما با توجه به حمایت امارات از شورای انتقالی جنوب، این اقدامات دارای پیشینه بزرگی است که ردپای رژیم صهیونیستی را به وضوح در آنها مشاهده می کند.

پنج سال پس از امضای توافقنامه ابراهیم و امارات متحده عربی و اسرائیل در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۰ در کاخ سفید، طرفین وارد همکاری امنیتی و نظامی شدند که نتایج آن می تواند ثبات خاورمیانه را به چالش بکشد. در پنج سال گذشته، توافق نامه عادی سازی فوق به تدریج به یک مشارکت چند وجهی از جمله همکاری نظامی، اشتراک اطلاعات، یکپارچگی اقتصادی و سرمایه گذاری های مشترک تبدیل شده است که به آفریقا گسترش یافته است که بی ثباتی و ناامنی منطقه را تشدید کرده است.

در این راستا، در مرکز همکاری‌های امارات و اسرائیل مشارکت‌های نظامی است که از سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است. در رابطه با این همکاری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: برگزاری رزمایش دریایی چندملیتی با آمریکا و بحرین در دریای سرخ، همسویی در پروژه‌های دفاعی مانند سامانه پدافند هوایی اسپایدر و تولید پهپاد هرمس ۹۰۰ در پهپاد میر۹۰-۲۰. رزمایش با نیروهای اسرائیلی در یونان، ایجاد یک پلتفرم اطلاعاتی مشترک به نام “توپ کریستال” برای مبارزه با حملات سایبری و به اشتراک گذاری اطلاعات.

علاوه بر این، اسناد فاش شده در سال ۲۰۲۵ نشان می دهد که اتحاد سری گسترده تری شامل امارات متحده عربی، قطر، بحرین و اسرائیل تحت نظارت ایالات متحده برای مقابله با قابلیت های موشکی ایران است. در مجموع، این اقدامات خطر تشدید رقابت های تسلیحاتی منطقه ای را به همراه دارد.

در این راستا یکی از استراتژیک ترین نقاط یمن، همکاری امارات و اسرائیل در جزیره سقطری است. در گزارشی که جی فوروم، تارنمای رسمی جامعه یهودیان فرانسوی زبان منتشر کرد، امارات متحده عربی و رژیم صهیونیستی در تلاش برای ایجاد پایگاه اطلاعاتی و جاسوسی در جزیره استراتژیک قطری سقطری در ۳۵۰ کیلومتری جنوب یمن هستند. آنها پیش از اعلام برقراری روابط کامل دیپلماتیک با یکدیگر در سال ۲۰۲۰ مقدمات این طرح را آغاز کرده بودند.

در همین راستا گروهی از افسران اطلاعاتی اسرائیل و امارات به جزیره سقطری رفتند و مکان های مختلف را برای ایجاد پایگاه های اطلاعاتی بررسی کردند. هدف از این کار جمع آوری اطلاعات از کل منطقه به ویژه باب المندب، خلیج عدن و شاخ آفریقا بود.[۳] بنابراین، پیشرفت های شورای انتقالی جنوب با حمایت محمد بن زاید، رئیس جمهور امارات، بخشی از استراتژی کلی تل آویو و ابوظبی در زمینه امنیت و جزیره استراتژیک سقطری است.

یکی دیگر از ابعاد همسویی امارات و رژیم صهیونیستی در برنامه های سیاسی مشترک آنها در یمن و محیط پیرامونی این کشور خلاصه می شود. در همین راستا، در تابستان ۲۰۲۰ وب سایت «اسرائیل هیوم» شورای انتقالی جنوب یمن را «دوستان مخفی» اسرائیل توصیف کرد. آویل اشنایدر، نویسنده این مقاله گفت: چند هفته پیش، کشور جدیدی پشت درهای بسته در خاورمیانه اعلام شد. اشاره او به شورای انتقالی جنوب به رهبری عیدروس زبیدی بود.

اشنایدر با تاکید بر اینکه هنوز روابط دیپلماتیک رسمی بین دو طرف وجود ندارد، موضع “مثبت” عیدروس زبیدی در رابطه با اسرائیل را نشانه روابط احتمالی در آینده دانست. هانی بن بریک، معاون شورای انتقالی جنوب در عین حال روابط با رژیم صهیونیستی را بسیار خوب توصیف کرد و گفت: اسرائیل نسبت به چشم انداز ایجاد یک کشور خودمختار جدید در یمن مثبت عمل کرده است.

تکه تکه شدن کشورهای عربی قطعا با راهبردهای رژیم صهیونیستی در منطقه سازگاری دارد. حمایت از جدایی طلبی در جنوب یمن در همین راستا تحلیل می شود. مداخلات پنهانی اسرائیل در یمن بی سابقه نیست. در طول جنگ داخلی ۱۹۶۲-۱۹۷۰، اسرائیل اسلحه و پول برای حمایت از پادشاهی متوکلی علیه جمهوری خواهان ناصری فرستاد. بنابراین هرگونه تلاش اسرائیل برای تشکیل کشوری مستقل در منطقه باید با سوء ظن دنبال شود.[۴]

حاکمیت «شورای انتقالی جنوب» بر نقاط راهبردی جنوب و شرق یمن، به ویژه بنادر عدن و المکلا، ممکن است باعث شود این شورا راه های تجارت جهانی در خلیج عدن و دریای عرب را کنترل کند.[۵] با توجه به روابط رژیم صهیونیستی و امارات، این موضوع می تواند به معنای افزایش نفوذ و نظارت این رژیم بر این منطقه استراتژیک باشد که در حال حاضر به دلیل فاصله بیش از دو هزار کیلومتری از سرزمین های اشغالی برای اسرائیل امکان پذیر نیست.

در مجموع، همسویی سیاست‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای امارات با رژیم صهیونیستی، آن را به عاملی کلیدی در گسترش نفوذ اسرائیل در سراسر خاورمیانه و آفریقا تبدیل می‌کند. با توجه به روابط نزدیک ابوظبی و تل آویو، پیشرفت و موفقیت شورای انتقالی جنوب به نفع رژیم صهیونیستی است. اما موضوع قابل توجه این است که این همکاری محدود به یمن نخواهد بود و احتمالاً سومالی و سودان را فراتر از مرزهای این کشور نیز شامل می شود، اقداماتی که استراتژی اسرائیل را در تقسیم این کشورها برای دسترسی به دریای سرخ تسهیل می کند.

بنابراین، به رسمیت شناختن سومالی لند توسط رژیم صهیونیستی در دسامبر ۲۰۲۵، که بنا بر گزارش ها با تسهیل پایگاه های امارات متحده عربی در شاخ آفریقا صورت گرفت، نمونه ای از این طرح است: این امر می تواند در آینده نزدیک به اسرائیل اجازه حضور نظامی در تنگه باب المندب و در کوتاه ترین فاصله از جبهه یوم الله عربی متحده را در حالی که در همان زمان در حال انجام عملیات نظامی است، دهد. این منطقه مهم جغرافیایی[۶]

پی نوشت:

[۱]. https://www.ynet.co.il/news/article/r1lnkuwewx

[2]. https://www.makorrishon.co.il/news/world-news/article/226403

[3])” امارات و اسرائیل برای ایجاد پایگاه جاسوسی در جزیره یمن” https://www.middleeastmonitor.com/20200828-uae-and-israel-to-establish-spy-base-in-yemen-island/,8/28/2020.

[4]جاه‌طلبی‌های اسرائیل در جنوب یمن خطر درگیری با حوثی‌ها را افزایش می‌دهد.

[۵]. https://www.israelhayom.co.il/news/defense/article/19572938

[6]. https://voiceofworld.org/2025/12/31/saudi-arabias-counterpunch-uae-israel-axis-in-yemen-a-strategic-gamble-backfires-by-kashif-mirza/

انتهای پیام/